تنش در تنگه هرمز و نشست سران بریکس در دهلی نو

امروز اخبار جهان تحت تأثیر گسترش درگیری‌ها در خاورمیانه و پیامدهای آن بر امنیت انرژی قرار داشت. تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز با کاهش ۹۷ درصدی روبه‌رو شده و ایران در حال رایزنی با کشورهای خلیج فارس و عمان برای تعیین مسیرهای تازه دریایی است. در دهلی نو، هجدهمین نشست سران گروه بریکس با تأکید بر نظام چندقطبی و هوش مصنوعی متن‌باز به پایان رسید. در اروپا، حمله پهپادی روسیه به یک قطار مسافربری اوکراینی در دو کیلومتری مرز لهستان خبرساز شد و مردم سوئد نیز برای انتخاب پارلمان جدید و تعیین نقش راست افراطی به پای صندوق‌های رای رفتند.

چرا رفت‌وآمد در تنگه هرمز متوقف شد؟

در روزهای اخیر، گزارش‌های متعدد نشان می‌دهند که شریان‌های اصلی انرژی خاورمیانه با اختلال شدید مواجه شده‌اند. داده‌های سامانه شناسایی شناورها نشان می‌دهد تردد در تنگه هرمز پس از اوج‌گیری درگیری‌ها ۹۷ درصد کاهش یافته است. این وضعیت شکننده، قیمت انرژی را در سراسر جهان تحت فشار قرار داده است.

هم‌زمان با این تحولات، عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد که نشستی در عمان برای بررسی مسیر دریایی جدید در تنگه هرمز برگزار می‌شود. در سوی دیگر، حملات پهپادی به خطوط لوله نفتی عربستان سعودی و پیشروی نیروهای انصارالله در یمن، نگرانی‌ها را درباره انسداد مسیرهای حیاتی کشتیرانی در دریای سرخ و باب‌المندب دوچندان کرده است.

وزیر امور خارجه ترکیه نیز در دیداری با همتای سوری خود در دمشق هشدار داد که اقتصاد منطقه و جهان پس از تحولات تنگه هرمز وارد یک بحران جدی شده است. کشورهای حوزه خلیج فارس اکنون در حال ارزیابی طرح‌های پیشنهادی برای مدیریت امنیت دریانوردی هستند.

در نشست سران بریکس چه بگذشت؟

هجدهمین اجلاس سران گروه بریکس در دهلی نو به کار خود پایان داد. کشورهای عضو در بیانیه‌ای مشترک خواستار سهم بیشتر کشورهای جنوب جهانی در مدیریت بین‌المللی و کاهش تنش‌ها در خاورمیانه شدند. نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، نسبت به تأثیر ناآرامی‌های ژئوپلیتیکی بر زنجیره تأمین جهانی هشدار داد.

شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، پیشنهادهایی برای توسعه همکاری‌های اقتصادی و ایجاد جامعه‌ای برای هوش مصنوعی متن‌باز مطرح کرد. او همچنین از غلبه منطق قدرت در روابط بین‌الملل انتقاد نمود. ولادیمیر پوتین نیز حجم مبادلات تجاری میان اعضای بریکس را ۱٫۲ تریلیون دلار اعلام کرد.

یکی از رویدادهای مهم حاشیه‌ای این نشست، دیدار مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور ایران با خالد بن محمد بن زاید ولیعهد ابوظبی بود. همچنین رئیس‌جمهور ایران با اشاره به درخواست عضویت ۱۰ کشور جدید، بر توسعه تفاهمات سیاسی و اقتصادی تأکید کرد.

چرا غربی‌ها نگران توسعه هوش مصنوعی هستند؟

طی روزهای اخیر، هشدارهای مدیران ارشد و محققان برجسته حوزه فناوری درباره سرعت بی‌رویه توسعه هوش مصنوعی افزایش یافته است. داریو آمودی، مدیرعامل شرکت آنتروپیک، خواستار کاهش سرعت توسعه مدلهای پیشرفته شد و بر لزوم نظارت‌های مستقل دولتی و بین‌المللی تأکید کرد. محققان سابق این شرکت نیز اعلام کردند که نگرانی از خطرات این فناوری فراتر از پیش‌بینی‌های عمومی است.

در ایالات متحده، مذاکره‌کنندگان سنا در حال بررسی طرحی قانون‌گذاری هستند تا شرکت‌های توسعه‌دهنده را به تضمین ایمنی محصولات پیشرفته ملزم کنند. باراک اوباما، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، نیز از دموکرات‌ها خواست سیاست‌های مشخصی برای حکمرانی و ایمنی هوش مصنوعی تدوین کنند تا از خطرات احتمالی آن جلوگیری شود.

هم‌زمان شرکت OpenAI در حال مذاکره با غول‌های انرژی آمریکا برای اجرای یک طرح یک میلیارد دلاری جهت ارتقای امنیت شبکه برق است. این اقدامات نشان می‌دهد که نگرانی از پیامدهای امنیتی و زیست‌محیطی هوش مصنوعی، ابعاد تازه‌ای به خود گرفته و حاکمیت‌ها را به واکنش وادار کرده است.

چرا انتخابات سوئد اهمیت تاریخی دارد؟

رای‌گیری در انتخابات سراسری سوئد آغاز شده و نتایج آن می‌تواند ساختار سیاسی این کشور شمال اروپا را دستخوش تغییری بی‌سابقه کند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که حزب راست افراطی «دموکرات‌های سوئد» شانس زیادی برای ورود به ائتلاف دولت یا کسب پست‌های کلیدی وزارتی دارد که این امر چالش جدی برای احزاب سنتی محسوب می‌شود.

ورود احتمالی راست افراطی به بدنه قدرت در سوئد، پس از پیروزی‌های اخیر حزب راست افراطی آلمان در انتخابات ایالتی، دومین شوک سیاسی به اتحادیه اروپا به شمار می‌رود. مخالفان و نهادهای مدنی درباره پیامدهای این چرخش سیاسی بر سیاست‌های مهاجرتی، حقوق شهروندی و تکثرگرایی اجتماعی در این کشور هشدار داده‌اند.

رقابت میان ائتلاف راست و چپ‌میانه بسیار فشرده گزارش شده است. نتیجه این صندوق‌ها مشخص خواهد کرد که آیا الگوی لیبرال‌دمکراسی سوئد دستخوش تحول خواهد شد یا احزاب چپ‌میانه بار دیگر زمام امور را در دست خواهند گرفت و مسیر گذشته را ادامه خواهند داد.