حمله گسترده پهپادی اوکراین به مسکو و تشدید بحران خاورمیانه

روز ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ با تحولات سنگین نظامی و دیپلماتیک همراه بود. نیروهای اوکراینی در روز پایانی انتخابات پارلمانی روسیه، با بیش از هزار پهپاد پایتخت و تأسیسات نفتی مسکو را هدف گرفتند. هم‌زمان در خاورمیانه، انصارالله یمن با شلیک موشک به ریاض درگیری‌ها را وارد مرحله جدیدی کرد و آمریکا نسبت به گسترش سریع جنگ هشدار داد. در ایران نیز قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا به هرگونه اقدام نظامی تازه پاسخ جدی وعده داد. در همین حال، رهبران جهان از جمله مسعود پزشکیان برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل عازم نیویورک شدند.

چرا حمله پهپادی به مسکو مهم است

در روز ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ هم‌زمان با آخرین روز انتخابات پارلمانی روسیه، نیروهای ارتش اوکراین دست به بزرگ‌ترین عملیات پهپادی خود علیه خاک روسیه زدند. مقامات مسکو اعلام کردند صدها پهپاد بر فراز پایتخت رهگیری شدند، اما وقوع انفجار و آتش‌سوزی در پالایشگاه اصلی نفت مسکو خسارات جدی بر جای گذاشت و حداقل ۲ نفر کشته شدند. ولودیمیر زلنسکی رئیس‌جمهور اوکراین هدف قرار گرفتن مراکز کلیدی صنعت نفت و پشتیبانی روسیه را تأیید کرد.

این حمله در شرایطی رخ داد که ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه قصد داشت برگزاری انتخابات در شرایط جنگی را نشانه‌ای از ثبات داخلی جلوه دهد. رسانه‌های متعدد بین‌المللی مانند فایننشال تایمز، نیویورک تایمز و یورونیوز گزارش دادند که شلیک بیش از ۱۰۰۰ پهپاد در یک شب، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های انرژی و نظامی مسکو را بیش از هر زمان دیگری آشکار کرده است.

چرا بحران نظامی خاورمیانه دوباره اوج گرفت

شبه‌نظامیان انصارالله یمن در اقدامی کم‌سابقه، موشک‌های خود را به سمت فرودگاه بین‌المللی ریاض در پایتخت عربستان سعودی شلیک کردند. این نخستین بار از زمان آغاز مجدد درگیری‌هاست که پایتخت عربستان مستقیماً هدف حمله قرار می‌گیرد. انصارالله تهدید کرده است که تمام فرودگاه‌های عربستان سعودی را تعطیل خواهد کرد. با افزایش قیمت نفت به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه، وزارت امور خارجه آمریکا نسبت به گسترش بی‌سابقه جنگ در منطقه هشدار داده است.

هم‌زمان، قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا در ایران اعلام کرد اطلاعاتی دریافت کرده که نشان می‌دهد آمریکا با همکاری برخی کشورهای منطقه در صدد برنامه‌ریزی برای اقدامات تازه علیه ایران است. این قرارگاه هشدار داد هرگونه ماجراجویی با پاسخ دردناک مواجه خواهد شد. منابع خبری المانیتور و الجزیره تأکید می‌کنند که هماهنگی‌های امنیتی میان ریاض و تل‌آویو با محدودیت‌های سیاسی روبه‌روست، در حالی که ترکیه اعلام کرده آماده برآورده ساختن نیازهای دفاعی عربستان است.

سران جهان در سازمان ملل چه می‌خواهند

با آغاز نشست‌های هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، رهبران ارشد جهان راهی ایالات متحده شده‌اند. مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور ایران و رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه در صدر هیئت‌های دیپلماتیک خود برای تبیین مواضع منطقه‌ای و بین‌المللی به نیویورک می‌روند. اردوغان اعلام کرده تمرکز اصلی سخنرانی او بر توقف جنگ در نوار غزه و به رسمیت شناختن کشور فلسطین خواهد بود.

در همین حال، میشل باشله رئیس‌جمهور سابق شیلی پس از عدم جلب حمایت کافی در شورای امنیت، از رقابت برای دستیابی به پست دبیرکلی سازمان ملل انصراف داد تا تعداد نامزدها به ۷ نفر کاهش یابد. گزارش‌های بلومبرگ و گاردین نشان می‌دهد تنش‌های بین‌المللی در اوکراین و خاورمیانه و همچنین بحران انرژی، دستور کار دیپلمات‌ها را در این دوره به شدت تحت تأثیر قرار داده است.

چرا رقابت هوش مصنوعی آمریکا و شدیدتر شد

دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده در آستانه سفر رسمی شی جین‌پینگ رئیس‌جمهور چین به واشنگتن، طرح ایجاد نیروی هوش مصنوعی را مطرح کرد. هدف از این تصمیم حفظ برتری فناوری آمریکا در برابر پیشرفت‌های روزافزون چین عنوان شده است. این اقدام با واکنش‌های متفاوتی همراه شده؛ به‌طوری‌که برخی کارشناسان بین‌المللی و باراک اوباما رئیس‌جمهور سابق آمریکا نسبت به توسعه بی‌رویه و بدون مقررات هوش مصنوعی هشدار داده‌اند.

از سوی دیگر، روزنامه‌های ساوث چاینا مورنینگ پست و فایننشال تایمز گزارش داده‌اند که با وجود رکود اقتصادی در چین، پیشرفت شرکت‌های چینی در حوزه هوش مصنوعی و تولید باتری سرعت یافته است. نشست آتی میان رهبران دو کشور شامل مذاکره بر سر تعرفه‌های تجاری، کنترل فناوری هوش مصنوعی و تأمین مواد معدنی حیاتی خواهد بود.