مذاکرات خاورمیانه و تهدیدهای نفتی ترامپ در نیویورک

روز ۱ مهر ۱۴۰۵ با تحولات فشرده دیپلماتیک و اقتصادی در نیویورک و واشنگتن همراه بود. در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، نمایندگان ایران و آمریکا مذاکراتی سه ساعته انجام دادند که به گفته دونالد ترامپ بسیار سازنده بود، هرچند لفاظی‌های تند میان دو طرف ادامه دارد. در همین حال، پیشنهاد ترامپ برای ممنوعیت صادرات گازوئیل آمریکا بازارهای انرژی اروپا و مکزیک را آشفته کرد. در آفریقا نیز با تصرف فرودگاه مکله توسط شورشیان تیگرای، اتیوپی بار دیگر در آستانه یک جنگ تمام‌عیار قرار گرفت.

چرا مذاکرات نیویورک میان تهران و واشنگتن کلید خورد

در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۱ مهر ۱۴۰۵، نیویورک شاهد دیپلماسی فشرده‌ای میان تهران و واشنگتن بود. هیأت‌های دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا پس از ماه‌ها وقفه، نشستی سه ساعته و مستقیم برگزار کردند. دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا این گفتگوها را بسیار سازنده توصیف کرد، در حالی که ساعت‌هایی قبل در سخنرانی خود لحنی کاملاً تهدیدآمیز اتخاذ کرده بود.

مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور ایران که برای نخستین بار پس از درگیری‌های اخیر در مجمع عمومی سخنرانی می‌کرد، بر ایستادگی و مواضع صریح تهران تاکید کرد. هم‌زمان، کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در دیدار با عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران، مسئله تردد آزاد در تنگه هرمز و دیپلماسی هسته‌ای را مطرح کرد. با وجود کاهش نسبی قیمت نفت خام برنت به زیر ۱۰۰ دلار، لفاظی‌های تند طرفین نشان می‌دهد مسیر توافق همچنان دشوار است.

میانجی‌گران منطقه‌ای مانند قطر و عمان اعلام کرده‌اند اجازه نخواهند داد دیپلماسی شکست بخورد. آنها بر این باورند که این نشست سه ساعته می‌تواند روزنه‌ای برای خروج از بحران نظامی و کاهش تنش‌های خاورمیانه باشد.

تأثیر ممنوعیت صادرات دیزل آمریکا بر بازار انرژی چیست

احتمال ممنوعیت صادرات گازوئیل و فرآورده‌های نفتی از سوی دولت دونالد ترامپ، موجی از نگرانی در بازارهای جهانی ایجاد کرده است. قیمت سوخت دیزل در اروپا بلافاصله پس از این خبر جهش یافت، در حالی که قیمت معاملات آتی در داخل آمریکا با افت مواجه شد. تحلیل‌گران مؤسسه گلدمن ساکس هشدار داده‌اند که قطعی محموله‌های آمریکایی می‌تواند به یک فاجعه اقتصادی بین‌المللی تبدیل شود.

بیشترین آسیب احتمالی متوجه مکزیک خواهد بود که بیش از ۴۰ درصد گازوئیل مصرفی خود را از همسایه شمالی وارد می‌کند. مقامات مکزیکی پس از ابراز حمایت ترامپ از این طرح، نیروهای خود را در حالت آماده‌باش اقتصادی قرار داده‌اند. از سوی دیگر، پالایشگاه‌های اروپایی که پیشتر به دلیل بحران‌های منطقه‌ای با اختلال روبه‌رو بودند، اکنون با افت شدید عرضه مواجه می‌شوند.

کریس رایت وزیر انرژی آمریکا تلاش می‌کند این سیاست را در قالب شعار تسلط انرژی ترامپ توجیه کند. اما کارشناسان معتقدند چنین تصمیمی نه تنها تورم جهانی را تشدید می‌کند، بلکه می‌تواند تورم داخلی آمریکا را نیز در میان‌مدت افزایش دهد.

آیا جنگ داخلی اتیوپی بار دیگر شعله‌ور شده است

نیروهای جبهه آزادسازی مردم تیگرای با حمله به فرودگاه اصلی شهر مکله و تصرف آن، توافق صلح چهار ساله پرتوریا را رسماً فروپاشیدند. گزارش‌های میدانی در ۱ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد درگیری‌های سنگینی میان نیروهای تیگرای و ارتش فدرال اتیوپی در مناطق همجوار مانند عفار و آمهارا رخ داده است. این تحولات نگران‌کننده باعث شد شرکت هواپیمایی اتیوپی تمام پروازهای خود به شمال کشور را تعلیق کند.

رهبران تیگرای اعلام کرده‌اند که وارد مرحله جدیدی از نبرد با دولت مرکزی شده‌اند. سقوط فرودگاه مکله به دست شورشیان، دسترسی امدادرسانان و نیروهای دولتی به این منطقه راهبردی را کاملاً قطع کرده است. کارشناسان بین‌المللی هشدار می‌دهند که بازگشت جنگ به اتیوپی می‌تواند کل منطقه شاخ آفریقا را بی‌ثبات کند.

ساکنان مناطق شمالی از صدای انفجارها و پیشروی نیروهای مسلح خبر داده‌اند. با توجه به تشکیل ائتلاف‌های جدید ضد دولتی میان گروه‌های قومی مختلف، بیم آن می‌رود که اتیوپی بار دیگر وارد یک بحران انسانی و آوارگی میلیونی شهروندان خود شود.

در دیدار ترامپ و شی جین‌پینگ چه خواهد گذشت

واشنگتن خود را برای یکی از مهم‌ترین دیدارهای سال میان دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ رئیس‌جمهور چین آماده می‌کند. این دیدار پس از غیبت ۱۰ روزه شی جین‌پینگ از انظار عمومی صورت می‌گیرد که شایعات زیادی را درباره سلامتی او برانگیخته بود. رقابت فناوری به‌ویژه در زمینه هوش مصنوعی، خطوط قرمز تجاری و مسئله تایوان در صدر جدول گفتگوهای دو رهبر قرار دارد.

با وجود هشدارهای مدیران ارشد شرکت‌های هوش مصنوعی مانند اوپن‌اف‌آی و آنتروپیک در سازمان ملل درباره خطرات غیرقابل کنترل این فناوری، نه واشنگتن و نه پکن تمایلی به کند کردن سرعت توسعه هوش مصنوعی ندارند. مدیران آمریکایی نگرانند هرگونه محدودیت یک‌جانبه، چین را در این مسابقه حیاتی پیش بیندازد.

برخلاف ترامپ که هیأتی بزرگ از مدیران ارشد شرکت‌های آمریکایی را به این نشست آورده، شی جین‌پینگ بدون صاحبان صنایع و مدیران اجرایی به واشنگتن سفر می‌کند. این نشست مشخص خواهد کرد آیا دو ابرقدرت می‌توانند توافقی برای آتش‌بس تجاری و تنظیم مقررات هوش مصنوعی پیدا کنند یا خیر.