اسپانیا به سوی انتخابات زودهنگام و نوبل برای اپتوژنتیک

روز دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵ با رویدادهای سیاسی و علمی مهمی همراه شد. پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، پس از شکست لایحه مسکن در پارلمان، انتخابات زودهنگام را برای ۲۹ نوامبر اعلام کرد. در برزیل، فلاویو بولسونارو با کسب ۴۷ درصد آرا در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری، پیشتازی غیرمنتظره‌ای در برابر لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا به دست آورد. هم‌زمان در استکهلم، جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی به کارل دیسروت، پیتر هگمان و گئورگ ناگل برای ابداع روش اپتوژنتیک رسید. در خاورمیانه نیز نبرد نیروهای دولتی یمن و عربستان با حوثی‌ها در سواحل دریای سرخ شدت یافت.

چرا پدرو سانچز خواستار انتخابات زودهنگام شد

پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، روز دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵ انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام در ۲۹ نوامبر را اعلام کرد. نقطه عطف این بحران سیاسی، رد لایحه اضطراری دولت برای کنترل قیمت مسکن در پارلمان بود. دولت اقلیت حزب سوسیالیست قصد داشت با تصویب این قانون، به خشم فزاینده معترضان در خیابان‌های مادرید و دیگر شهرها پاسخ دهد. با این حال، احزاب مخالف راست‌گرا با رای منفی خود، طرح دولت را کاملا بلوکه کردند.

علاوه بر بحران مسکن، پدرو سانچز با رسوایی‌های مالی متعدد در میان اطرافیان و حلقه داخلی قدرت مواجه شده است. هم‌زمان، ورود گسترده مهاجران نیز به فشار سیاسی روی دولت اقلیت او افزوده است. شکست در پارلمان نشان داد که پدرو سانچز امکان ادامه کار بدون رای‌گیری تازه را ندارد. سرنگونی احتمالی پدرو سانچز می‌تواند یکی از طولانی‌ترین دوران‌های حکومت چپ‌گرایان در اروپا را به پایان برساند و دستاورد سیاسی مهمی برای محافظه‌کاران اروپایی محسوب شود.

چگونه فلاویو بولسونارو تمام نظرسنجی‌ها را برهم زد

نتایج دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل تمام پیش‌بینی‌ها را برهم زد. فلاویو بولسونارو، سناتور راست‌گرا و فرزند ژائیر بولسونارو، موفق شد با کسب ۴۷ درصد آرا مقام اول را به دست آورد. تمام نظرسنجی‌های معتبر پیش از رای‌گیری، لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیس‌جمهور ۸۰ ساله برزیل را پیشتاز دانسته بودند. با این حال، فلاویو بولسونارو با مانور روی مشکلات اقتصادی و طبقه متوسط رو به رشد برزیل، آرای زیادی جلب کرد.

هیچ‌یک از دو نامزد نتوانستند اکثر آرا را کسب کنند، بنابراین انتخابات به دور دوم کشیده شد. لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا و فلاویو بولسونارو باید روز ۲۵ اکتبر دوباره به رقابت بپردازند. رئیس‌جمهور فعلی سه هفته فرصت دارد تا جبهه متحدی برای جلوگیری از بازگشت خانواده بولسونارو تشکیل دهد. پیروزی احتمالی فلاویو بولسونارو بزرگ‌ترین اقتصاد آمریکای لاتین را به سمت راست‌گرایی شدید هدایت خواهد کرد.

چرا اپتوژنتیک برنده نوبل پزشکی سال ۲۰۲۶ شد

آکادمی نوبل در استکهلم جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۲۰۲۶ را به طور مشترک به سه پژوهشگر اهدا کرد. کارل دیسروت، عصب‌شناس آمریکایی به همراه پیتر هگمان و گئورگ ناگل، دانشمندان آلمانی، برندگان این جایزه ۱۲ میلیون کرونی سوئد شدند. علت اصلی اعطای این جایزه، اکتشافات بنیادی آن‌ها در زمینه کانال‌های یونی حساس به نور و توسعه فن‌آوری اپتوژنتیک اعلام شد.

اپتوژنتیک تکنیکی پیشرو است که به دانشمندان اجازه می‌دهد با استفاده از نور، سلول‌های عصبی خاصی را در مغز جاندار کنترل کنند. با افزودن پروتئین‌های حساس به نور به سلول‌ها، می‌توان فعالیت‌های مغزی را روشن یا خاموش کرد. این روش انقلابی، بینش‌های بی‌سابقه‌ای درباره نحوه شکل‌گیری احساسات، حافظه و رفتارهای انسانی ارائه داده و راه را برای درمان بیماری‌های عصبی هموار کرده است.

چرا نبرد بر سر باب‌المندب دوباره شعله‌ور شد

نیروهای مسلح دولت یمن با پشتیبانی هوایی و موشکی عربستان سعودی، عملیات گسترده‌ای را علیه مواضع حوثی‌ها آغاز کردند. هدف اصلی این حمله، بازپس‌گیری سواحل استراتژیک دریای سرخ و کنترل کامل تنگه باب‌المندب از دست حوثی‌های مورد حمایت ایران است. گزارش‌های نظامی تایید می‌کند که نیروهای دولتی توانسته‌اند منطقه‌های حیاتی از جمله ذوباب در نزدیکی آبراه بین‌المللی را تصرف کنند.

از سوی دیگر، حوثی‌ها اعلام کردند که طی ۲۴ ساعت گذشته بیش از ۱۰۶ حمله هوایی و موشکی به مناطق تحت کنترل آن‌ها انجام شده است. با وجود اینکه صادرات نفت از خاورمیانه با دور زدن تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ بازگشته است، تداوم درگیری‌ها در باب‌المندب قیمت نفت برنت را همچنان در حدود ۱۰۰ دلار نگه داشته است. این نبرد می‌تواند مسیرهای دریانوردی جهانی را برای مدتی طولانی تحت تاثیر قرار دهد.