حمله به برج آرامکو در ریاض و بحران سیاسی در اسرائیل

در ۱۷ آبان ۱۴۰۵، تحولات خاورمیانه و اروپا در صدر اخبار بودند. اصابت ترکش موشک‌های حوثی‌ها به برج آرامکو در ریاض تنش‌های منطقه‌ای را افزایش داد. در اسرائیل، گادی آیزنکوت مأمور تشکیل کابینه شد تا به دوران نتانیاهو پایان دهد. لهستان با تیراندازی مرگبار کراکوف در عزای عمومی فرو رفت و ترکیه آماده میزبانی از اجلاس اقلیمی COP31 شد. در ایران نیز اجرای طرح جدید بنزین ۱۰ هزار تومانی و افزایش نرخ سود بین‌بانکی به ۳۴ درصد، توجه اقتصادی روز را به خود جلب کرد.

چرا برج آرامکو در ریاض هدف قرار گرفت؟

برج شرکت نفتی آرامکو در منطقه مالی ریاض، پایتخت عربستان سعودی، در روز یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵ بر اثر اصابت ترکش‌های موشک‌های رهگیری‌شده آسیب دید. مقام‌های رسمی عربستان سعودی تایید کردند که سامانه پدافند هوایی این کشور موفق شده ۵ موشک بالستیک شلیک‌شده از سوی حوثی‌های یمن به سمت پایتخت را منهدم کند. با این حال، سقوط قطعات ترکش موشک به ساختمان اداری آرامکو خسارت ساختمانی برجای گذاشت. طبق اعلام رسمی، این حادثه هیچ تلفات جانی یا مصدومی نداشته است.

این حمله موشکی در حالی رخ داد که درگیری‌ها میان نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی و شورشیان حوثی در یمن بار دیگر شدت یافته است. منابع خبری حوثی‌ها مدعی شدند که در جریان حملات هوایی اخیر ائتلاف به روستایی در استان صنعا، ۳۳ نفر از جمله ۱۳ کودک جان خود را از دست داده‌اند. با وجود پشتیبانی نیروی هوایی عربستان، حملات زمینی و هوایی نتوانسته است تحرک شورشیان را به‌طور کامل متوقف کند و غیرنظامیان همچنان در میان آتش دو طرف گرفتار شده‌اند. هم‌زمان گزارش‌هایی از امضای توافق همکاری دفاعی میان عربستان و سوریه نیز منتشر شده است.

آیا گادی آیزنکوت می‌تواند نتانیاهو را برکنار کند؟

با تداوم بن‌بست سیاسی و نتایج نامشخص انتخابات اخیر، گادی آیزنکوت، فرمانده سابق ارتش و از چهره‌های برجسته اپوزیسیون اسرائیل، مأموریت یافت تا ظرف شش هفته دولت جدید را تشکیل دهد. آیزنکوت که به‌عنوان اصلی‌ترین رقیب بنیامین نتانیاهو شناخته می‌شود، با تضادی آشکار در سبک رهبری، تلاش می‌کند ائتلافی از گروه‌های مختلف سیاسی ایجاد کند. این تحولات در حالی رخ می‌دهد که ارتش اسرائیل با بحران شدید نیروی انسانی و کمبود حدود ۱۵ هزار سرباز مواجه شده و مجبور به فراخوانی مجدد نیروهای ذخیره آزادشده است.

در همین حال، احزاب عربی اسرائیل اعلام کرده‌اند که به منظور پایان دادن به اقتدار بنیامین نتانیاهو، از رای‌گیری به نفع دولت تحت رهبری گادی آیزنکوت حمایت خواهند کرد، حتی اگر توافق رسمی ائتلافی میان آنها به امضا نرسد. با این حال، ناظران سیاسی بر این باورند که مهار جناح‌های افراطی و ایجاد هماهنگی میان احزاب متفرق اپوزیسیون، آزمونی پیچیده برای آیزنکوت خواهد بود. آیا او می‌تواند ساختاری متفاوت از گذشته بسازد یا این‌که تداوم سیاست‌های قبلی تکرار خواهد شد، پرسشی است که در هفته‌های آینده پاسخ داده می‌شود.

انگیزه مهاجم در تیراندازی کراکوف چه بود؟

شهر کراکوف در لهستان در روز یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵ در پی وقوع یک تیراندازی مرگبار در عزای عمومی دو روزه فرو رفت. حادثه زمانی آغاز شد که یک مرد ۲۴ ساله مسلح وارد میدان اصلی بازار کراکوف شد و به سوی مردم حاضر در محل شلیک کرد. این تیراندازی در مکان عمومی باعث کشته شدن ۶ نفر و مجروح شدن دست‌کم ۱۵ نفر دیگر شد که حال برخی از آنان وخیم گزارش شده است.

با ورود نیروهای پلیس و دادستانی لهستان به پرونده، تحقیقات تروریستی به سرعت آغاز گردید. در جریان بازرسی از منزل مسکونی ضارب، اجساد ۳ نفر دیگر شامل پدر، مادر و خواهر وی پیدا شد که شمار کل قربانیان را به ۹ کشته رساند. طبق بیانیه مقام‌های قضایی و امنیتی لهستان، بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که مهاجم تحت تاثیر ایدئولوژی‌های راست افراطی دست به این اقدام زده است. رهبران مختلف کشورهای اروپایی از جمله سوئیس و ترکیه با ارسال پیام‌هایی تند، این حمله تروریستی را محکوم کرده و با خانواده‌های قربانیان همبستگی خود را اعلام کردند.

سیاست‌های اقتصادی جدید ایران چه تغییری ایجاد می‌کنند؟

در حوزه اقتصادی ایران، چند تصمیم کلیدی زندگی روزمره و بازار دارایی‌ها را تحت تاثیر قرار داده است. دولت ایران اجرای طرح محدودیت کارت‌های سوخت جایگاه‌ها و اختصاص ۵۰ لیتر بنزین ۱۰ هزار تومانی به کارت‌های شخصی را به ۱۱ استان دیگر گسترش داد. این اقدام هزینه رفت‌وآمد رانندگان را افزایش داده است. هم‌زمان، موج جدیدی از مسدودسازی دامنه‌های دات‌کام کسب‌وکارهای ایرانی مانند تترلند، ورزش سه و هوشا به دلیل تحریم‌ها شکل گرفته که پلتفرم‌ها را مجبور به تغییر آدرس اینترنتی کرده است.

از سوی دیگر، تصمیم بانک مرکزی ایران در افزایش نرخ سود بین‌بانکی به ۳۴ درصد، شوک تازه‌ای به سیستم مالی وارد کرد. این رشد نزدیک به ۱۰ واحد درصدی در نرخ بین‌بانکی، هزینه تامین نقدینگی را برای بانک‌ها بالا برده و می‌تواند اثرات مستقیمی بر کاهش جذابیت بورس، رشد قیمت طلا و دلار و افزایش نرخ بهره تسهیلات بگذارد. همچنین انتشار آمار برترین‌های کنکور ۱۴۰۵ و سهم بالای مدارس خاص، بار دیگر بحث شکاف طبقاتی آموزشی در ایران را داغ کرده است.