اتریوم دومین شبکه‌ی بزرگ رمزارز است، ولی هدفش از ابتدا با بیت‌کوین فرق داشت. ویتالیک بوترین در ۲۰۱۳ پیشنهادش را نوشت: بلاک‌چینی که فقط پول جابه‌جا نکند، بلکه بتواند برنامه اجرا کند. شبکه در ۲۰۱۵ راه افتاد.

این برنامه‌ها را قرارداد هوشمند می‌نامند — کدی که روی خود شبکه می‌نشیند و وقتی شرطش برقرار شود خودکار اجرا می‌شود، بدون آنکه کسی بتواند جلویش را بگیرد. بیشتر چیزهایی که امروز در این حوزه می‌شنوید — صرافی‌های غیرمتمرکز، وام‌دهی، NFT و بخش بزرگی از استیبل‌کوین‌ها — روی همین بستر ساخته شده‌اند.

در سپتامبر ۲۰۲۲ اتریوم در رویدادی به نام ادغام از استخراج با کارت گرافیک به اثبات سهام کوچ کرد؛ مصرف برقش بیش از ۹۹ درصد کم شد و از آن پس اتر را به‌جای ماینرها، کسانی تولید و اعتبارسنجی می‌کنند که اتر خود را سپرده می‌گذارند.

هر واحد اتریوم هم‌اکنون ۲٬۴۳۸ دلار معامله می‌شود و معادل تومانی‌اش حدود ۶۵۳٬۲۵۸٬۰۷۶ تومان است. این عدد میانگین قیمت در صرافی‌های جهانی است، نه نرخ یک صرافی خاص؛ برای همین با قیمتی که در صرافی داخلی می‌بینید کمی تفاوت دارد.

بالاترین قیمتی که اتریوم تا امروز ثبت کرده ۴٬۹۴۶ دلار بوده است. یعنی قیمت فعلی حدود ۵۰٫۵۹ درصد پایین‌تر از سقف تاریخی است. این عدد به‌تنهایی نه نشانه‌ی ارزان بودن است و نه گران بودن؛ فقط می‌گوید بازار در گذشته حاضر بوده چقدر بپردازد.

حجم معاملات ۲۴ ساعت اخیر ۲۰٫۵ میلیارد دلار بوده، در برابر ارزش بازار ۲۹۸٫۵ میلیارد دلار؛ یعنی حدود ۶٫۸۵ درصد کل ارزش این ارز در یک روز دست به دست شده است. نسبت متعارفی است و نشان می‌دهد خرید و فروش در این بازار جریان دارد.

قیمت اتر به میزان استفاده از خود شبکه گره خورده است: هر تراکنش کارمزدی به نام گس دارد که بخشی از آن سوزانده می‌شود و از گردش خارج. یعنی شبکه‌ی شلوغ‌تر، عرضه‌ی کمتر.

محرک دوم، شبکه‌های لایه‌دوم مثل آربیتروم و آپتیمیزم‌اند که تراکنش را ارزان کرده‌اند. این‌ها بار را از شبکه‌ی اصلی برداشته‌اند — خوب برای کاربر، ولی بخشی از کارمزدی را هم که پیش‌تر به اتریوم می‌رسید جابه‌جا کرده‌اند.

شبکه‌ی اتریوم (ERC20) امن‌ترین و پرکاربردترین راه انتقال است، ولی کارمزدش با شلوغی بالا می‌رود. برای همین بسیاری از کاربران ایرانی انتقال‌های کوچک را از شبکه‌های ارزان‌تر انجام می‌دهند و اتریوم را برای مبالغ بزرگ‌تر نگه می‌دارند.

نشانی اتریوم با ‎0x شروع می‌شود و همین نشانی روی بیشتر شبکه‌های سازگار با EVM هم کار می‌کند — که خودش منشأ اشتباه رایجی است: فرستادن توکن روی شبکه‌ای که صرافی مقصد پشتیبانی نمی‌کند. پیش از برداشت، همیشه شبکه را جداگانه بررسی کنید.

قیمت جهانی اتریوم به دلار تعیین می‌شود و عدد تومانی از ضرب همان قیمت در نرخ روز دلار بازار آزاد به دست می‌آید. نرخ دلاری که این صفحه استفاده می‌کند هم‌اکنون ۲۶۷٬۹۰۰ تومان است، پس ۲٬۴۳۸ دلار می‌شود حدود ۶۵۳٬۲۵۸٬۰۷۶ تومان.

به همین دلیل قیمت تومانی ETH می‌تواند تغییر کند بدون آنکه قیمت دلاری‌اش تکان خورده باشد — کافی است نرخ دلار در بازار داخلی جابه‌جا شود. عددی هم که در صرافی‌های داخلی می‌بینید معمولاً کمی با این تفاوت دارد، چون کارمزد و اسپرد خودشان را روی نرخ اعمال می‌کنند.