آتش‌بس در اولشکی: دیپلماسی انسانی یا نمایش سیاسی؟
فشار بین‌المللی برای نجات هزاران غیرنظامی گرفتار در اولشکی واقع در اوکراین سرانجام به توافق آتش‌بس انجامید. ملانیا ترامپ و پاپ لئو در این توافق نقشی چشمگیر داشتند. آزمون واقعی اما روز ۲۷ اکتبر است.
مسئله فوری برای ساکنان باقی‌مانده شهر اولشکی، دسترسی به غذا، آب آشامیدنی و داروست. این شهر که در جنوب اوکراین واقع شده، از آغاز تهاجم گسترده روسیه در فوریه ۲۰۲۲ در اشغال نیروهای روسی است و با بحران فزاینده تامین مواد غذایی روبه‌روست. ویران شدن سد کاخوفکا در سال ۲۰۲۳ وضعیت زیرساخت‌های آب و برق شهر را بیش از پیش بحرانی کرد. آخرین محموله غذایی در ۲۶ مه (پنجم خرداد) به این منطقه رسید. دو تلاش بعدی در ژوئن و سپتامبر با حمله پهپادی روسیه خنثی شد.
اکنون مسکو و کی‌یف توافق کرده‌اند که از ۲۷ اکتبر (پنجم آبان) عملیات نظامی در این شهر را "به‌طور موقت" متوقف کنند تا کمک‌های بشردوستانه وارد و غیرنظامیان خارج شوند.
به گزارش رویترز، روز جمعه ۲۳ اکتبر دو طرف اعلام کردند که این توافق با هماهنگی ملانیا ترامپ، همسر رئیس جمهور آمریکا حاصل شده است.
اولشکی در ساحل مقابل خرسون، در آن سوی رود دنیپرو قرار دارد. خرسون در کنترل اوکراین است، اما اولشکی همچنان در اشغال روسیه باقی مانده است. اوکراین تخمین می‌زند که حدود ۶هزار غیرنظامی، از جمله تا ۲۰۰ کودک، در اولشکی و شش روستای مجاور مانده‌اند. در خود شهر اولشکی که پیش از جنگ جمعیتی حدود ۲۴۰۰۰ نفر داشت، حداکثر ۲۰۰۰ نفر باقی مانده‌اند.
ملانیا ترامپ در بیانیه‌ای وضعیت اولشکی را "در آستانه فاجعه" توصیف کرد. به گفته او، بیشتر ساکنان باقی‌مانده سالمندانی هستند که فورا به مراقبت پزشکی، دارو، غذا و آب سالم نیاز دارند.
اندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، اولشکی را "تله مرگ" خوانده است.
والری گراسیموف، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح روسیه اعلام کرد که نیروهای روسی روز ۲۷ اکتبر از ساعت چهار بامداد به وقت محلی آتش را متوقف می‌کنند. ستاد کل ارتش اوکراین نیز پذیرفت از همان ساعت آتش‌بس را رعایت کند.
دمیترو لوبینتس، مسئول حقوق بشر پارلمان اوکراین به رویترز گفت، عملیات شامل مین‌روبی جاده‌های منتهی به شهر، انتقال مواد غذایی و تخلیه غیرنظامیان خواهد بود. کمیته بین‌المللی صلیب سرخ نیز آمادگی خود را برای مشارکت در عملیات اعلام کرده است.
اولشکی در ماه‌های اخیر به کانون توجه بین‌المللی تبدیل شده است. در ۲۵ سپتامبر، مایکل اوفلاهرتی، کمیسر حقوق بشر شورای اروپا وضعیت شهر را "نگران‌کننده" خواند و خواستار آتش‌بس محلی فوری، دسترسی بی‌قیدوشرط به کمک‌های انسانی و تخلیه امن غیرنظامیان شد. فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل نیز همین خواسته‌ها را مطرح کرد.
پاپ لئو چهاردهم در هفته گذشته با زلنسکی و همتای روسی او ولادیمیر پوتین درباره وضعیت اولشکی گفت‌وگو کرد.
الکساندر تولوکونیکوف، معاون رئیس اداره نظامی استان خرسون گفته است، روسیه از حضور غیرنظامیان برای بازداشتن اوکراین از حمله به مواضع خود در شهر بهره می‌برد.
در مقابل، کرملین در بیانیه‌ای مسئولیت وضعیت موجود را به مقامات اوکراین نسبت داده است.
هم‌زمان، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین از برنامه دیدار مذاکره‌کنندگان اوکراین، روسیه و آمریکا در ماه آینده میلادی خبر داد. به گفته او، مذاکره‌کنندگان سه کشور بر سر برگزاری نشست‌هایی در سطح کارشناسی در نیمه نخست نوامبر در ابوظبی توافق کرده‌اند. یک مقام آمریکایی گفت، دور بعدی مذاکرات ممکن است در ابوظبی یا سوئیس برگزار شود.
آخرین دور مذاکرات به رهبری آمریکا در فوریه سال جاری بدون پیشرفت چشمگیری متوقف شد. روسیه همچنان خواستار واگذاری تمام منطقه دونباس است، از جمله بخش‌هایی که نیروهایش تصرف نکرده‌اند. کی‌یف واگذاری سرزمین‌های تحت کنترل خود را رد می‌کند. زلنسکی تأکید کرد، هر گونه توافق صلح باید شامل تضمین‌های امنیتی محکم و تامین مالی ده‌ساله برای نگهداری ارتش اوکراین باشد.
تلاش تازه برای مذاکره در شرایطی انجام می‌شود که روابط آمریکا و اوکراین در هفته‌های اخیر دچار اختلاف شده است. محدودیت سرعت سامانه ارتباطی استارلینک که اوکراین از آن برای مقابله با حملات استفاده می‌کند، یکی از محورهای تنش است. مقامات اوکراینی روز جمعه گفتند، این محدودیت‌ها همچنان برقرار است. ترامپ وعده داد که در صورت ادامه مشکل، با ایلان ماسک ، مدیرعامل شرکت اسپیس‌ایکس که ارائه‌دهنده خدمات استارلینک است گفت‌وگو کند.
تصمیم واشنگتن برای اجازه عرضه گازوئیل روسیه به بازارهای جهانی نیز با اعتراض اوکراین روبه‌رو شده است.
اوکراین و روسیه روز جمعه هرکدام ۲۷۰ نظامی اسیر را مبادله کردند که نخستین مبادله از ماه اوت سال جاری به‌شمار می‌رود.
تبادل اسرا و توافق اولشکی نشان می‌دهد که همکاری‌های محدود میان دو طرف همچنان ممکن است. در عین‌حال، تبدیل این توافق‌ها به مسیری برای پایان جنگ، مستلزم حل اختلاف‌هایی است که دورهای پیشین مذاکرات را متوقف کرده‌اند.
برای ساکنان اولشکی، آزمون واقعی روز ۲۷ اکتبر خواهد بود.