آلمان، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا: تورم در اکتبر در کدام کشور بالاتر بود؟
تورم در اکتبر در ایتالیا و فرانسه افزایش یافت، در اسپانیا ثابت ماند و در آلمان کاهش پیدا کرد. چه چیزی شکاف بین بزرگترین اقتصادهای اروپا را توضیح میدهد و آیا بانک مرکزی اروپا در دسامبر دوباره نرخها را بالا میبرد؟
چهار اقتصاد بزرگ منطقه یورو روز جمعه دادههای تازه مربوط به تورم را منتشر کردند و بدینترتیب نخستین تصویر از آنچه به نظر میرسد یک ماه داغ دیگر برای فشارهای قیمتی در سراسر اروپا باشد ارائه شد.رتبهبندی تورم در ماه اکتبر روشن بود.ایتالیا در صدر قرار گرفت و قیمتها نسبت به یک سال قبل ۵.۴٪ افزایشیافت. اسپانیا با ۴.۹٪، فرانسه با ۳.۴٪ و آلمان با ۲.۸٪ در ردههای بعدی بودند.با این حال داستان مهمتر جهت حرکت تورم است.تورم در ایتالیا و فرانسه بهطور محسوسی شتابگرفت، در اسپانیا ثابتماند و در آلمان کاهشیافت، در حالی که هر چهار اقتصاد بزرگ با جهش مشابهی در هزینههای انرژی روبهرو هستند.پس چرا فشارهای مشابه چنین صورتحسابهای متفاوتی ایجاد کردهاند و این وضعیت برای بانک مرکزی اروپا چه معنایی دارد؟ایتالیا: چرا قیمتها بیشترین جهش را داشتند؟بر اساس برآوردهای اولیه اداره ملی آمار ایتالیا، نرخ تورم این کشور در ماه اکتبر از ۴.۲٪ در سپتامبر به ۵.۴٪ رسید.این افزایش تورم را به سطح اوت ۲۰۲۳ بازگرداند و آن را بهمراتب بالاتر از ۴.۶٪ی قرار داد که اقتصاددانان انتظار داشتند.بر اساس شاخص هماهنگشدهای که برای مقایسه کشورها در سراسر اتحادیه اروپا استفاده میشود، تورم ایتالیا به ۵.۶٪ رسید.بخش عمده فشار از سوی انرژی بود. ایستات اعلام کرد قیمتهای انرژی نسبت به یک سال قبل ۳۱.۴٪ بالاتر بوده که از ۲۲.۶٪ افزایشیافته و همچنان تحتتاثیر فضای ژئوپلیتیک بینالمللی قرار دارد.بخش انرژی تحتنظارت، یعنی تعرفههایی که آزادانه توسط بازار تعیین نمیشوند، در مقایسه سالانه ۵۹.۵٪ افزایشیافت که بیش از دو برابر نرخ ماه قبل بود. قیمتها در این دسته تنها در ماه اکتبر ۱۸.۸٪ بالا رفتند.این فشار به قفسههای فروشگاهها نیز رسیده است.آنچه «سبد خرید» نامیده میشود، یعنی مجموعهای از مواد غذایی، کالاهای خانگی و محصولات مراقبت شخصی که ایتالیاییها بیشتر خرید میکنند، ۲.۵٪ گرانتر شد که از ۱.۵٪ پیشین بالاتر است. قیمت مواد غذایی فرآورینشده به ۷.۵٪ شتابگرفت و خدمات حملونقل به ۳.۱٪ رسید.تورم هستهای که انرژی و مواد غذایی تازه را حذف میکند تا روندهای بنیادی قیمت را نشان دهد، از ۱.۶٪ به ۲٪ افزایشیافت.برای خانوارهای ایتالیایی زمانبندی این شوک دشوار است. ایستات همچنین روز جمعه گزارش داد اقتصاد این کشور در سهماهه سوم رشدی نداشته است.ملنی دبونو، اقتصاددان ارشد اروپا در موسسه پانتئون ماکرواکونومیکس، در یادداشتی نوشت جزئیات آماری که ماه آینده منتشر میشود احتمالا نشان میدهد شوک انرژی بیش از آنچه ارقام ماهانه خردهفروشی نشان میداد بر هزینههای مصرفکنندگان سنگینی کرده است.اسپانیا: چرا تورم از افزایش بازایستاد؟نرخ تورم اسپانیا در ماه اکتبر طبق برآورد اولیه موسسه ملی آمار (INE) در سطح ۴.۹٪، مشابه سپتامبر، باقیماند. این سطح تورم را در نزدیکی بالاترین حد خود از اوایل ۲۰۲۳ نگه میدارد.با وجود این، قیمتها نسبت به سپتامبر ۰.۶٪ افزایشیافت. ثبات تورم سالانه تا حد زیادی به این دلیل بود که سوخت نسبت به اکتبر سال گذشته ارزانتر بود، زمانی که قیمت بنزین و گازوئیل در حال صعود بود. تعرفههای بالاتر گاز بخشی از این کاهش فشار را خنثی کرد.تورم پایهای که انرژی و مواد غذایی فرآورینشده را شامل نمیشود، در ۳.۱٪ ثابتماند. نرخ هماهنگشده اندکی کاهشیافت و از ۵٪ به ۴.۹٪ رسید.اسپانیا در حالحاضر نیز قویترین اقتصاد بزرگ این بلوک محسوب میشود.جو نلیس، رئیس بخش تحقیقات اقتصادی در شرکت مشاوره MHA، در اظهارنظری ایمیلی یادآور شد تولید اسپانیا در سهماهه سوم ۰.۶٪ رشدکرده که از تقاضای داخلی قویتر حمایت گرفته است.فرانسه: آیا رکود تورمی در حال تثبیت است؟بهگفته اداره آمار فرانسه، تورم در این کشور از ۳.۱٪ به ۳.۴٪ افزایشیافت که بالاترین سطح از ژانویه ۲۰۲۴ است. اقتصاددانان انتظار ۳.۲٪ را داشتند.قیمتهای انرژی در مقایسه سالانه ۲۴.۱٪ بالا رفت و برای چهارمین ماه پیاپی شتابگرفت؛ این افزایش عمدتا از سوی گاز و فرآوردههای نفتی هدایت شد. تورم بخش خدمات که بزرگترین جزء سبد مصرفی فرانسه است، با رشد قیمت هتلها و خدمات حملونقل به ۲.۷٪ رسید.بر اساس شاخص هماهنگشده، تورم فرانسه به ۳.۸٪ رسید.این ارقام همزمان با دادههایی منتشر شد که نشان میدهد اقتصاد فرانسه در سهماهه سوم ۰.۱٪ کوچکتر شده است.کلاوس ویستسن، اقتصاددان ارشد حوزه یورو در موسسه پانتئون ماکرواکونومیکس، در گزارشی گفت «فرانسه با رکود تورمی روبهرو است».این اصطلاح وضعیتی را توصیف میکند که در آن افزایش قیمتها با رکود در فعالیتهای اقتصادی همراه میشود.او انتظار دارد تورم هماهنگشده فرانسه تا ماه نوامبر به بیش از ۴٪ برسد.آلمان: چرا تورم کاهشیافت؟آلمان استثنا بود.بهگفته اداره فدرال آمار آلمان (Destatis)، تورم از ۳.۳٪ به ۲.۸٪ کاهشیافت، رقمی پایینتر از ۳٪ی که اقتصاددانان پیشبینی کرده بودند.دلیل اصلی این کاهش، کاهش مالیات بر سوخت بود که از اول اکتبر اجرا شد و تا پایان سال ادامه خواهد داشت. تورم انرژی از ۱۴.۹٪ به ۱۲.۲٪ کند شد. قیمتهای مصرفکننده نسبت به سپتامبر ۰.۲٪ پایین آمد.تورم هستهای، بدون احتساب غذا و انرژی، از ۲.۴٪ به ۲.۱٪ کاهشیافت.اقتصاددانان هشدار میدهند این کاهش فشار ممکن است کوتاهمدت باشد. ویستسن نوشت تورم انرژی احتمالا تا پایان سال در سطح پایین باقیمیماند، اما اگر عوارض سوخت دوباره افزایشیابد در ژانویه و فوریه بازخواهد گشت.او گفت «ارقام فعلی تورم هستهای آلمان انبساطی به نظر میرسد، اما این ضعف مدت زیادی دوام نخواهد داشت».این وضعیت برای کل منطقه یورو چه معنایی دارد؟یورواستات هفته آینده برآورد اولیه خود را برای کل بلوک ارزی منتشر خواهد کرد و ارقام روز جمعه نشان میدهد خوانش دیگری ناگوار در راه است.پیش از انتشار دادههای ایتالیا، موسسه پژوهشی BofA Global Research تورم منطقه یورو در ماه اکتبر را ۳.۷٪ پیشبینی کرده بود.پس از غافلگیری دادههای ایتالیا، پانتئون پیشبینی خود را به ۴٪ افزایشداد؛ رقمی بالاتر از ۳.۸٪ در سپتامبر و دو برابر هدف ۲٪ی بانک مرکزی اروپا.پائولو گریگنانی، اقتصاددان ارشد در موسسه آکسفورد اکونومیکس، گفت دادههای امروز «تصویری ترکیبی برای منطقه یورو با گرایشهای رکود تورمی» ترسیم میکند.او گفت انرژی همچنان بخش عمده بار را بر دوش میکشد، اما «نشانههای نگرانکنندهای از سرایت سریع شوک انرژی به اجزای چسبندهتر» دیده میشود.با ثابتماندن رشد منطقه یورو در سطح ۰.۴٪ در سهماهه سوم، موسسه آکسفورد اکونومیکس انتظار دارد بانک مرکزی اروپا دوبار دیگر نرخهای بهره را افزایشدهد.آیا بانک مرکزی اروپا دوباره نرخها را افزایش خواهد داد؟روز پنجشنبه بانک مرکزی اروپا پس از افزایش نرخها در سپتامبر، نرخ سپرده را در سطح ۲.۵٪ ثابت نگهداشت. کریستین لاگارد گفت سیاستگذاران درباره افزایش دیگری بحث کردهاند اما بهاتفاق آرا تصمیم گرفتند صبر کنند.این نشست تحتالشعاع اعلام او قرار گرفت که در ماه فوریه، نه ماه پیش از پایان دورهاش، از سمت خود کنارهگیری خواهد کرد.متیو رایان، رئیس راهبرد بازار در شرکت خدمات مالی ابوری، در توضیحاتی ایمیلی گفت افزایش نرخ در ماه دسامبر همچنان «بسیار محتمل» است.او افزود جستوجوی طولانیمدت برای جانشین لاگارد «میتواند در لحظهای که بازارها از پیش شکننده هستند نوسان بیشتری به آنها تزریق کند».نلیس گفت بانک مرکزی اروپا در موقعیتی دشوار قرار دارد. سالها رشد ضعیف لزوم حفظ هزینههای وامگیری در سطح حمایتی را نشان میدهد، اما با اوجگیری فشارهای قیمتی این بانک مرکزی «ممکن است ناچار شود در نشست دسامبر نرخهای بهره را بیشتر افزایشدهد».ارقام روز جمعه هر دو روی این دوراهی را آشکار میکند.در آلمان کاهش هدفمند مالیات برای پایینآوردن تورم کافی بود. در ایتالیا شوک انرژی از هماکنون در هزینهای که خانوارها برای غذا و سفر میپردازند دیده میشود.اینکه کدامیک از این دو سناریو در سایر کشورهای منطقه یورو گسترش یابد میتواند تعیین کند بانک مرکزی اروپا تا چه اندازه ناچار به ادامه افزایش نرخها خواهد بود.