آمار رسمی؛ وابستگی محسوس بازار کار آلمان به مهاجران
ارزیابی جدید اداره آمار آلمان نشان میدهد که بدون نیروی کار افراد با پیشینه مهاجرتی، عملاً هیچ کاری در آلمان پیش نمیرود. در بسیاری از مشاغل دارای کمبود نیروی متخصص، افراد دارای پیشینه مهاجرتی اکثریت را تشکیل میدهند.
اداره فدرال آمار آلمان، بر اساس آمارگیری نمونهای موسوم به "میکروزنسوس"، اعلام کرد که بیش از یکچهارم (۲۷ درصد) همه کارکنان حقوقبگیر در این کشور در سال ۲۰۲۵ ریشه خارجی داشتهاند.
بر این اساس، افراد دارای پیشینه مهاجرتی در بسیاری از مشاغل در آلمان حتی به میزانی بالاتر از میانگین حضور دارند. طبق اعلام این نهاد مستقر در ویسبادن، این افراد در سال گذشته بیش از نیمی از آشپزها (۵۶ درصد) را تشکیل میدادهاند.
همچنین اکثریت کارکنان حوزه تولید مواد غذایی (۵۵ درصد)، نصب کفپوش (۵۴ درصد)، داربستبندی (۵۱ درصد) و فرآوری گوشت (۵۱ درصد) را نیز افراد دارای پیشینه مهاجرتی تشکیل میدادهاند.
طبق این گزارش، سهم کارکنان دارای پیشینه مهاجرتی در شماری دیگر از مشاغل موسوم به "دارای کمبود نیرو" که با کمبود نیروی متخصص مواجهاند نیز به شکل محسوسی بالاتر از میانگین ۲۷ درصدی در کل بازار کار آلمان است. این سهم در میان رانندگان اتوبوس و تراموا ۴۷ درصد، رانندگان حرفهای ۴۱ درصد، کارکنان خدمات هتل ۴۰ درصد و کارکنان حوزه پرستاری و مراقبت از بیماران و سالمندان ۳۳ درصد است.
سهم افراد دارای پیشینه مهاجرتی در میان دستیاران تخصصی دندانپزشکی با ۳۲ درصد و در مشاغل برق ساختمان با ۲۹ درصد، نیز قابل توجه است.
بر اساس این دادهها، در سال ۲۰۲۵ کمترین سهم کارکنان حقوقبگیر دارای پیشینه مهاجرتی در میان مشاغل دارای کمبود نیروی متخصص در آلمان، مربوط به خدمات امداد و نجات (با ۷ درصد) و کشاورزی (با ۱۵ درصد) بوده است.
طبق تعریف اداره آمار آلمان، فرد زمانی دارای پیشینه مهاجرتی محسوب میشود که خود او، یا هم پدر و هم مادرش، از سال ۱۹۵۰ به بعد به آلمان مهاجرت کرده باشند. آمارگیری موسوم به "میکروزنسوس"، یک آمارگیری نمونهای است که در آن هر سال حدود یک درصد جمعیت آلمان مورد پرسش قرار میگیرند.
به گفته کارشناسان آمار، سرعت ادغام در بازار کار به منطقه مبدأ و مدت اقامت افراد در آلمان بستگی دارد. برای نمونه، از میان مردانی که از اتحادیه اروپا به آلمان مهاجرت کرده و کمتر از پنج سال در این کشور زندگی کردهاند، ۸۹ درصد شاغل بودهاند. این میزان در میان زنان ۷۳ درصد بوده است. در میان مهاجران آفریقایی، ۷۹ درصد مردان و ۴۷ درصد زنان شاغل بودهاند.
در میان مهاجران خاورمیانه و خاور نزدیک، این میزان برای مردان ۵۷ درصد و برای زنان ۲۸ درصد بوده است. با این حال، با افزایش مدت اقامت، نرخ اشتغال نیز افزایش مییابد.
پس از ۲۰ تا ۲۵ سال اقامت در آلمان نیز، حدود ۸۷ درصد مردان و ۷۹ درصد زنان مهاجر از خاورمیانه و خاور نزدیک شاغل بودهاند. برای مقایسه، در کل جمعیت ۲۵ تا ۵۹ ساله، نرخ اشتغال مردان ۸۸ درصد و نرخ اشتغال زنان ۸۱ درصد بوده است.