آمریکا اولین تصویر واضح از فضاپیمای فوق‌محرمانه چین را منتشر کرد

گزارش تازه یکی از نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده، نخستین تصویر واضح از هواپیمای فضایی مرموز چین موسوم به «اژدها» را درحال گردش در مدار زمین به نمایش گذاشته است. این تصویر غافلگیرکننده نشان می‌دهد که این هواپیمای فوق‌محرمانه شباهت‌های ساختاری فراوانی با نمونه آمریکایی خود دارد و سرنخ‌های تازه‌ای درباره قابلیت‌های فنی آن ارائه می‌کند. تصویر منتشر شده طبق گزارش‌ها احتمالاً به فضاپیمای محرمانه چین با نام «Shenlong» یا همان «اژدهای الهی» تعلق دارد که بیش از 6 سال درحال خدمت عملیاتی بوده است. این فضاپیمای بال‌دار با قابلیت استفاده مجدد، به دلیل رهاسازی اشیای ناشناخته گوناگون در مدار پایینی زمین، بارها در کانون توجه رسانه‌ها و کارشناسان فضایی قرار گرفته است. به همین علت، مقامات دولتی، شرکت‌های خصوصی و پژوهشگران مستقل با بهره‌گیری از تجهیزاتی چون رادارهای زمینی، فعالیت‌های آن را زیر نظر داشته‌اند. پیش از انتشار این تصویر، تنها عکس‌های موجود از این فضاپیما، بازتاب‌های محو و تاریکی از نور در مدار به سمت زمین بود که هیچ جزئیات مشخصی درباره طراحی، کارایی و هدف اصلی مأموریت آن ارائه نمی‌کرد. پکن نیز تاکنون هیچ تصویر رسمی از این وسیله نقلیه بال‌دار به اشتراک نگذاشته و مشخصات فنی آن را به‌شدت محرمانه نگه داشته است. سازمان اطلاعات دفاعی آمریکا (DIA) نسخه جدید گزارش 130 صفحه‌ای خود با عنوان «چالش‌های امنیتی در فضا» را منتشر کرده که خطرات تهدیدکننده دارایی‌های فضایی ایالات متحده را بررسی می‌کند. تهیه‌کنندگان این گزارش در صفحه 53، تصویری از این هواپیمای فضایی چین را درج کرده‌اند و در توضیح کوتاه زیر آن نوشته‌اند که این تصویر در سال 2024 میلادی توسط ماهواره‌ای متعلق به شرکت خصوصی Maxar Technologies (که اکنون با نام Vantor شناخته می‌شود) ثبت شده است. در گزارش سازمان اطلاعات دفاعی آمده است که چین دو طرح فعال برای هواپیمای فضایی دارد: Shenlong و Tengyun (به معنای ابرنورد)، اما توضیح زیر عکس مشخص نمی‌کند تصویر مربوط به کدام پروژه است. بااین‌حال، تاکنون هیچ پرتاب تأییدشده‌ای از Tengyun گزارش نشده و تصاویر اولیه نمونه آزمایشی آن حاکی از تفاوتی چشمگیر با تصویر کنونی است. از همین رو، کارشناسان معتقد هستند که فضاپیمای مشاهده‌شده در مدار زمین به احتمال فراوان همان Shenlong است. قابلیت‌های هواپیمای فضایی مرموز چین پیش از این، تنها داده‌های قطعی از این وسیله نشان می‌داد که سازوکار عملیاتی آن شباهت زیادی به شاتل‌های فضایی ناسا دارد. این هواپیما نیز سوار بر راکت به فضا پرتاب می‌شود، در مدار زمین می‌گردد و سرانجام به شکل یک گلایدر روی باند فرودگاه فرود می‌آید تا برای مأموریت‌های بعدی بازسازی و دوباره به مدار تزریق شود. Shenlong تنها مدارگرد فعال بال‌دار جهان نیست. نیروی فضایی ایالات متحده نیز فضاپیمای اختصاصی خود موسوم به X-37B را در اختیار دارد که از سال 2010 تاکنون هفت مأموریت مداری را به پایان رسانده و درحال‌حاضر مشغول آزمایش ناوبری کوانتومی در مدار پایینی زمین است. بر مبنای تصاویر تازه، نمونه چینی شباهت‌های غیرقابل‌انکاری با رقیب آمریکایی خود دارد. از جمله مواردی که این تصویر از هواپیمای فضایی چین فاش می‌کند می‌توان به بال‌های مثلثی، درگاه محفظه بار، سپر حرارتی تیره و یک ماژول سرویس در بخش انتهایی اشاره کرد که به پنل‌های خورشیدی تولید برق مجهز شده‌اند. این پیکربندی نشان می‌دهد که در طراحی بدنه آن تا حد زیادی از فضاپیمای X-37B الگوبرداری شده است. با وجود شباهت آرایش کلی، تفاوت‌هایی در هندسه بال‌ها دیده می‌شود که نشان می‌دهد ابعاد ظاهری این دو فضاپیما کاملاً یکسان نیست. ابعاد دقیق Shenlong هنوز نامشخص است. برای مقایسه، فضاپیمای آمریکایی X-37B طولی برابر با 8.8 متر دارد و فاصله دو سر بال آن 4.5 متر است. کارشناسان بر این باورند که تصویر فعلی، نقش این هواپیما به‌عنوان یک سلاح تهاجمی را اثبات نمی‌کند. هرچند ارزیابی نهادهای دفاعی نشان می‌دهد چین سلاح‌های فضایی مداری دیگری با هدف ایجاد اختلال یا انهدام ماهواره‌ها توسعه داده است تا به جایگاه برتر در فضا دست یابد. Shenlong نخستین بار در سپتامبر 2020 با یک پرواز دو روزه کار خود را آغاز کرد و پس از آن دو مأموریت بلندمدت 276 روزه و 268 روزه را پشت سر گذاشت. تصویر تازه نیز در جریان مأموریت سوم این فضاپیما ثبت شده است. این مدارگرد در تاریخ 7 فوریه با موشک Long March 2F چهارمین مأموریت مداری خود را آغاز کرد و در مجموع بیش از 800 روز را در فضا سپری کرده است. بااین‌حال هنوز مشخص نیست پکن تمام این مأموریت‌ها را با یک فضاپیما انجام داده یا از چند نمونه استفاده کرده است. این وسیله بال‌دار تاکنون حداقل 9 محموله ناشناخته را در فضا رها کرده که گمان می‌رود ماهواره‌های کوچک مکعبی باشند. داده‌های رصدی و مانورهای مداری در فاصله‌های نزدیک (حدود 100 متر) از ماهواره‌های همراه، این فرضیه را تقویت می‌کند که Shenlong درحال آزمایش فناوری‌های مانور نزدیکی مدار، رهگیری و احتمالاً مهار یا رهاسازی ماهواره‌ها با بازوی رباتیک است.