آموزش زیر آتش: کودکان غزه در راه رفتن به مدرسه با مرگ روبرو می شوند

شهر غزه - محمد حمد، 14 ساله، در روز 17 اکتبر از مدرسه در دیرالبلاح در حال بازگشت به خانه بود که یک حمله اسرائیلی جاده ای را که در آن طی می کرد هدف قرار داد.

او دروس مدرسه موقت را به پایان رسانده بود و با برادر 10 ساله خود عبدالله از محله البرکه به خانه می رفت. محمد در این حمله به همراه مرد دیگری کشته شد. عبدالله زنده ماند.

محمد سومین فرزند ریاض حمد، دانش آموز کلاس هشتم در میان دانش آموزان برتر کلاس او بود. درک فقدان او برای پدر 44 ساله سخت است.

حمد از چادر خانوادگی خود در دیرالبلاح به الجزیره گفت: «او فقط پسر من نبود، او دوست من بود. او خیلی خوب کار می کرد، خدا او را بیامرزد.

خانواده برای کنار آمدن با مرگ پسری که تکالیف مدرسه و موفقیت‌هایش مایه غرور بود، تلاش کرده‌اند.

او گفت: «محمد از من می‌پرسید: «من با تو چطور هستم؟» قسم می‌خورم که دیگر از او چیزی نخواستم.

این از دست دادن همچنین اثر عمیقی بر عبدالله بر جای گذاشته است که اکنون می ترسد پدرش را نیز از دست بدهد.

حمد گفت: "او از رفتن به مدرسه بسیار ترسیده است. آنها هر روز با هم می رفتند و با هم برمی گشتند. اکنون او نمی تواند به تنهایی برود."

"ما در ترس زندگی می کنیم. وقتی به خیابان می روم، قسم می خورم که می ترسم. حتی وقتی در ماشین راه می روم یا در ماشین نشسته ام، دلم پر از ترس می شود... چرا فرزندان ما باید حتی تا آخرین لحظه با این ترس و اضطراب دائمی زندگی کنند؟

«دیگر بس است. بچه قرار است پدرش را دفن کند نه اینکه پدر بچه اش را دفن کند. نظم کارها را زیر و رو کرده اند.»

بازگشت تدریجی کودکان به مدرسه - حتی در کلاس‌های درس و چادرهای موقت - به خانواده‌های غزه امیدی برای بازگرداندن حس عادی پس از سال‌ها اختلال داده بود.

اما حملات هوایی اسرائیل و شلیک تک تیراندازها به رغم برقراری آتش بس در اکتبر گذشته برای غزه ادامه دارد. به گفته وزارت بهداشت غزه، از آن زمان تاکنون، اسرائیل حداقل 1574 فلسطینی را در غزه کشته و 5687 نفر را زخمی کرده است.

سال تحصیلی در 19 سپتامبر در غزه از سر گرفته شد، پس از نزدیک به سه سال اختلالات ناشی از جنگ اسرائیل - و با آن حملات اسرائیل بیشتر شد.

ده کودک شش تا 16 ساله و یک معلم بین 18 تا 24 اکتبر کشته شدند. وزارت آموزش یکشنبه گذشته در بیانیه ای اعلام کرد که دو دختر در جریان اجتماع صبحگاهی در مدرسه مرادیه در جبلیه در روز 21 اکتبر زخمی شدند. پنج دانش آموز نیز زخمی شدند که حال برخی از آنها وخیم است، در حمله روز یکشنبه به محوطه دانشگاه اسلامی در شهر غزه.

این وزارتخانه خواستار اقدام فوری بین المللی برای حفاظت از دانش آموزان، مدارس و دانشگاه ها در غزه شد.

خطرات به ویژه برای مدارس واقع در نزدیکی به اصطلاح "خط زرد"، نقطه ای که قلمرو غزه را بین کنترل اسرائیل و فلسطین به عنوان بخشی از توافقنامه "آتش بس" اکتبر 2025 تقسیم می کند، زیاد است. به گفته سازمان ملل متحد، این خط به سمت غرب حرکت کرده است تا اسرائیل بیش از 65 درصد از غزه را تحت کنترل خود درآورد که در مقایسه با 53 درصدی که یک سال پیش بر سر آن توافق شده بود، افزایش یافته است.

دست‌کم 66 کودک فلسطینی در نزدیکی خط زرد کشته شده‌اند و دانش‌آموزان و معلمانی که در نزدیکی این منطقه تردد می‌کنند همچنان در معرض خطر مرگبار تیراندازان و بمب‌های اسرائیلی هستند.

در 21 اکتبر، سعاد عبد ربو، دانش آموز کلاس چهارم، با کیف و کتاب های خود به مدرسه رفت. اندکی بعد، خواهر بزرگترش به سرعت به خانه رفت و فریاد زد که سعاد به ضرب گلوله کشته شده است.

علیا عبد ربو، مادر سعاد، به یاد می آورد: «من پابرهنه فرار کردم. "وقتی او را دیدم، گیج شدم. نمی دانستم چه کار کنم. او در حال خونریزی بود، گریه می کرد و جیغ می زد."

گلوله به بالای زانو اصابت کرد و در ناحیه حساس نزدیک به اعصاب و تاندون‌های او قرار گرفت. او به سرعت به بیمارستان منتقل شد، جایی که پزشکان هشدار دادند که تلاش برای برداشتن آن ممکن است باعث فلج شود. آنها سعاد را عمل کردند اما هنوز نتوانستند گلوله را که در پای او باقی مانده بود بیرون بیاورند.

عبد ربه به یاد می آورد زمانی که سعاد پس از عمل جراحی از بیهوشی بیرون آمد و شروع به خواندن قسمتی کرد که برای تمرین دیکته مدرسه آماده می کرد.

مادرش گفت: «ای نماد سخاوت و انعطاف‌پذیری... وقتی احساس خستگی می‌کنم، زیر درخت زیتونی در حیاط خانه‌مان می‌نشینم و بعد از خستگی احساس آرامش می‌کنم».

سعاد از آن زمان از بیمارستان مرخص شده و به چادر خود بازگشته است، جایی که او قادر به راه رفتن یا حرکت در اطراف نیست. او برای بهبودی کامل به جراحی در خارج از کشور نیاز دارد، اما با توجه به اینکه اسرائیل خروج و ورود از غزه را به شدت کنترل می کند، چشم انداز درمان مناسب او دور از دسترس است.

عبد ربه گفت: "سواد اکنون عمیقا ناامید است. او گریه می کند و می پرسد: "چرا این اتفاق برای من افتاد؟ چرا هدف قرار گرفتم؟ من چه کردم؟"

تانک ها، خودروهای نظامی و جرثقیل های اسرائیلی به طور منظم در نزدیکی چادر خود در شمال غزه، به ویژه پس از غروب آفتاب، تیراندازی می کنند. خانواده ها اغلب مجبورند ساعت ها روی زمین دراز بکشند تا از گلوله های سرگردانی که در کمپ کمانه عبور می کنند در امان بمانند.

عبد ربه در مورد بازگشت آنها به جبلیه پس از فرار به دیرالبله در طول جنگ گفت: "وقتی دختران را به مدرسه می فرستم قلبم درد می کند. به شوهرم گفتم که از بازگشت از جنوب پشیمان هستم."

نعیم علوش، مدیر مدرسه، گفت که دختر دیگری نیز در همان روزی که سواد در حالی که دانش آموزان مدرسه مرادیه در حدود ساعت 10:30 صبح برای اجتماع آماده می شدند، مجروح شد.

او به الجزیره گفت: «دختران دو خط تشکیل داده بودند... یکی ناگهان فریاد زد و روی زمین افتاد... دختر دیگری که در نزدیکی ایستاده بود مورد اصابت گلوله به پهلویش قرار گرفت.

معلمان با عجله به سوی دختران شتافتند و متوجه شدند که سعد در حالی که دانش آموز دوم، آمنه خادر، دانش آموز کلاس پنجم، از ناحیه شکم آسیب جزئی دیده است، هدف گلوله قرار گرفته است.

علوش گفت که تیراندازی باعث ترس در مدرسه شد و والدین برای جمع آوری فرزندانشان عجله کردند.

دانش‌آموزانی که شاهد این حادثه بودند وحشت‌زده ماندند و مدرسه شاهد افزایش قابل توجهی در غیبت در روزهای بعد بود.

مدیر مدرسه این حادثه را بخشی از خطرات گسترده‌تری می‌داند که مدرسه در منطقه الغباری، در غرب جبلیه البلد، متشکل از 20 چادر آموزشی و به حدود 1000 دانش‌آموز در جامعه اطراف، نزدیک به خط زرد، خدمت می‌کند.

آلوش گفت که گلوله ها یا پرتابه های سرگردان - از توپخانه اسرائیلی، هواپیماهای بدون سرنشین کوادکوپتر و تک تیراندازها - هنوز به طور منظم به مدرسه اصابت می کند.

او به الجزیره گفت: "آموزش زیر آتش است و تمام زندگی ما زیر آتش است. هر لحظه ممکن است تیراندازی شود. سبک نیست... مثل باران می بارد."

هر روز با دست روی قلبم به مدرسه می آیم، از ترس اینکه مبادا یکی از دانش آموزانم یا یکی از اعضای کادر آموزشی مورد اصابت قرار بگیرد.

پدرش، خالد خادر، گفت که آمنه، کودک دیگری که همراه با سعاد زخمی شده است، از این حادثه به شدت آسیب دیده است.

خادر گفت که او پس از شنیدن این که آمنه مجروح شده است به مدرسه رفت و دخترش را به کلینیک مجاور برد.

خدر به الجزیره گفت: "ترس، وحشت مطلق وجود داشت. دخترم در شوک بود. او شکست، شروع به جیغ زدن کرد و سقوط کرد."

"خدا را شکر که او در امان است... اما غلبه بر تاثیر روانی آنچه اتفاق افتاد سال ها طول می کشد."

آمنه از آن زمان از بازگشت به مدرسه می ترسید. خانواده اش یک بار سعی کردند او را به عقب برگردانند، اما او زودتر از آنجا رفت و صدای شلیک گلوله را تحمل نکرد.

خادر گفت: "او اکنون از خود مدرسه می ترسد. او مدام خواب می بیند که همکلاسی اش در آنجا دراز کشیده و خون از او جاری شده است."

او گفت که این حادثه باعث ترس او برای بقیه فرزندان و همسرش نیز شده است، زیرا حملات هوایی اسرائیل، تیراندازی های تصادفی و گلوله باران خیابان های نزدیک مدرسه را تحت تاثیر قرار داده است.

"ما در مورد اینکه چه کنیم گیج شده ایم. آیا فرزندانمان را از مدرسه دور می کنیم و آنها را از تحصیل محروم می کنیم یا آنها را با علم به اینکه هر لحظه ممکن است هدف قرار بگیرند، آنها را بیرون می فرستیم؟" خادر گفت. "یک دانش آموز برای اینکه بتواند یاد بگیرد به ثبات نیاز دارد. اما ما ثبات نداریم و هیچ جایگزینی وجود ندارد."