آنالیز ۳۶۰ | نگاهی به هفته ۱۱ لیگ، راز گلزنی‌های فارسی!
پدیده جوان لیگ برتر یک ویژگی شاخص دارد؛ او منتظر اشتباه شماست! امیرحسین فارسی در این فصل ۴ گل به ثمر رسانده و با ثبت ۲ پاس گل، یکی از تاثیرگذارترین بازیکنان لیگ بوده است. او با هوش بالا و تصمیم‌گیری سریع، به‌خوبی از اشتباهات مدافعان حریف بهره می‌برد. تکرار این الگو در سه بازی مختلف نشان می‌دهد که گل‌های او اتفاقی و صرفا حاصل اشتباه مدافعان نیستند؛ بلکه نتیجه ترکیبی از پرس هوشمندانه، بازی‌خوانی مناسب و تشخیص به‌موقع موقعیت‌ها هستند.
ایده خیبر در این بازی، پرس از بالا و تحت فشار قرار دادن خط دفاع سپاهان با هدف حمله مستقیم بود؛ ایده‌ای که سپاهانی‌ها به‌خوبی آن را خنثی کردند. الگوی شروع مجدد بازی از روی دروازه سپاهان، شباهت زیادی به الگوی مورد استفاده ماتیاس یایسل در نیوکاسل داشت. سپاهانی‌ها با ایجاد دو گزینه پاس برای سیدحسین حسینی، پرس حریف را از جریان بازی خارج می‌کردند، فولبک‌ها را در موقعیت مناسبی صاحب توپ می‌کردند و از این طریق، وارد فاز انتقال می‌شدند.
برخلاف تصور رایج در گذشته که شوت‌زنی از پشت محوطه جریمه بیشتر به‌عنوان راهکاری برای شکستن بلاک دفاعی حریف استفاده میشد، در فوتبال مدرن این حربه کاربرد متفاوتی هم پیدا کرده است. استفاده از شوت‌های خارج از محوطه در جریان حملات انتقالی و پس از پرس از مناطق بالای زمین، پیش از استقرار کامل مدافعان حریف، به یکی از راهکارهای تهاجمی تیم‌ها تبدیل شده است. برای مثال، تیم‌هایی مثل برایتون و بایرن مونیخ در فصل جاری، نسبت به فصل گذشته افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی در تعداد شوت‌های خود از پشت محوطه جریمه داشته‌اند. سپاهان هم که در دو مسابقه اخیر آمار فوق‌العاده ۵۶ شوت را به ثبت رسانده بود، ۲۱ بار از پشت محوطه جریمه اقدام به شوت‌زنی کرد و حتی موفق شد از همین طریق به گل برسد.
کسری طاهری، آقای گل فعلی لیگ با ۵ گل، عملکرد درخشانی از خود به‌جا گذاشته است. مهاجمان نسل جدید فوتبال ایران، مثل او، شهرآبادی و سحرخیزان، درک مناسبی از وظایف یک مهاجم مدرن دارند. شناخت فضا، زمان‌بندی مناسب در حرکات و هوش پرس از جمله ویژگی‌هایی است که می‌توان در بازی آنها دید. با تداوم این روند، می‌توان آینده روشنی را برای این نسل متصور بود؛ البته به شرطی که کیفیت ضربات آخر خود را ارتقا دهند و به تمام‌کننده‌هایی بی‌رحم تبدیل شوند.
ملوانی‌ها دو پلن اصلی دارند؛ یک استفاده از ارسال‌ها بدین‌صورت که معمولا با انجام کار ترکیبی و تعدادی پاس در کناره‌ها حریف را به سمت خط شیفت می‌دهند تا فضای داخل باکس جهت سرزنی فضای قابل دسترس‌تری باشد. آنها همچنین با فضاسازی و مشغول‌کردن یار مستقیم حریف، زمان بیشتری برای یار ارسال‌کننده می‌خرند و او با آزادی عمل بیشتری اقدام به ارسال می‌کند. هدف ارسال‌ها ها هم اغلب نقطه کور و دهانه دروازه هست. ملوان در این فصل از طریق ارسال از جناحین ۴ گل به ثمر رسانده است.
برنامه بعدی ملوان بازی مستقیم است. آنها در پشت‌زدن و فرار به فضا خیلی خوب عمل می‌کنند. گل به پیکان از همین تاکتیک و بوسیله عرفان شهریاری به ثمر رسید که به تنهایی ۴ گل از ۹ گل ملوان را زده، عددی که تقریبا مساوی نیمی از گل‌های این فصل‌شان است.
ملوان هدررفت موقعیت زیادی دارد به طوری که در بازی چادرملو ۳-۴ موقعیت مسلم گلزنی را از دست دادند که گل سرسبد آنها صحنه‌ای بود که منجر به خوردن گل اول شد.
ملوان جزو آخرین تیم‌هایی بود که پیش‌فصل را شروع کرد و همین قضیه باعث شده به لحاظ بدنی هنوز به شرایط ایده‌آل نرسیده باشند. فشردگی مسابقات تاثیر مضاعفی داشته و خستگی در عملکرد آنها مشهود است. به طور مثال در گلی که از چادرملو خوردند، رضا بهان با فضاسازی اسلامی‌خواه را از جای خود خارج می‌کند و همچنین معامله‌گری که با بازیکن بالارفته بود، دیر سر جایش برمی‌گردد. همین مسئله باعث شد جای مدافع چپ در ارسال خالی بماند و گل بخورند. در صحنه گل دوم هم فاصله زیاد مدافع راست (کرمی) با ضرغام باعث شد دیر به یار حریف برسد و مجبور به خطا شود.
مورد بعدی اشتباهات فردی پرتعداد ملوانی‌هاست. آنها ۵ گل روی اشتباه مستقیم فردی خورده‌اند بیشتر از هر تیم دیگری.
نساجی با الهام‌گرفتن از تاکتیک موفق فولادی‌ها در خنثی‌کردن حملات پرسپولیس، بازی را با پرس و کانترپرس و با هدف مختل‌کردن بازیسازی این تیم از عقب زمین و مجبور کردن آنها به استفاده از توپ‌های بلند شروع کردند. آنها با استفاده از آرایش ۵۲۳ سعی در پرس از بالا در جلو و همچنین یارگیری نفربه‌نفر در عقب زمین داشتند. ایده‌ای که به تیم تارتار اجازه مسلط‌شدن به بازی و راندن حریف به عقب، و دادن پاس‌های ممتد، اجرای کارهای ترکیبی و فضاسازی را نمی‌داد اما اوضاع به گونه‌ای نبود که پرسپولیسی‌ها از انجام این بازی مستقیم، ناخشنود باشند.
نساجی با خیال خلع سلاح پرسپولیس سعی داشت آنها را وادار کند طوری که خودش می‌خواهد بازی کنند. تا حدودی هم موفق بودند. مثلا کوهی کاملا بیفوما رو مارک کرده بود و او مجبور بود برای توپ‌گیری تا نیمه زمین عقب برود یا بازی طولی پرسپولیسی‌ها که به منجر به اجرای کارهای ترکیبی میشد، حتی برای یک بار هم موفق به انجام نشد. اما میزان از این نکته غافل شده بود که ضعف اصلی مدافعان آنها هم همین بازی‌ست. مدافعان این تیم شاید سرزن‌های متوسطی باشند اما در دفع توپ و همچنین کنترل و حفظ توپ ضعیف بودند، به طوری که پرسپولیسی‌ها توپ‌های بلند را با هدف سرزنی نمی‌ریختند، آنها توپ را طوری ارسال می‌کردند که مدافعان نساجی که توسط علیپور، عمری و محبی تحت فشار بودند، نتوانند توپ را به درستی دفع کنند و منجر به اشتباه شوند که همین موضوع باعث به ثمر رسیدن تک گل بازی هم شد.
از سوی دیگر پرسپولیس هم این اجازه را به نساجی نمی‌داد که آنها اقدام به حفظ توپ و مالکیت کنند و اگر این تیم قصد این‌کار را داشت، با پرس سنگین سرخپوشان مواجه میشد. این مسئله با توجه به رویکرد تیم پرسپولیس در سایر بازی‌ها قابل پیش‌بینی بود، پس سعید دقیقی هم روی به بازی مستقیم آورد که با برنامه و هماهنگی خوبی که داشتند توانستند از این روش، فرصت‌های خوبی را بدست بیاورند که منجر به خلق موقعیت، پرتاب‌های اوت و کرنرهای متعدد شد. آنها برای ضربات ایستگاهی هم برنامه‌های ویژه داشتند به طوری که هر ۱۲ کرنر خودشان را به یک سبک و به تیر اول ارسال کردند و همچنین در پرتاب‌های بلند هم به دنبال استفاده از توپ‌های ریباند و فضای موجود در زون ۱۴ بودند.
استقلال به خوبی توانسته بود شباب‌الاهلی را در این بازی کنترل کند. عمده موقعیت‌های تیم اماراتی در این بازی روی انتقال مثبت بود و استقلال در باقی فازهای بازی موفق به کنترل بازی شده بود. اما در صحنه گل شاهد غافلگیر شدن مدافعان عموما باتجربه استقلال هستیم. سامان فلاح ابتدا خیلی خوب آگاهی محیطی از اطرافش می‌گیرد و سردار آزمون را پشت سر خود پیدا می‌کند؛ اما با پرتاب اوت، سامان یار خود را گم می‌کند و سردار هم با یک پاس محشر هم‌تیمی خود را پشت‌سر آشورماتوف صاحب توپ می‌کند.
اکثر موقعیت‌های شباب‌الاهلی در این بازی در ضدحمله و بازی انتقالی بود. تیم اماراتی بارها در محوطه‌ی جریمه استقلال صاحب موقعیت شد و بالاخره و در دقایق پایانی بازی توانست مزد پافشاری روی ایده‌ی اصلی خود در بازی را بگیرد و گل دوم را به ثمر برساند.
شباب‌الاهلی در بازی تراکتور نشان داده بود با استفاده از ویژگی اصلی سردار آزمون، یعنی توانایی ساخت بازی، می‌تواند فوتبال خط‌به‌خط را اجرا و به موقعیت برساند؛ فوتبالی که بازیکنی مثل سردار آزمون در آن به چشم می‌آید و باعث درخشش بازیکنان کناری هم می‌شود. استقلال با آنالیز درست وارد این بازی شده بود. عارف آقاسی که در نبرد‌های یک برابر یک و سرعتی بازیکن قابلی‌ست، در این بازی مامور مهار مهاجم ایرانی شباب‌الاهلی بود. هرچند که سردار در این بازی موفق به دادن ۲ پاس گل شد اما در جریان بازی، برنامه‌ی سهراب بختیاری‌زاده برای کنترل سردار، به‌نظر قابل قبول بود.