آنچه که جنگ ایران با تامین انرژی جهان انجام داده است، در نمودارها

به گفته اداره کل هوانوردی غیرنظامی عربستان سعودی، با وجود حمله حوثی ها به فرودگاه بین المللی ملک خالد این شهر که منجر به کشته شدن 12 نفر و زخمی شدن 309 نفر شد، یک کنفرانس بزرگ انرژی از روز یکشنبه در ریاض برگزار می شود.

وزارت انرژی عربستان سعودی روز یکشنبه اعلام کرد که بیست و پنجمین کنگره انرژی شورای جهانی نفت در ریاض آغاز شده است. هفدهمین نشست وزرای مجمع بین المللی انرژی (IEF) در حاشیه این کنفرانس به نام هفته انرژی ریاض که تا پنجشنبه ادامه دارد برگزار می شود.

اما ایتالیا، میزبان IEF، از طریق پیوند ویدیویی به جلسه خواهد پیوست. نیجریه، میزبان دیگر، نماینده ای را به این رویداد می فرستد.

IEF 68 کشور را گرد هم می آورد که بیش از 90 درصد عرضه و تقاضای جهانی نفت و گاز را به خود اختصاص داده اند. اعضای آن شامل عربستان سعودی، ایالات متحده و روسیه است. این نشست در حالی برگزار می‌شود که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران جریان انرژی را مختل کرده و دولت‌ها را وادار به ارزیابی مجدد امنیت انرژی خود کرده است.

در این توضیح تصویری، الجزیره به این موضوع نگاه می‌کند که انرژی جهان از کجا می‌آید، چه مقدار در خاورمیانه تولید می‌شود و کدام کشورها ذخایر استراتژیک دارند که باید دوباره به آن بازگردند.

انرژی خانه‌های ما را گرم می‌کند، به ماشین‌هایمان سوخت می‌دهد، چراغ‌ها را روشن نگه می‌دارد و کارخانه‌هایی را راه‌اندازی می‌کند که چیزی را که ما می‌خریم می‌سازند. از سوخت های فسیلی مانند نفت، زغال سنگ و گاز و همچنین انرژی هسته ای و انرژی های تجدید پذیر می آید.

با وجود رشد سریع انرژی‌های تجدیدپذیر، سوخت‌های فسیلی هنوز نزدیک به 81 درصد از مصرف جهانی انرژی را تشکیل می‌دهند. نفت با 31.4 درصد بزرگترین منبع است و پس از آن زغال سنگ با 25.9 درصد و گاز طبیعی با 23.5 درصد قرار دارند. زیست توده سنتی، انرژی هسته ای و منابع دیگر بقیه را تشکیل می دهند.

تولید در تعداد کمی از مناطق متمرکز است، بنابراین اختلالات در هر یک از آنها در بازارهای جهانی موج می زند.

خاورمیانه بزرگترین منطقه تولید کننده نفت و آمریکای شمالی بزرگترین تولید کننده گاز طبیعی است. روسیه و آسیای مرکزی نیز تولیدکنندگان عمده هر دو هستند.

اهمیت خاورمیانه برای بازارهای انرژی به جغرافیا نیز مربوط می شود. سه آبراه باریک تولیدکنندگان آن را با مصرف کنندگان در سراسر جهان متصل می کند.

قبل از جنگ ایران، حدود 27 درصد تجارت جهانی نفت از طریق دریا و تقریبا 20 درصد تجارت گاز طبیعی مایع از طریق تنگه هرمز در سمت شرقی شبه جزیره عربستان ترانزیت می شد.

در ضلع غربی شبه جزیره، تنگه باب المندب دریای سرخ را به خلیج عدن متصل می کند و کانال سوئز دریای سرخ را به مدیترانه متصل می کند. با سرایت جنگ ایران به سایر مناطق خاورمیانه و افزایش جنگ داخلی یمن، ترافیک از طریق تنگه و کانال کاهش یافته است و برخی از محموله های انرژی را در مسیرهای طولانی تر در اطراف آفریقا مجبور کرده است.

ریچارد متیوز، مدیر مشاوره و تحقیقات در Gibson Shipbrokers، یک سرویس مشاوره دریایی و دلالی کشتی مستقر در لندن، گفت: «این احتمالا اولین بار است که ما واقعا شاهد یک انقباض بزرگ نقطه خفه هستیم.

او به الجزیره گفت که آنچه تنگه هرمز را از سایر نقاط توقفگاه متمایز می کند این است که "هیچ مسیر دریایی جایگزینی وجود ندارد. برخی خطوط لوله وجود دارد، اما جایگزینی وجود ندارد، به همین دلیل است که از نظر حجم محموله بسیار قابل توجه است."

بنادر خلیج فارس جایی است که بیشتر انرژی منطقه سفر خود را به سایر نقاط جهان آغاز می کند.

در ادامه زنجیره تامین، مردم و کسب و کارها از طریق افزایش هزینه اقلام ضروری دچار اختلال می شوند.

کشورهایی که متکی به نفت، گاز و کود از خلیج فارس هستند، با قیمت های بالاتر، انتظار طولانی تر برای محموله ها و نیاز به یافتن تامین کنندگان دیگر مواجه هستند. حتی در جایی که معاملات باعث حرکت کالاها شده است، هزینه های اضافی در زنجیره منتقل می شود.

اریتره و ماداگاسکار بیشترین وابستگی را به نفت خاورمیانه دارند و هر کدام حدود 90 درصد نفت خود را از این منطقه تامین می کنند. پس از آنها پاکستان (78 درصد)، ژاپن (77 درصد) و کنیا (77 درصد) قرار دارند.

جایگزینی گاز حتی سخت تر از نفت بوده است زیرا بیشتر آن به صورت گاز طبیعی مایع از قطر و امارات متحده عربی از طریق تنگه هرمز عبور می کند.

کشورهایی که به این محموله‌ها وابسته هستند، هزینه بیشتری برای سوخت و برق پرداخت می‌کنند و برای حجم کوچک‌تری از محموله‌ها رقابت می‌کنند. واردکنندگان فقیرتر با ذخیره سازی کم بیشترین تلاش را برای یافتن جایگزین داشته اند.

کشورهایی که به شدت به گاز خاورمیانه متکی هستند بیشتر در آسیا هستند. کره جنوبی 31 درصد گاز مورد استفاده خود را از این منطقه تامین می کند و پس از آن هند (29 درصد)، پاکستان (27 درصد) و تایوان (26 درصد) قرار دارند.

کشورها ذخایر نفت اضطراری را برای زمانی که عرضه قطع یا کاهش می‌یابد نگه می‌دارند و اینها بالشتک اصلی جهان در طول جنگ بوده‌اند. آن کوسن اکنون نازک پوشیده شده است.

رهبران صنعت انرژی هشدار دادند که کشورهای غربی چیزی برای آزادسازی ندارند و ذخایر استراتژیک نفت ایالات متحده در پایین ترین سطح خود از سال 1982 است.

امین ناصر، رئیس شرکت سعودی آرامکو، روز دوشنبه در مجمع اطلاعات انرژی در لندن گفت: «برآوردها حاکی از آن است که کمتر از 6 میلیارد بشکه از ذخایر تجاری امروز باقی مانده است و اکثریت آنها عملا در دسترس نیستند.»

آژانس بین المللی انرژی که ذخایر اضطراری را برای اعضای خود هماهنگ می کند، در ماه مارس رکورد 400 میلیون بشکه نفت منتشر کرد. اکنون این کشور در حال آماده شدن برای عرضه 100 میلیون بشکه دیگر نفت خام و گازوئیل برای کاهش افزایش قیمت گازوئیل است، هرچند ممکن است بخشی از این نفت حاصل از عرضه مارس باشد که هنوز به بازار نرسیده است.

پیش از انتشار سال جاری، چین با فاصله زیادی دارای بزرگترین ذخایر بود، تخمین زده می شود 1.4 میلیارد بشکه، بیشتر از مجموع بقیه فهرست. آمریکا با 413 میلیون بشکه در رتبه دوم و ژاپن با 263 میلیون بشکه در رتبه دوم قرار گرفتند.