آوردن بالکان به شینگن: سناریوی برد-برد برای اروپا

مرزها قابل جابجایی هستند. آنها همچنین می توانند نامرئی شوند. در بالکان غربی، اروپا حق انتخاب دارد که کدام مسیر را طی کند.

اتحادیه اروپا باید به کشورهای بالکان نقشه راهی برای پیوستن به منطقه شنگن، فضای سفر اروپا بدون کنترل مرزی ارائه دهد. در حال حاضر، صحبت های اتحادیه اروپا در مورد پذیرش اعضای جدید همچنان پر از تردید است. روند پیوستن به شینگن باعث افزایش اعتبار اتحادیه اروپا خواهد شد. همسایگان شینگن باید در زمینه امنیت همکاری نزدیک داشته باشند، بنابراین به دشمنان سابق در بالکان غربی نیز کمک می کند تا بر اختلافات مرزی خود غلبه کنند و به صلح پایدار در منطقه کمک کنند.

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه در کنفرانس امنیتی مونیخ در فوریه امسال گفت: «اکنون زمان مناسبی برای جسارت است.

دو هفته پیش، در برلین، فردریش مرتز، صدراعظم آلمان، از اروپا خواست که "یاد بگیرد به زبان سیاست قدرت صحبت کند".

اما، علی‌رغم این جاه‌طلبی‌ها، اتحادیه اروپا تلاش می‌کند تا قدرت را حتی در همسایگی خود، تنظیم موفق‌ترین سیاست خارجی خود تا به امروز - گسترش، که کشورهای بلوک شوروی سابق را به دموکراسی‌های صلح‌آمیز مرفه تبدیل کرده است، نشان دهد.

در حالی که کمیسیون اروپا در حال پیشبرد توسعه است، بسیاری از کشورهای عضو در تضاد با لفاظی های طرفدار توسعه که از زمان تهاجم تمام عیار روسیه به اوکراین در سال 2022 شنیده می شود، ملاحظاتی دارند.

فرانسه و آلمان با افزایش تعداد تصمیم گیرندگان در بروکسل قبل از اصلاح ساختارهای اتحادیه اروپا مخالف هستند. فرانسه و لهستان با پذیرش غول کشاورزی مانند اوکراین در سیاست مشترک کشاورزی مخالف هستند. هلند و دانمارک تردید دارند که نامزدها بتوانند استانداردهای اتحادیه اروپا را برآورده کنند و اصلاحات حاکمیت قانون را انجام دهند. فرانسه همچنین این سوال را مطرح می کند که آیا می تواند معاهدات الحاق را از طریق پارلمان یا همه پرسی تصویب کند.

اصلاح طلبان در کشورهای عضو الحاق، برخی با عصبانیت و برخی دیگر خسته، تماشا می کنند. ارائه نقشه راه برای عضویت در شینگن راهی برای تقویت اعتبار اتحادیه اروپا و ایجاد انگیزه برای اصلاحات خواهد بود.

گذرگاه مرزی مارکووا نوگا بین مقدونیه شمالی و یونان در دریاچه پرسپا که به دلیل زیرساخت های ناتمام امکان عبور وجود ندارد. عکس: کریستوف بندر.

همه اینها چگونه کار می کند؟ کشورهای عضو از کمیسیون می خواهند که نقشه راه معیارها را تهیه کند: قوانین شنگن.

این بدان معناست که کنترل مرزهای خارجی، سیاست ویزا، سیستم اطلاعات شینگن، همکاری پلیس و حفاظت از داده ها - که با شرایط حاکمیت قانون تقویت شده است.

کمیسیون هر شش ماه یکبار گزارشی از پیشرفت ارائه می‌کرد و زمانی که یک کشور تمام معیارها را برآورده کرد، کشورهای عضو باید موافقت خود را در شورا اعلام کنند.

اصلاحات و همکاری نزدیکتر آنها می تواند امنیت را به جای تضعیف آن تقویت کند. زمانی که منطقه شنگن در سال 2007 از 15 عضو به 24 عضو افزایش یافت، وزیر کشور وقت آلمان، ولفگانگ شوبله، گفت: "ما در امنیت سود خواهیم داشت، نه ضرر."

بحث اصلی علیه پذیرش کشورهای بالکان غربی اخیرا از بین رفته است. برای بیش از یک دهه، چندین وزرای کشور اتحادیه اروپا، مرزهای بالکان غربی را ترمزی بر روی مهاجران غیرقانونی و پناهجویانی که از ترکیه و یونان به سمت اروپای مرکزی می روند، می دیدند.

ورود بلغارستان و رومانی به منطقه شنگن در سال 2025 این موضوع را لغو کرد. چرا کسی در آن مسیر باید از چندین مرز کاملا کنترل شده عبور کند در حالی که می تواند از یونان از طریق بلغارستان و رومانی به مجارستان و اتریش بدون ترک منطقه شنگن سفر کند؟

اصلاحات و عضویت نهایی در عین حال به ایجاد ثبات در شکننده ترین کشورهای منطقه - بوسنی و هرزگوین، صربستان و کوزوو، که بوسنیایی ها، صرب ها و آلبانیایی ها در هر دو طرف مرزها زندگی می کنند، کمک می کند. با عقب نشینی عضویت اتحادیه اروپا به آینده دور، روایت های خطرناک اواخر دهه 1980، که به جنگ های دهه 1990 منجر شد، باز می گردند، و همراه با آنها ایده های ترسیم مجدد مرزها در امتداد خطوط قومی (توسط روسای جمهور صربستان و کوزوو در سال 2018 مطرح شد).

تشییع جنازه ایالتی اخیر در بلگراد برای فرمانده نظامی صرب بوسنیایی راتکو ملادیچ، که به ارتکاب نسل کشی در سربرنیتسا محکوم شد، تنها آخرین یادآوری آن است.

دقیقا به این دلیل است که این نیروها در حال به دست آوردن زمین هستند که اتحادیه اروپا به یک پیشنهاد متقابل قوی تری نیاز دارد. شینگن می تواند یکی باشد. این مرزها را جابه‌جا نمی‌کند، اما آنها را نامرئی می‌کند، زیرا بین فرانسه و آلمان، یا لیتوانی و لهستان هستند.

اما شما نمی توانید مرزی را قبل از تعیین وضعیت آن نامرئی کنید، و خط بین صربستان و کوزوو همان چیزی است که بر سر آن جنگ می شود. تسویه آن به قیمت جایزه ای می شود که در دسترس است. این یک انگیزه بسیار قوی تر از عضویت در اتحادیه اروپا است که حداقل یک دهه با آن فاصله دارد.

چندین کشور در حال حاضر به شینگن تعلق دارند اما اتحادیه اروپا نیستند: نروژ، ایسلند، سوئیس و لیختن اشتاین. برخلاف توسعه‌های قبلی شینگن، این بار هیچ مرز خارجی جدیدی لازم نیست. در محاصره اعضای شنگن، مرزهای کشورهای بالکان غربی به سادگی می توانند به داخل فرو بریزند.

ارائه چنین نقشه راهی برای اتحادیه اروپا هزینه کمی خواهد داشت و تنها اصلاح طلبان جدی به آن خواهند پیوست. با این حال، این فرآیند به تنهایی می تواند نفوذ اتحادیه اروپا را به دست آورد و بخشی از اعتبار از دست رفته آن را بازگرداند. مهمتر از همه، این امر به بالکان چیزی بهتر از نزاع بیشتر بر سر اینکه خطوط باید ادامه داشته باشد، ارائه می دهد. مرزها دیگر اهمیتی ندارند.

کریستوف بندر معاون رئیس ابتکار ثبات اروپا (ESI) است.

نسخه آلمانی این مقاله برای اولین بار در Neue Zürcher Zeitung (NZZ) ظاهر شد.

نظرات بیان شده متعلق به نویسنده است و لزوما منعکس کننده دیدگاه BIRN نیست.