آیا تا به حال کوهی بلندتر از اورست وجود داشته است؟

گاهی اوقات، برای ساختن قله های مرتفع، تلاش زیادی لازم است. و چه حادثه رعد و برق تر از برخورد صفحات قاره ای وجود دارد؟

انباشته های زمین شناسی برخی از بزرگترین و بلندترین کوه های سیاره زمین از جمله کوه اورست و همسایگان هیمالیا را به وجود آورده اند. اما آیا تا به حال قله ای بلندتر از قله اورست که 29032 فوت (8849 متر) بالاتر از سطح دریا قرار دارد وجود داشته است؟

کارشناسان به Live Science گفتند که پاسخ هنوز یک راز است، اما برخی سرنخ‌های زمین‌شناسی درباره اینکه بلندترین قله‌ها در گذشته باستان کجا بوده‌اند، وجود دارد.

کوه های گم شده زمین

زمین شناسان سطح جزئیات لازم برای تعیین دقیق بلندترین قله صدها میلیون سال پیش را ندارند. آلن کالینز، استاد زمین‌شناسی در دانشگاه آدلاید در استرالیا، به لایو ساینس گفت: «متاسفانه ما هرگز به آن دانه‌بندی نخواهیم رسید.

با این حال، سرنخ‌های موجود در رسوبات باقی‌مانده در داخل پوسته زمین به عظمت از دست رفته کلاهک‌های برفی و قله‌های اولیه اشاره دارد. دانشمندان این پوسته‌ها را مطالعه می‌کنند تا بفهمند تا چه حد عمیق رفته‌اند، که می‌تواند نشان دهد که کوه‌های باستانی چقدر بلند بوده‌اند.

کوه‌ها در واقع تنها بخش‌هایی از پوسته قاره‌ای هستند که با برخورد صفحات تکتونیکی به آرامی به سمت بالا به سمت بالا رانده شده‌اند. این پوسته بسیار سنگین است و بسیار بیشتر از آنچه در سطح می بینید در آن وجود دارد. حتی فوق‌العاده‌ترین قله‌ها، مانند اورست، در پوسته عمیق لنگر انداخته‌اند. همانطور که پوسته برای تشکیل قله های کوه بالا می رود، به اعماق سطح نیز رانده می شود. هم کالینز و هم زییی ژو، ژئوشیمیدان در دانشگاه کرتین استرالیا، کوه ها را با کوه های یخ مقایسه کردند، به این معنا که فقط اندکی از سطح بالا می رود.

ژو به لایو ساینس گفت: «ما می‌توانیم استدلال یا حدس بزنیم که [بزرگ‌ترین کوه] در مکانی بود که ریشه‌های عمیقی در پوسته وجود داشت.

زمین شناسان تخمین می زنند که هیمالیا، برای مثال، دارای یک ستون پوسته است که تا 50 مایل (80 کیلومتر) پایین می رود. آن را با ارتفاع حدود 29000 فوتی (9000 متری) اورست مقایسه کنید و بلندترین کوه جهان حداکثر تنها 14 درصد از تخته سنگی را تشکیل می دهد که بخشی از آن است. این بدان معنی است که محدودیتی برای ارتفاع کوه ها قبل از فروریختن آنها در زیر وزن خود وجود دارد.

هیمالیا بین 50 تا 40 میلیون سال پیش از برخورد بین صفحات قاره اوراسیا هند شروع به شکل گیری کرد. تا آنجا که کوه ها می روند، آنها نسبتا جوان هستند. و تا حدودی به همین دلیل است که آنها هنوز قد بلندی دارند. کوه های بلند و دندانه دار در طول زمان به سرعت فرسایش می یابند، اگرچه هیمالیا همچنان در حال رشد است زیرا این دو صفحه به برخورد ادامه می دهند.

با این حال، چنین برخوردهای قاره ای بارها پیش از این اتفاق افتاده است. به عنوان مثال، ابرکوه ترانسگوندوان، رشته‌ای باستانی در شرق آفریقای کنونی، حدود 650 میلیون سال پیش زمانی که آفریقا و آمریکای جنوبی به عربستان، هند، استرالیا و قطب جنوب برخورد کردند و ابرقاره گندوانا را تشکیل دادند، شروع به ظهور کرد.

ابرقاره باستانی گندوانا. (اعتبار تصویر: مارک گارلیک/کتابخانه عکس علمی/گتی ایماژ) گندوانا دوباره تقسیم شد، اما شواهدی از این کوه ها در مناطقی مانند جنوب هند، سریلانکا، تانزانیا و کنیا نشان می دهد که طول آنها سه برابر هیمالیا است. کالینز به لایو ساینس گفت: "اگر اکنون در آنجا قدم بزنید، می توانید صخره هایی را ببینید که در پایین کمربند کوهستانی قرار داشتند." به طور متوسط، پوسته عمیق تر از پوسته هیمالیا است. کالینز گفت: "ما فکر می کنیم که این حداقل اندازه هیمالیا است، اگر نه بیشتر."

پوسته‌های یافت شده در این نواحی همچنین به ارتفاع کوه‌ها اشاره می‌کنند، با بخش‌هایی که با وجود نیم میلیارد سال فرسایش، تا عمق 18 مایلی (30 کیلومتری) فرود می‌آیند. کالینز گفت: «در نقطه‌ای، آنها احتمالا در نیمه راه یک ستون پوسته‌ای به عمق ۶۰ کیلومتر [۳۷ مایل] بودند. این بدان معناست که کوه های بالای این پایگاه می توانستند به بلندی اورست باشند.

در هیمالیا، بلندترین کوه ها در اطراف لبه فلات تبت قرار دارند که بالاترین ارتفاع را در سیاره زمین دارد و به طور متوسط ​​حدود 3.7 مایل (6 کیلومتر) از سطح دریا ارتفاع دارد. کالینز گفت که رشته ترانسگوندوانا ممکن است فلات مشابهی در اطراف جنوب ماداگاسکار داشته باشد، به این معنی که حاشیه آن در شرق ماداگاسکار، جنوب هند و شرق قطب جنوب بوده است.

رازهای مرتبط

بلندترین کوهی که روی زمین می تواند رشد کند چیست؟

آیا قله اورست همیشه بلندترین کوه جهان خواهد بود؟

کوه ها چگونه تشکیل می شوند؟

یکی دیگر از نامزدهای بلندترین کوه ها کوهزایی گرنویل بود که با تشکیل ابرقاره رودینیا در حدود 1.3 میلیارد سال پیش ظاهر شد. بقایای آن را می توان در اطراف جنوب شرقی انتاریو و شمال غربی ورمونت مشاهده کرد. کالینز گفت، اما کمتر در مورد این رشته منقرض شده شناخته شده است، و برخی از محققان استدلال می کنند که ارتفاع آن به اندازه رشته کوه ترانسگوندوان یا هیمالیا نبوده است.

در گذشته، حدود 2 میلیارد سال پیش، شکل گیری ابرقاره نونا (همچنین کلمبیا) نیز شواهدی از کوه های واقعا غول پیکر به جا گذاشت. مقاله ژو شواهدی از این ابرکوه را با بررسی ترکیب بلورهای زیرکون باقی مانده در پوسته زیر این محدوده ناپدید شده یافت.

با این حال، به عقب‌تر نگاه کنید، و تصویر تیره‌تر می‌شود. کالینز گفت: زمانی که زمین گرمتر بود، کوه ها احتمالا نمی توانستند به این ارتفاع برسند زیرا پوسته های گرمتر می توانند وزن کمتری را تحمل کنند. صفحات و سنگ های قاره ای پایدار تا حدود 4 میلیارد سال پیش شروع به شکل گیری نکردند و صدها میلیون سال دیگر طول کشید تا قاره های بزرگ شکل بگیرند.

برای زو، رشته‌های نونا، ترانس‌گوندوانا و هیمالیا در حال حاضر بهترین نامزدها برای داشتن بلندترین کوه‌هایی هستند که تاکنون وجود داشته‌اند. اما به احتمال زیاد تعیین بالاترین قله خاص، حداقل با روش های علمی فعلی، غیرممکن است. زو گفت: "این یک سوال باز است."

درباره سیاره آبی ما چقدر می دانید؟ دانش زمین خود را با مسابقه زمین ما آزمایش کنید!