آیا دنباله دار 3I/ATLAS می تواند به ما در مورد حیات فراتر از زمین بیاموزد؟ دانشمندان می گویند داستان هنوز تمام نشده است.

در ژوئیه 2025، یک جرم کیهانی بزرگ و درخشان از فراسوی منظومه شمسی ما بازدید کرد. تنها سومین جرم بین‌ستاره‌ای کشف‌شده، دنباله‌دار - به نام 3I/ATLAS - حدود چهار ماه در منظومه شمسی درونی چرخید و برای مدت کوتاهی آن را به یکی از بزرگترین مشاهیر علمی در جهان تبدیل کرد.

شهرت این جرم بین‌ستاره‌ای تا حد زیادی ناشی از ادعاهای بحث‌برانگیز (و غیرمستند) است که می‌تواند منبعی از فناوری هوشمند بیگانگان باشد، حتی اگر 3I/ATLAS مانند یک دنباله‌دار طبیعی رفتار کند. با این حال، به گفته اخترشناسانی که در حال مطالعه اسرار آن در داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط ده‌ها تلسکوپ و فضاپیما هستند، این شی باستانی ممکن است هنوز درس‌هایی در مورد زندگی در کیهان به ما بیاموزد.

مارتین کوردینر، محقق اخترشیمی و علوم سیاره‌ای در مرکز پرواز فضایی گودارد ناسا، به لایو ساینس گفت: 3I/ATLAS احتمالا قطعه‌ای از یک سیاره کوچک - بلوک ساختمانی یک سیاره - از یک منظومه دور است. بنابراین، ترکیب این دنباله‌دار می‌تواند سرنخ‌هایی از شیوع بلوک‌های سازنده حیات در اطراف ستارگان دور ارائه دهد. برخی از ستاره شناسان حتی امیدوارند که این متقابل کیهانی به محدود کردن احتمال وجود حیات در جای دیگر کهکشان ما کمک کند.

انفجاری از گذشته

داریل سلیگمن، استادیار نجوم در دانشگاه ایالتی میشیگان، در ایمیلی به Live Science گفت، دنباله‌دارهایی مانند 3I/ATLAS از این جهت مهم هستند که دانشمندان فکر می‌کنند با مواد شیمیایی حاوی کربن به "باراندن" سیارات کمک می‌کنند. برخی از این مواد شیمیایی مانند متانول ساختار ساده ای دارند. سایرین، مانند اسیدهای آمینه، پیچیده تر هستند. این ترکیبات حاوی کربن یا آلی، با هم، پایه‌ای را برای بیومولکول‌ها، مانند پروتئین‌ها و اسیدهای نوکلئیک، تشکیل می‌دهند که برای تولید حیات با هم تعامل دارند.

نمونه‌های بازگردانده شده از سنگ‌های فضایی در همسایگی ما قویا از این ایده حمایت می‌کنند که آنها چنین مولکول‌هایی را در منظومه شمسی منتقل می‌کنند. به عنوان مثال، قطعاتی از سیارک منظومه شمسی Bennu که در طول ماموریت OSIRIS-REx ناسا به دست آمد، حاوی هر پنج پایه نوکلئوتیدی، بلوک های سازنده اسیدهای نوکلئیک است. متیو بلیاکوف، محقق فوق دکترای علوم سیاره‌ای در کال‌تک، خاطرنشان کرد که نمونه‌های بننو حاوی 14 اسید آمینه از 20 اسید آمینه‌ای هستند که به طور طبیعی روی زمین تشکیل می‌شوند.

3I/ATLAS، در نزدیکترین نمای نزدیک، که توسط مدارگرد شناسایی مریخ گرفته شده است. مشاهدات با تلسکوپ های فضایی و زمینی نشان داده است که این دنباله دار حاوی هزاران مولکول آلی است. اما این برای چشم انداز زندگی در جای دیگر کهکشان ما چه معنایی دارد؟ (اعتبار تصویر: NASA/JPL-Caltech/دانشگاه آریزونا) استنباط در مورد چنین تحویلی تنها به این دلیل امکان پذیر است که سنگ ها مانند کپسول های زمان هستند: آنها از همان قرص چرخان گاز و غبار بیرون می آیند که سیارات از آن متولد می شوند، و ترکیبات شیمیایی سیارک ها و دنباله دارها پس از آن تغییر چندانی نمی کند.

سلیگمن گفت، بنابراین، با مطالعه سنگ‌های فضایی که از دیگر منظومه‌های فراسیاره‌ای سرچشمه می‌گیرند، «ما می‌توانیم بفهمیم که آیا این سنگ‌ها حاوی اجزای سازنده حیات نیز هستند و می‌توانستند به شروع حیات در منظومه‌های فراسیاره‌ای کمک کنند».

شبیه‌سازی‌ها نشان می‌دهند که دنباله‌دارهایی که قبل از حرکت به سیاره‌ای دیگر دور یک سیاره می‌چرخند، می‌توانند به طور مشابه مولکول‌های پربیوتیکی را به سیارات فراخورشیدی بچه تحویل دهند. با این حال، هیچ داده رصدی پشتیبان برای پشتیبان این ادعا وجود نداشت.

یک پات پوری شیمیایی

اخترشناسان برای اینکه بفهمند 3I/ATLAS حاوی کدام مواد شیمیایی است، شدت نور دنباله دار را در طیف وسیعی از فرکانس ها با استفاده از بیش از ده ها ابزار روی زمین و اطراف منظومه شمسی ثبت کرده اند. این امر به این دلیل امکان پذیر بود که ستاره دنباله دار تن ها گاز و غبار را به بیرون پرتاب کرد تا پس از اینکه خورشید آن را گرم کرد، هاله ای درخشان یا کما ایجاد کرد. مشاهدات این کما گروه التقاطی از مواد شیمیایی را پیدا کرده است که برای زندگی آنگونه که ما می شناسیم ضروری است.

یکی هیدروژن سیانید (HCN) است که توسط آرایه میلی متری/زیر میلی متری بزرگ آتاکاما (ALMA) شناسایی شد. با وجود شهرت بدنام آن به عنوان یک گاز سمی، HCN برای ایجاد حیات مهم است. تفسیری اشاره کرد که آزمایش‌های آزمایشگاهی مربوط به دهه 1950 - از جمله آزمایش معروف Miller-Urey، که تلاش برای بازسازی شرایط زمین اولیه را داشت - نشان داد که HCN در ساخت مولکول‌هایی مانند اسیدهای آمینه نقش دارد.

لیست مواد تشکیل دهنده ادامه دارد. داده های ALMA همچنین نشان داد که 3I/ATLAS مقادیر عظیمی از فرمالدئید و متانول را آزاد می کند. علاوه بر این، مشاهدات تلسکوپ فضایی جیمز وب نشان داد که 3I/ATLAS گاز گلخانه‌ای متان را به بیرون پرتاب می‌کند. این مهم است زیرا، با فرض تشکیل متان در سیارات در منظومه اصلی دنباله دار، می تواند گرما را در آن سیارات به دام بیاندازد، بنابراین آنها را گرم کرده و آنها را برای زندگی مهمان نوازتر می کند.

بر خلاف دیگر دنباله دارهای بین ستاره ای، 3I/ATLAS غنی از ترکیبات آلی است که تلسکوپ SPHEREx ناسا در اوایل سال 2026 آنها را شناسایی کرد. (اعتبار تصویر: NASA/JPL-Caltech) کوردینر گفت که حضور همه این مولکول ها قابل توجه است، زیرا آنها "به شدت در مطالعات شیمی پری بیوتیک زمینی به عنوان مواد اولیه اولیه کربن و نیتروژن برای کمک به ساخت پیش سازهای مولکولی زندگی نقش دارند." 3I/ATLAS گواه بر این است که این "خوراک" در مراتع بسیار فراتر از حصارهای منظومه شمسی ما نیز وجود دارد.

سلیگمن گفت: این یافته ها به ویژه مهم هستند زیرا ستاره شناسان نتوانستند دو جرم بین ستاره ای قبلی را به یک اندازه مطالعه کنند. او اشاره کرد که 1I/'Oumuamua، اولین جرم بین ستاره ای که تا به حال در منظومه شمسی کشف شده است، تنها برای چند هفته قابل مشاهده بود.

سلیگمن افزود: دومین دنباله دار بین ستاره ای 2I/Borisov درست قبل از کووید کشف شد، بنابراین بسیاری از مشاهدات به همین دلیل لغو شدند. (کوردینر خاطرنشان کرد که مشاهدات معدودی که روی 2I/Borisov انجام شد نشان داد که به نظر می‌رسد که HCN نیز وجود دارد.) در مقایسه، محققان تقریبا یک سال فرصت داشتند تا 3I/ATLAS را با تلسکوپ مطالعه کنند. کوردینر گفت: این مشاهدات نشان داده است که "3I/ATLAS از نظر موجودی شیمیایی *اندازه گیری شده* منحصر به فرد است."

نشان دهنده زندگی نیست

تمام مواد شیمیایی که به نظر می رسد 3I/ATLAS دارای اطلاعاتی در مورد یک منظومه سیاره ای است. اما وقتی با مشاهدات سایر پدیده‌های نجومی ترکیب می‌شود، 3I/ATLAS نشان می‌دهد که بلوک‌های سازنده شیمیایی حیات در سراسر کهکشان ما فراوان هستند. به عنوان مثال، ابرهای مولکولی غول پیکر - مناطق متراکم از گاز و غبار که ستاره ها را به وجود می آورند - حاوی نیتریل ها و اسیدهای قندی هستند که می توانند اسیدهای آمینه را تشکیل دهند. به نظر می رسد مواد زندگی در فضا فراوان است.

مشاهدات تلسکوپ جیمز وب نشان داد که 3I/ATLAS دارای مقدار زیادی متان است. اگر سیارات منظومه خانگی آن حاوی مقادیر مشابهی از متان بودند، ممکن است به اندازه کافی گرم شده باشند تا آب مایع و احتمالا حیات را پشتیبانی کنند. (اعتبار تصویر: NASA، ESA، CSA، STScI، M. Belyakov (Caltech)، I. Wong (STScI)، پردازش تصویر: A. Pagan (STScI))

داستان های مرتبط

دنباله دار بین ستاره ای 3I/ATLAS به سرعت از ما دور می شود. آیا می توانیم قبل از اینکه ما را برای همیشه ترک کند، آن را "رهگیری" کنیم؟

شکار حیات فرازمینی اساسا ناقص است. اما یک راه حل وجود دارد.

"من شک ندارم که زندگی وجود دارد": چرا ستاره شناسان رادیویی متقاعد شده اند که تماس با بیگانگان فقط یک موضوع زمان است

جدا از مواد تشکیل دهنده، این یافته ها ثابت نمی کند که زندگی خود در سیستم خانگی 3I/ATLAS (یا هر جای دیگری) توسعه یافته است. تمام مولکول های آلی که به نظر می رسد 3I/ATLAS حاوی ساختار شیمیایی ساده ای هستند. کوردینر گفت که مخلوطی از چنین مولکول هایی در آزمایشگاه از طریق فرآیندهایی مانند تابش یخ به مولکول های پیچیده تر تبدیل شده اند. با این حال، با وجود میلیاردها سالی که این دنباله دار احتمالا در معرض تابش بی وقفه فضای بین ستاره ای بوده است، چنین ترکیباتی در 3I/ATLAS یافت نشده است.

مطالعه‌ای در ژانویه نشان داد که بیشتر مواد شیمیایی 3I/ATLAS که هنگام عبور از کنار خورشید آزاد می‌شوند، از لایه‌های بالایی دنباله‌دار می‌آیند که در معرض تشعشع هستند و نه از داخل بکر آن. این بدان معناست که آنچه ستاره شناسان اندازه گیری کرده اند ممکن است در سیستم خانه دنباله دار وجود نداشته باشد.

با این وجود، بسیاری از ستاره شناسان، از جمله گروه سلیگمن، به مطالعه ترکیب 3I/ATLAS ادامه می دهند. همچنین به لطف رصدخانه Vera C. Rubin در شیلی، که انتظار می‌رود ده‌ها مورد دیگر را مشاهده کند، امکان هیجان‌انگیز بازدیدکنندگان بین‌ستاره‌ای آینده نیز وجود دارد، که به‌طور تضمینی ظاهر خواهند شد. کوردینر گفت، عناصر و ایزوتوپ های یافت شده در این اجرام به "ساختن نقشه ای از محل زندگی پیش سازهای زیستی در طول تاریخ کهکشان" کمک خواهند کرد.

به ما در بهبود Live Science Pro کمک کنید: ما همیشه در تلاش هستیم تا محتوای خود را بهتر کنیم. نظرات خود را در مورد Pro در اینجا برای ما بگذارید.