آیا رژیم غذایی شما می تواند بر افسردگی شما تأثیر بگذارد؟ مطالعه سرنخ ارائه می دهد

یک مطالعه جدید نشان می دهد که کاهش مصرف غذاهای فوق فرآوری شده می تواند تأثیر قابل توجهی بر سلامت روان شما داشته باشد.

محققان دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو دریافتند که کاهش مصرف غذاهای فوق فرآوری شده می تواند به طور قابل توجهی افسردگی را بهبود بخشد و حتی به میزان متوسطی اضطراب را بهبود بخشد. این مطالعه در ژورنال JAMA Psychiatry در 23 سپتامبر منتشر شد.

این مطالعه - که شامل 20 شرکت‌کننده بود - اولین مطالعه‌ای است که علائم افسردگی را قبل و بعد از تغییر رژیم غذایی معمولی فوق فرآوری شده به غذاهای سالم‌تر در افراد مبتلا به افسردگی مقایسه کرد.

دکتر اندرو کریستال، نویسنده ارشد این مطالعه و استاد روانپزشکی و عصب‌شناسی در دانشگاه کالیفرنیا سانفرانسیسکو، به نیوزویک گفت: مطالعات قبلی نشان داده است که افزایش مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده با افزایش خطر ابتلا به افسردگی مرتبط است، اما هیچ‌کدام از اثرات کاهش مصرف آن بر افسردگی را کشف نکرده‌اند.

او گفت که این مطالعه «در نظر داشت امکان‌سنجی و مقبولیت مجموعه‌ای از روش‌ها برای اندازه‌گیری و کاهش مواد غذایی فوق‌فرآوری‌شده را به‌عنوان پایه‌ای برای مطالعات آتی مشخص کند»، به این معنی که این مطالعه به‌صورت «مقدمه‌ای» با حجم نمونه کوچک انجام شد، اما او افزود که این تیم «بسیار علاقه‌مند» است که ببیند آیا اکنون می‌توانند همان نتایج را در یک گروه بزرگ‌تر بیابند یا خیر.

دکتر اوما نایدو، مدیر روانپزشکی تغذیه و متابولیک در بیمارستان عمومی ماساچوست، به نیوزویک گفت: «این مطالعه اولیه نشان می‌دهد که کاهش مصرف غذاهای فوق فرآوری شده بی‌خطر، قابل انجام است و ممکن است با خلق و خوی بهتر مرتبط باشد – اما این اولین قدم است و از این جهت دلگرم‌کننده است که ممکن است مطالعات بیشتری دنبال شود.»

این مطالعه نشان داد شرکت‌کنندگانی که مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده خود را تا ۸۵ درصد کاهش دادند، در سه معیار مختلف افسردگی، بهبود قابل‌توجهی در سلامت روان خود مشاهده کردند.

برای اولین معیار، مقیاس رتبه بندی افسردگی مونتگومری-آسبرگ (MADRS)، کاهش مصرف غذاهای فوق فرآوری شده، نمره افسردگی را تا 63 درصد کاهش داد. برای دو معیار دیگر - پرسشنامه سلامت بیمار-9 (PHQ-9) و فهرست سریع علائم افسردگی (QIDS) - کاهش نمرات افسردگی هر دو حدود 60 درصد بود.

نیکول آونا، استاد علوم اعصاب در دانشکده پزشکی ایکان در کوه سینا، به نیوزویک گفت که این یافته‌ها به مجموعه تحقیقاتی رو به رشدی می‌افزاید که مصرف غذای فرافرآوری‌شده را با سلامت روانی ضعیف‌تر، از جمله افسردگی و اضطراب مرتبط می‌کند.

او اضافه کرد که از آنجایی که این فقط یک ارتباط است، "نمی‌توان به ما گفت که غذاهای فوق فرآوری شده به خودی خود باعث افسردگی می‌شوند - افرادی که با خلق و خوی خود دست و پنجه نرم می‌کنند ممکن است بیشتر به این غذاها دست یابند - اما این الگو همچنان در جمعیت‌های مختلف و طرح‌های مطالعه نشان داده می‌شود و در این مرحله رد کردن آن سخت است."

کریستال گفت که هنوز مشخص نیست که چرا مصرف مواد غذایی فوق فرآوری شده ممکن است بر سلامت روان تأثیر بگذارد، اما این احتمالات می‌تواند شامل «محتوای درشت مغذی بالا (شکر زیاد، چربی بالا)، تأثیر مصرف کالری بالا؛ و دریافت آلاینده‌های حاصل از فرآوری یا افزودنی‌ها (نگهدارنده‌ها، رنگ‌های مصنوعی، طعم‌دهنده‌های مصنوعی، تثبیت‌کننده‌های اسیدی، تثبیت‌کننده‌ها، طعم‌دهنده‌های مصنوعی، تثبیت‌کننده‌ها، بافت‌سازها) باشد.

آونا گفت که یکی از عوامل احتمالی این است که غذاهای فوق فرآوری شده "مهندسی شده اند تا بسیار خوش طعم باشند" و تحقیقات آزمایشگاهی او در پرینستون نشان داد که "دسترسی متناوب به قند می تواند سیستم پاداش مغز از جمله دوپامین را تغییر دهد، به گونه ای که شبیه آنچه در داروهای اعتیاد آور می بینیم (بی اشتهایی، ولع مصرف، علائم کناره گیری).

او می‌گوید: «به مرور زمان، این می‌تواند منجر به چرخه‌های پرخوری، هوس کردن، و بدخلقی در زمانی که غذا در دسترس نیست، شود. او اضافه کرد: نوسانات قند خون ناشی از این غذاها همچنین می تواند منجر به افزایش سریع و سقوط قند خون شود که بر انرژی، تحریک پذیری و خلق و خوی تأثیر می گذارد.

آونا همچنین به این نکته اشاره کرد که چگونه رژیم‌های غذایی سرشار از غذاهای فوق فرآوری شده "با التهاب مزمن درجه پایین مرتبط است که با افسردگی مرتبط است" و اینکه این غذاها "فیبر کمی دارند و اغلب حاوی مواد افزودنی (امولسیفایرها، شیرین کننده‌های مصنوعی) هستند که می‌توانند میکروبیوم روده و پوشش روده را مختل کنند.

او گفت که عامل دیگر می تواند جابجایی مواد مغذی باشد. زمانی که غذاهای فوق فرآوری شده سهم زیادی از رژیم غذایی را تشکیل می دهند، غذاهایی که از سلامت مغز حمایت می کنند (مانند امگا 3، ویتامین های B، فیبر، پلی فنول ها) را حذف می کنند.

نایدو گفت، در حالی که اینها مسیرهای احتمالی هستند، "تا حد زیادی از مطالعات مشاهده ای، پیش بالینی، و مکانیکی ناشی می شوند" و "هیچ پیوند مکانیکی علی مستقیم در انسان ایجاد نشده است."

Avena گفت که "افراد نیازی به کامل بودن ندارند" در مورد کاهش مصرف غذاهای فوق العاده فرآوری شده خود. او گفت: «تبادل‌های کوچک و مداوم (مانند پخت و پز بیشتر در خانه، انتخاب گزینه‌های کامل یا کم فرآوری‌شده، کاهش مصرف نوشیدنی‌های شیرین) می‌تواند تفاوت معناداری ایجاد کند.

آلیسا موران، معاون مرکز سیاست غذایی و تغذیه در دانشگاه پنسیلوانیا، به نیوزویک گفت که یافتن زمان و انرژی برای تهیه غذا در خانه می‌تواند «بخصوص برای افراد مبتلا به افسردگی» واقعا دشوار باشد، بنابراین «پختن وعده‌های غذایی سالم کاری است که می‌توانید برای حمایت از عزیزان مبتلا به افسردگی انجام دهید».

موران گفت که از آنجایی که غذاهای فوق فرآوری شده بسیار "جذاب کننده" هستند، همچنین می تواند تغییر رژیم غذایی را برای افراد دشوار کند، و این بخشی از دلیل "این است که چرا صرفا در دسترس قرار دادن غذاهای سالم مانند محصولات تازه یا ارزان تر، تغییر چندانی در الگوهای غذایی ایجاد نمی کند." وی گفت: محدود کردن تولید و در دسترس بودن این مواد غذایی و در عین حال وضع مالیات از آنها و پرداخت یارانه به محصولات تازه می تواند موثرتر باشد.

با توجه به این یافته ها، آونا گفت که "رژیم غذایی باید در هنگام درمان افسردگی، در کنار درمان و دارو، بخشی از گفتگو باشد، نه به عنوان جایگزینی برای آنها" و در سطح سیاست، "ما به برچسب گذاری واضح تر در جلوی بسته، محدودیت در بازاریابی این محصولات برای کودکان و دسترسی بهتر به غذاهای کامل مقرون به صرفه نیاز داریم."

نایدو گفت که حدود 60 درصد آمریکایی‌ها از رژیم غذایی غربی استفاده می‌کنند که «مملو از فست فودها، غذاهای فرآوری شده بسته‌بندی شده، غذاهای فوق‌العاده فرآوری‌شده با غذاهای کامل بسیار کم» است، و گفت که باید کارهای بیشتری انجام شود تا «به تغییر دستورالعمل‌های رژیم غذایی‌مان کمک کنیم و به مردم آموزش دهیم که غذاهای فوق‌فرآوری‌شده نباید پایه اصلی رژیم غذایی آن‌ها باشد – بلکه گاه به گاه».

Chagwedera DN، Kim E، Chiu DT، و همکاران. (2026) کاهش غذاهای فرافرآوری شده از رژیم غذایی بیماران مبتلا به افسردگی: یک آزمایش متقاطع آزمایشی. روانپزشکی جاما. doi:10.1001/jamapsychiatry.2026.2320