آیا مذاکرات میان دوره ای ایالات متحده می تواند روابط پاکستان با واشنگتن را تغییر دهد؟

اسلام آباد، پاکستان – در اواخر ماه سپتامبر، در سخنرانی جمعی از متخصصان دیاسپورا و سیاست در نیویورک، از اس جایشانکار، وزیر امور خارجه هند در مورد چالش های موجود در روابط دهلی نو با ایالات متحده در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ سوال شد.

جیشانکار در پاسخ گفت: «خب، فکر می‌کنم اگر عقب بایستم و به این رابطه نگاه کنم... متذکر می‌شوم که بیشتر کشورهای جهان روابط دشوارتری با ایالات متحده داشته‌اند.

پاکستان - شاید برای رقیب هند ناراحت کننده باشد - یک استثنا است.

دور دوم پر فراز و نشیب ترامپ شاهد بود که او اقتصاد جهانی را با تعرفه‌ها و جنگ ایران تکان داد، اعتماد چندین دهه به متحدان سنتی آمریکا را برهم زد و تلاش کرد قوانین بین‌المللی و نهادهای حاکم بر آن را از بین ببرد. از اروپا تا خاورمیانه تا شرق آسیا، متحدانی که روی چتر امنیتی ایالات متحده حساب می‌کردند، در تلاش برای ایجاد شراکت‌های جایگزین هستند و در صورت حمله به آنها نمی‌توانند برای کمک به واشنگتن تکیه کنند. رهبران کشورهایی که از حامیان سرسخت ایالات متحده بوده اند، در عوض خود را - اغلب شخصا - هدف ترامپ دیدند.

با این حال، در میان این چرخش، پاکستان توانسته است روابط عمیقا پرآشوب با ایالات متحده را به شراکتی تبدیل کند که ترامپ مکررا آن را تبلیغ می کند، حتی در شرایطی که دولت اسلام آباد با انتقادات فزاینده ای در داخل کشور به دلیل ادعاهایی مبنی بر درهم شکستن مخالفان سیاسی و تثبیت حکومت نظامی به جز نام مواجه شده است.

از آنجایی که ایالات متحده انتخابات میان دوره ای خود را در 3 نوامبر برگزار می کند و قدرت در مجلس نمایندگان و سنا در خطر است، پاکستان کشوری است که موفقیت ترامپ و حزب جمهوری خواه او را ترجیح می دهد که در حال حاضر انتظار می رود کرسی های مهم در هر دو مجلس را از دست بدهد.

رئیس جمهور آمریکا در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل در ماه سپتامبر با اشاره به نخست وزیر پاکستان شهباز شریف و جنگی که به نظر می رسد اسلام آباد را برای ترامپ محبوب کرده است، گفت: «نخست وزیر پاکستان - مرد فوق العاده - گفت که دونالد ترامپ مسئول نجات جان 30 میلیون نفر و احتمالا خیلی بیشتر از آن است.

پس از دهه‌ها روابط قوی، روابط ایالات متحده و پاکستان در سال‌های اخیر به شدت کاهش یافته بود، زیرا روسای جمهور متوالی ایالات متحده روابط نزدیکی با رقیب هند برقرار کردند و اسلام‌آباد در واشنگتن به دلیل نقشش در حمایت از ایالات متحده و در آن زمان از طالبان افغانستان، دوگانگی تلقی می‌شد.

ترامپ در دوره اول ریاست جمهوری خود و سپس جو بایدن از کلمات تند برای توصیف پاکستان استفاده کردند.

اما دو ماه پس از دوره دوم ریاست جمهوری خود، در مارس 2025، ترامپ در سخنرانی خود در کنگره از پاکستان برای کمک به دستگیری مظنون بمب گذاری در دروازه ابی 2021 در فرودگاه کابل تشکر کرد.

سپس، در ماه مه، یک نقطه عطف بزرگ بود. هند و پاکستان پس از کشته شدن 26 گردشگر توسط جنگجویان مسلح در کشمیر تحت کنترل هند، درگیر یک جنگ شدید چهار روزه شدند. جنگ در 10 مه با آتش بس پایان یافت. ترامپ ابتدا آن را اعلام کرد و پاکستان از او به خاطر میانجیگری آن تشکر کرد، اما هند اظهارات او را رد کرد و تاکید کرد که جنگ از طریق گفتگوهای دوجانبه پایان یافته است.

از آن زمان، رهبری عالی پاکستان در کاخ سفید مورد استقبال قرار گرفت، تعرفه ها بر صادرات آن کاهش یافت و اسلام آباد میان واشنگتن و تهران در جنگ جاری شان میانجیگری کرد.

ترامپ برای ناهار در کاخ سفید میزبان فرمانده ارتش پاکستان، فیلد مارشال عاصم منیر بود - این اولین بار برای یک فرمانده ارتش پاکستان که رئیس جمهور این کشور نیست. ترامپ منیر را "فیلد مارشال مورد علاقه خود" توصیف کرده است.

پاکستان همچنین ترامپ را نامزد دریافت جایزه صلح نوبل کرد. در 9 اکتبر، روزی که جایزه صلح نوبل برای حقوقدان آفریقای جنوبی اعلام شد، شریف در X پست کرد: "رئیس جمهور دونالد ترامپ نقشی تاریخی در پیشبرد صلح در جنوب آسیا ایفا کرد. مداخله به موقع او به بازگرداندن پاکستان و هند از لبه پرتگاه کمک کرد و آتش بسی را که تا امروز ادامه دارد، تضمین کرد."

تحلیلگران می گویند که ارتباط اسلام آباد با واشنگتن فراتر از جنوب آسیا است.

قمر چیما، مدیر اجرایی موسسه سانوبر مستقر در اسلام آباد، به الجزیره گفت: «پاکستان اکنون یک بازیگر مهم است که باید در چارچوب امنیتی خاورمیانه دیده شود.

یک توافق تجاری در جولای 2025 تعرفه های آمریکا بر کالاهای پاکستانی را از 29 به 19 درصد کاهش داد. تفاهم نامه هایی با شرکت های آمریکایی در زمینه مواد معدنی، ارزهای رمزپایه و هواپیماهای بدون سرنشین به دنبال داشت.

عمران خان، تحلیلگر ژئوپلیتیک و مدیر سابق کشور پاکستان در مؤسسه صلح ایالات متحده، گفت که نزدیکی اسلام آباد به ترامپ وجهه دیپلماتیک آن را به میزان قابل توجهی افزایش داده است.

او به الجزیره گفت: «اما در عین حال، می توان گفت که پاکستان به جز برخی چیزهای ناملموس، مستقیما از آمریکایی ها چیزی به دست نیاورده است: مشخصات دیپلماتیک و ارتباط ژئوپلیتیکی آن».

پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ماه فوریه، پاکستان میانجیگری آتش بس میان واشنگتن و تهران را در 8 آوریل برقرار کرد و میزبان بالاترین سطح گفتگوهای مستقیم بین دو طرف از سال 1979 بود.

در ماه ژوئن، ایالات متحده و ایران با یادداشت تفاهم 14 ماده ای اسلام آباد موافقت کردند. چیما گفت: پاکستان پس از 47 سال توانست آمریکا و ایران را زیر یک سقف بیاورد.

اما مهلت 60 روزه برای مذاکرات بیشتر در اواسط ماه اوت بدون تمدید به پایان رسید.

منیر در 20 اکتبر پنجمین سفرش از زمان آغاز جنگ به تهران بازگشت. مقامات ایرانی گفتند که چیز جدیدی برای ارائه به واشنگتن ندارند. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: تهدیدها و مانورهای نظامی بر تصمیمات ایران تأثیری نخواهد داشت. هیچ پیشرفتی اعلام نشد.

گریس ورمنبول، یک مقام سابق امنیت ملی ایالات متحده و عضو ارشد بازدیدکننده در صندوق مارشال آلمان، به الجزیره گفت: «جنگ ایران همچنان در خلیج فارس گسترده می‌شود، به‌ویژه که نشانه‌های فزاینده‌ای وجود دارد که نشان می‌دهد ایالات متحده، احتمالا دوباره با اسرائیل، پس از انتخابات مربوطه حملات خود را از سر خواهد گرفت.» انتخابات اسرائیل قرار است 27 اکتبر برگزار شود.

ترامپ با اعداد کم محبوبیت تاریخی وارد انتخابات میان دوره ای می شود. در نظرسنجی مرکز تحقیقات پیو که بین 28 سپتامبر و 4 اکتبر انجام شد، میزان محبوبیت او 30 درصد بود که از 37 درصد در ژانویه کاهش یافت.

خان، این تحلیلگر، گفت که دموکرات ها در صورت پیروزی در هر دو مجلس، اتحادهای پیمانی مانند ناتو را در اولویت قرار خواهند داد.

او گفت: «[در آن صورت] سنا و مجلس نمایندگان که در آن دموکرات‌ها اکثریت را خواهند داشت، بیشتر به هند متمایل خواهند شد تا پاکستان.

ورمنبول، که همچنین مدیر اجرایی شرکت مشاوره ای Boussole Mondiale مستقر در پاریس است، گفت که متحدان و شرکا می پرسند که آیا دوره های میان دوره ای می تواند سیاست خارجی ایالات متحده را در کوتاه مدت شکل دهد یا خیر.

او گفت که در بلندمدت، این نتیجه می تواند پیش بینی تغییر در کاخ سفید در سال 2028 یا 2029 باشد.

برای پاکستان، سوال این است که چگونه خود را در موقعیت قرار دهد.

چیما گفت پاکستان نباید رویکرد خود را حول این موضوع شکل دهد که آیا نفوذ ترامپ رشد می کند یا ضعیف می شود. او گفت که قدرت آن در ارتباط و نقش آن در خاورمیانه در حفاظت از منافع ایالات متحده است.

او گفت: «مسئله فقط تضعیف نفوذ ترامپ نیست، این مسئله این است که چگونه پاکستان می‌تواند مرتبط بماند.»

خان گفت که ترامپ ضعیف‌تر ممکن است در کوتاه‌مدت کمی تغییر کند، اما هشدار داد که می‌تواند آغازی برای پایان اهمیت فعلی پاکستان باشد.

خان به الجزیره گفت: «اما چیزی که تغییر نمی‌کند، نمایه ژئوپلیتیکی تقویت‌شده پاکستان در سطح جهانی و افزایش امنیت ملی و ارتباط دفاعی آن در غرب آسیا است. این تغییری نمی کند که آیا دولت ترامپ قوی است یا ضعیف، یا اینکه ترامپ در اطراف است یا نه.