آیا هوش مصنوعی می‌تواند نظام سلامت را از درمان به پیشگیری ببرد؟

جمعیت اروپا رو به سالمندی است و همین موضوع فشار فزاینده‌ای بر نظام‌های درمانی‌ای وارد می‌کند که همین حالا هم تحت فشار هستند.اما اگر راه‌حل فقط کارآمدتر کردن درمان بیماری‌ها نباشد و از همان ابتدا بتوان از بروز آنها پیشگیری کرد چه می‌شود؟هوش مصنوعی می‌تواند به تحقق این تغییر کمک کند، اما همان طور که ریکاردو باتیستا لیت، مدیرعامل شرکت HealthAI، آژانس جهانی هوش مصنوعی مسئولانه، می‌گوید، تنها فناوری برای این کار کافی نخواهد بود.او در گفت‌وگو با یورونیوز گفت: «اگر هوش مصنوعی را به یک نظام ناکارآمد اضافه کنید، فقط در ناکارآمد بودن خیلی کارآمد می‌شوید.»هوش مصنوعی می‌تواند پیش از آنکه افراد بیمار شوند، کسانی را که در معرض ابتلا به برخی بیماری‌های مشخص هستند شناسایی کند و به این ترتیب امکان مداخله زودهنگام را برای ارائه‌دهندگان خدمات درمانی فراهم کند، اما خودِ فناوری به تنهایی این تغییر را رقم نمی‌زند.باتیستا لیت، مدیرعامل HealthAI، می‌گوید: «فناوری به تنهایی ما را نجات نخواهد داد.» او تاکید می‌کند که نظام‌های درمانی باید سازوکارهای مالی‌ای را که درمان را به جای پیشگیری تشویق می‌کنند تغییر دهند.او استدلال می‌کند که بیمارستان‌ها اغلب برای درمان بیماران پول می‌گیرند نه برای سالم نگه داشتن آنها. گذار به رویکرد پیشگیرانه مستلزم الگوهای تازه تامین مالی است که مداخله زودهنگام و پایش فعال را تشویق کند.با تحلیل داده‌های سلامت در کنار عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، هوش مصنوعی می‌تواند به شناسایی افرادی کمک کند که پیش از وخیم شدن شرایطشان ممکن است به حمایت نیاز داشته باشند.باتیستا لیت می‌گوید هدف فقط نجات جان فردی پس از سکته قلبی نیست، بلکه جلوگیری از وقوع آن در وهله اول است.تضمین ایمنیاما توسعه گسترده هوش مصنوعی در حوزه درمان به عامل دیگری هم بستگی دارد: اعتماد.بیماران و کادر درمان باید مطمئن باشند این فناوری ایمن است و منافعش بر خطراتش می‌چربد. این امر به نظارتی نیاز دارد که پس از تایید و ورود یک سامانه به کار بالینی نیز ادامه پیدا کند.به تازگی، هانس هنری پی. کولوگه، رئیس دفتر اروپای سازمان جهانی بهداشت، هشدار داد که هرچند راه‌حل‌های مبتنی بر هوش مصنوعی در بیمارستان‌های سراسر اروپا به کار گرفته می‌شود، تنها تعداد کمی از کشورها برای آنها مقررات وضع کرده‌اند و این موضوع بیماران را در معرض خطر قرار می‌دهد.دو سوم از 53 کشور عضو حوزه اروپای سازمان جهانی بهداشت همین حالا در حال استفاده از ابزارهای تشخیصی مبتنی بر هوش مصنوعی هستند و نیمی از کشورها چت‌بات‌های پاسخ‌گوی بیماران را با توان هوش مصنوعی به کار گرفته‌اند، اما تنها تعداد اندکی از آنها، یعنی حدود یک کشور از هر دوازده کشور، راهبردی برای نحوه تنظیم‌گری هوش مصنوعی دارند.کولوگه این وضعیت را «نگران‌کننده» توصیف کرد و تاکید کرد که چنین روندی می‌تواند به سلامت انسان‌ها آسیب بزند. او هشدار داد: «همه اینها اعتماد عمومی به نظام‌های سلامت را به طور کلی فرسایش می‌دهد.»HealthAI با نهادهای تنظیم‌گر در 10 کشور همکاری می‌کند تا یک سامانه جهانی هشدار زودهنگام طراحی کند؛ سامانه‌ای که هدفش شناسایی رخدادهای ناگوار و به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات درباره خطرات نوظهور است.او گفت: «چنین سازوکارهایی به ما امکان می‌دهد در صورت بروز مشکل، از آسیب گسترده جلوگیری کنیم، آن را به‌موقع تشخیص دهیم و شهروندان را ایمن نگه داریم.»