آیا ZiG زیمبابوه می تواند اعتماد را جلب کند و جایگزین دلار آمریکا شود؟

هراره، زیمبابوه - دولت در تلاش است تا شهروندان را متقاعد کند که از پول خود به طور گسترده تر استفاده کنند، با هدف بلندمدت کاهش اتکا به دلار آمریکا. اما پس از سال‌ها بی‌ثباتی ارز، بسیاری همچنان تمایلی به اعتماد به آخرین تلاش ندارند.

طلای زیمبابوه (ZiG)، که در آوریل 2024 معرفی شد، یک تلاش دولت برای بازگرداندن اعتماد به پول محلی است. بانک مرکزی زیمبابوه (RBZ) می گوید که این ارز توسط ارز خارجی و ذخایر فلزات گرانبها از جمله طلا پشتیبانی می شود.

با این حال، چالش فراتر از معرفی یک ارز جدید یا تقویت ذخایر آن است. زیمبابوه‌ای‌هایی که شاهد از دست دادن ارزش پس‌انداز و کاهش دستمزدهایشان در اثر بحران‌های ارزی متوالی بوده‌اند، همچنان در مورد نگه‌داری پول در ارزی که می‌ترسند قدرت خرید آن بدتر شود، محتاط هستند.

زیمبابوه در سال 2009 پس از یک دوره تورم فوق العاده، واحد پول محلی خود را کنار گذاشت و یک سیستم چند ارزی تحت سلطه دلار آمریکا را پذیرفت. یک ارز داخلی در سال 2018 بازگشت، اما بی ثباتی مکرر بازسازی اعتماد عمومی را دشوار کرده است.

برای معلم دبستان، چارلز مبوانداریکوا، تجربه بحران‌های ارزی قبلی همچنان یک هشدار است.

او حدود یک سوم حقوق خود را در ZiG دریافت می کند و می گوید به جای نگه داشتن آن، به سرعت آن را مبادله می کند. احتیاط او ناشی از زیان هایی است که هنگام سقوط واحد پول قبلی زیمبابوه متحمل شد.

چنین تجربیاتی به توضیح اینکه چرا تضمین های رسمی در مورد ZiG لزوما به اعتماد در میان سودجویان تبدیل نشده است کمک می کند.

RBZ به دنبال تقویت اعتبار ارز است. در 7 آوریل، بانک سری ارتقا یافته اسکناس های ZiG را با طرح های اصلاح شده و ویژگی های امنیتی معرفی کرد.

بر اساس گزارش RBZ، تورم سالانه ZiG در ماه گذشته به 3.7 درصد رسید. اما تورم نسبتا پایین به تنهایی تضمین نمی کند که مردم پس انداز ارز را انتخاب کنند یا از آن برای معاملات روزمره استفاده کنند.

کورنلیوس دوب، اقتصاددان می گوید تقاضا برای ZiG ضعیف است.

او می گوید: "ZiG باید به نسبت تقاضا در دسترس باشد. تقاضا برای ZiG در حال حاضر بسیار پایین است."

برای کسب‌وکارها، پذیرش ارز توسط مشتریان، آزمونی عملی برای این است که آیا می‌تواند نقش بزرگ‌تری در اقتصاد به دست آورد یا خیر.

Sesedzai Chigumira، یک خرده‌فروش لباس، می‌گوید که تنها تعداد انگشت شماری فروش در ZiG داشته است. تجربه او نشان دهنده دشواری در تشویق استفاده گسترده تر از یک ارز است، زمانی که مشتریان و کسب و کارها راحت تر در معامله با دلار آمریکا هستند.

تلاش دولت برای کاهش وابستگی به دلار نیز با چالش گسترده تری مواجه است: وجود طلا و سایر منابع معدنی به خودی خود اطمینان به یک ارز را تضمین نمی کند. مردم باید باور داشته باشند که ارزش خود را حفظ می کند و برای پرداخت کالاها، هزینه های ملاقات و پس انداز برای آینده مفید خواهد بود.

در جایی که کسب و کارها از مشتریان انتظار دارند دلار را ترجیح دهند، ممکن است تمایلی به قیمت گذاری کالاها یا پذیرش پرداخت در ZiG نداشته باشند. مصرف کنندگان نیز به نوبه خود، اگر نگران کاهش ارزش پول محلی باشند، انگیزه کمی برای نگهداری پول محلی ندارند.

این چرخه ای ایجاد می کند که اقدامات سیاستی به تنهایی ممکن است برای شکستن آن تلاش کنند.

RBZ از هدف قبلی خود یعنی پذیرش ارز واحد تا سال 2030 فاصله گرفته است و به جای آن یک انتقال تدریجی و مبتنی بر بازار به سمت استفاده بیشتر از ZiG را ترسیم می کند. این رویکرد به ثبات پایدار اقتصاد کلان و شرایطی بستگی دارد که مشاغل و مصرف کنندگان را به استفاده داوطلبانه از ارز تشویق می کند.

بانک مرکزی همچنین به دنبال گسترش نقش ZiG در تراکنش‌های داخلی، از جمله از طریق استفاده از آن در پرداخت‌های مالیاتی و تراکنش‌های بخش عمومی، در کنار اقدامات مؤثر بر ارز خارجی و سیستم‌های پرداخت ملی است.

اما استفاده گسترده تر در پرداخت ها با اعتماد به یک ارز به عنوان ذخیره ارزش یکسان نیست. افراد ممکن است در مواقع لزوم یا زمانی که شرایط برای آنها انتخاب کمی باقی می‌گذارد بدون اینکه مایل باشند پس انداز خود را در آن نگه دارند از ZiG استفاده کنند.

برای Mbwandarikwa، خاطره از دست دادن پس انداز بازنشستگی خود بخشی از محاسبه باقی می ماند. برای Chigumira، تعداد محدودی از مشتریانی که در ZiG پرداخت می‌کنند، نشان می‌دهد که ارز هنوز تا چه حد باید پیش برود تا به بخشی معمولی از تجارت تبدیل شود.

دوب می گوید دلارزدایی ممکن است، اما نمی توان یک شبه به آن دست یافت. او می‌گوید: «تاریخ نشان می‌دهد که امکان دلارزدایی وجود دارد، اگرچه آسان نیست. زمان می‌برد.»

برای زیمبابوه‌ای که در بحران‌های ارزی مکرر زندگی کرده‌اند، آزمون این خواهد بود که آیا ZiG می‌تواند درآمد و پس‌انداز خود را در طول زمان حفظ کند یا خیر. گسترش استفاده از آن از طریق سیاست ممکن است امکان پذیر باشد، اما متقاعد کردن مردم برای اعتماد به آن مستلزم ثبات پایدار و اعتماد به ارز است.

دوبی می‌گوید: «سیاست نباید به اجبار تبدیل شود، بلکه باید انگیزه‌های لازم را ایجاد کند که در نهایت هم کسب‌وکارها و هم مصرف‌کنندگان را نسبت به نگهداری زیگ یا دلار آمریکا بی‌تفاوت می‌کند.»