آینده روابط هند و اسرائیل پس از انتخابات اسرائیل

انتخابات پارلمانی اسرائیل در 27 اکتبر آزمونی مهم برای رهبری بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر نتانیاهو بود - و لحظه‌ای برای هند که تا چه اندازه در برابر تغییرات سیاسی انعطاف‌پذیر است. این انتخابات اولین رای ملی از زمان حمله حماس در 7 اکتبر 2023 بود. از آن زمان، بحث عمومی بر روی شکست‌های امنیتی دولت، جنگ‌های پس از آن و پرسش‌های مربوط به پاسخگویی متمرکز شده است. نتانیاهو همچنین با یک محاکمه فساد در حال انجام مواجه است. اتهامات همچنان به عنوان اتهام باقی می مانند، نه کشف گناه.

نتیجه انتخابات نه تنها به این بستگی دارد که کدام حزب بیشترین آرا را کسب کند، بلکه به این بستگی دارد که چه کسی می تواند یک ائتلاف حکومتی تشکیل دهد - یکی از ویژگی های تعیین کننده سیاست اسرائیل برای چندین دهه. برای دهلی نو، سوال اصلی این است که آیا منافع و نهادهای زیربنای همکاری های دوجانبه به اندازه کافی قوی هستند تا در یک دولت متفاوت اسرائیل حرکت را حفظ کنند. رابطه شخصی نزدیک بین نتانیاهو و نارندرا مودی، نخست وزیر هند، این مشارکت را آشکار کرده است، اما این تنها پایه و اساس آن نیست.

از زمان برقراری روابط دیپلماتیک کامل در ژانویه 1992، هند و اسرائیل همکاری خود را در زمینه های دفاعی، کشاورزی، مدیریت آب، فناوری و تجارت گسترش داده اند. این روابط انباشته به هر دو کشور دلایل عملی برای ادامه همکاری فراتر از ثروت سیاسی رهبران فعلی خود می دهد. همکاری دفاعی نمونه بارز عمق روابط است.

سیستم دفاع هوایی Barak-8 که به طور مشترک توسط سازمان تحقیقات و توسعه دفاعی هند (DRDO) و صنایع هوافضای اسرائیل توسعه یافته است، نشان می دهد که چگونه همکاری فراتر از یک رابطه خریدار و فروشنده ساده رفته است. هر دو طرف همچنین در حال بررسی امکان تولید مشترک اقلام دفاعی ساخت اسرائیل مانند سامانه‌های دفاع هوایی گنبد آهنین و موشک‌های رهگیر تامیر در هند هستند. بین سال‌های 2021 تا 2025، هند بزرگترین مقصد صادرات تسلیحات اسرائیل بود و 29 درصد از فروش اسرائیل در سراسر جهان را به خود اختصاص داد.

با وجود فشار هند برای بومی‌سازی دفاعی، چنین تعاملی احتمالا ادامه خواهد داشت. در ژوئن 2026، امیر برام، مدیر کل وزارت دفاع اسرائیل از هند بازدید کرد و با مقامات ارشد هندی دیدار کرد تا در مورد تقویت همکاری های دفاعی-صنعتی، از جمله اشتراک فناوری و پروژه های مشترک گفتگو کنند. پیش از این، در نوامبر 2025، دو کشور یادداشت تفاهم همکاری دفاعی را امضا کردند. این تحولات تضمین نمی کند که هر پروژه یا ابتکار بدون تغییر در یک دولت جدید ادامه خواهد داشت.

با این حال، آنها کانال های تثبیت شده و سابقه ای از همکاری را ایجاد می کنند که رهبران آینده می توانند بر اساس آن ایجاد کنند. بنابراین، تغییر دولت در اسرائیل نباید پیشبرد روابط را به یک وظیفه دشوار تبدیل کند. هر دو کشور مکانیسم های دوجانبه و تعامل مداوم در زمینه هایی از جمله تجارت و بازرگانی و همچنین همکاری های نظامی و دفاعی را توسعه داده اند. این روابط کاری می‌تواند به حفظ تداوم از طریق یک گذار سیاسی کمک کند، حتی اگر یک دولت جدید اسرائیل اولویت‌ها، زمان‌بندی‌ها یا توافقات خاصی را بررسی کند.

چالش سیاست برای هر دو طرف تبدیل این تداوم نهادی به نتایج عملی خواهد بود، نه تنها اتکا بر روابط شخصی یا اعلامیه های گسترده. روابط اقتصادی فرصت مهمی برای حفظ و گسترش روابط است. در جریان سفر مودی به اسراییل در فوریه 2026، دو دولت در مورد گسترش همکاری در فناوری دفاعی، هوش مصنوعی و امنیت سایبری و در عین حال پیگیری توافق تجارت آزاد بحث کردند. مذاکرات در مرحله پیشرفته است.

توافقنامه سرمایه گذاری دوجانبه هند و اسرائیل، که در سپتامبر 2025 به عنوان پیش درآمد FTA پیش بینی شده امضا شد، در ژوئیه 2026 لازم الاجرا شد. برای تسهیل تجارت، بانک دولتی هند همچنین امکان استفاده از روپیه را برای تجارت با اسرائیل در ژانویه 2026 مطرح کرد. تجارت دوجانبه بین کشورها به حدود 2.95/3 میلیارد دلار رسید. پیشرفت در مذاکرات FTA می تواند چارچوب قوی تری برای تجارت و سرمایه گذاری فراهم کند و به ارتقای روابط اقتصادی به سطح جدیدی کمک کند.

بنابراین باید به نفع هر دولت آینده اسراییل باشد که مذاکرات را به نتیجه موفقیت آمیز برساند و در یک لحظه مناسب توافقنامه ای دوجانبه را امضا کند. یک دولت جدید اسرائیل تحت رهبری متفاوت می تواند تغییری در سبک دیپلماتیک و تاکید ایجاد کند. ممکن است به دنبال ترمیم جایگاه بین‌المللی اسرائیل باشد یا بر بهبود روابط با شرکای سنتی غربی، به‌ویژه ایالات متحده و کشورهای اروپایی که روابط آنها با اسرائیل به دلیل جنگ غزه و بدتر شدن امنیت در کرانه باختری تیره شده است، تلاش کند.

این احتمالات لزوما به معنای عقب نشینی از تعامل با هند نیست. اسرائیل دلایلی برای حفظ شراکت فراتر از روابط مستقر خود دارد، در حالی که هند برای تخصص و فناوری اسرائیل در زمینه‌های مرتبط با امنیت و توسعه خود ارزش قائل است. هر رهبری جدید باید رابطه کاری خود را با دهلی نو برقرار کند، اما دستور کار دوجانبه موجود مبنایی برای انجام این کار ارائه می دهد. رویکرد هند نیز بر اساس محیط گسترده منطقه ای شکل خواهد گرفت.

دهلی نو منافع مهمی در سراسر غرب آسیا از جمله امنیت انرژی، تجارت و مسیرهای دریایی و رفاه نزدیک به 10 میلیون شهروند هندی در خلیج فارس دارد. این کشور همچنین روابط خود را با کشورهای عربی خلیج فارس و ایران، شریک دیرینه خود حفظ می کند. تشدید تنش با اسرائیل و همسایگانش، همانطور که در سال جاری شاهد بودیم، می‌تواند این منافع را تحت فشار قرار دهد و تعادل هند را دشوارتر کند.

بی‌ثباتی منطقه‌ای همچنین می‌تواند ابتکارات اتصال و همکاری اقتصادی مانند کریدور اقتصادی هند-خاورمیانه-اروپا (IMEEC) و چارچوب هند، اسرائیل، امارات متحده عربی و ایالات متحده (I2U2) را مختل کند. هر دوی این پروژه‌ها به دلیل تنش‌های منطقه‌ای هیچ پیشرفتی نداشته‌اند، اگرچه هیچکدام به طور کامل توسط کشورهای درگیر کنار گذاشته نشده است. این زمینه کالیبراسیون دیپلماتیک را ضروری می کند.

هند می تواند همکاری عملی با اسرائیل را تعمیق بخشد و در عین حال به حمایت از گفت وگو، ثبات منطقه ای و افق سیاسی برای فلسطینیان، از جمله راه حل دو کشوری ادامه دهد. چنین رویکردی نشان دهنده نیاز به حفاظت از منافع هند در سراسر منطقه متنوع است. لازم نیست دهلی نو با همکاری دوجانبه به عنوان جایگزینی برای دیپلماسی گسترده تر رفتار کند. برای اسرائیل، حفظ روابط با هند ارزشمند است، زیرا این روابط چندین بخش را در بر می گیرد و زمینه را برای رشد بیشتر حفظ می کند. مسیر محتمل تداوم است، البته نه بدون شرایط.

بازگشت نتانیاهو به عنوان نخست‌وزیر یک کانال سیاسی آشنا را حفظ می‌کند، در حالی که یک دولت جدید می‌تواند اولویت‌های متفاوتی را به همراه داشته باشد و نیاز به دوره‌ای برای ایجاد روابط داشته باشد. در هر صورت، همکاری‌های دفاعی ایجاد شده، چشم‌انداز روابط اقتصادی نزدیک‌تر، و همگرایی فزاینده منافع در زمینه‌هایی مانند کشاورزی، مدیریت آب، هوش مصنوعی، انرژی‌های تجدیدپذیر، امنیت سایبری، روابط مردم با مردم، مشارکت‌های آموزشی و علم و فناوری، پایه‌ای را برای تعامل مستمر فراهم می‌کند.

انتخابات ممکن است فضای سیاسی روابط هند و اسرائیل را تغییر دهد، اما بعید است که به خودی خود منافع و پیوندهای نهادی را که آنها را حفظ می کند، از بین ببرد. وظیفه هند تبدیل تداوم به همکاری ملموس و در عین حال حفظ انعطاف دیپلماتیک مورد نیاز برای حرکت در یک منطقه ناآرام خواهد بود.