آیکیا دوباره بازار دستدوم راه انداخته؛ تولید «مبلمان فست» را کم میکند؟
مفهوم پایداری در تازهترین بیانیه مطبوعاتی ایکیا درباره بازار دستدوم این شرکت بهطور مشهود غایب است.
شرکت ایکیا یک بازار مبلمان دستدوم در بریتانیا راهاندازی کردهاست و به مشتریان امکان تازهای برای خرید و فروش مبلمان کارکرده میدهد.این طرح که پیشتر در کشورهایی مانند سوئد و اسپانیا در دسترس بوده، ادامه سرویس Buyback & Resell این شرکت در سال ۲۰۲۱ است؛ برنامهای که به خریداران اجازه میداد کالاهای مشمول طرح را در ازای اعتبار خرید در فروشگاه دوباره به ایکیا بفروشند.اما ابتکار جدید امکان «معاملات مستقیم میان کاربران» را فراهم میکند و به فروشندگان اجازه میدهد در ازای مبلمان کارکرده خود پول نقد دریافت کنند یا یک کارت دیجیتال بازپرداخت IKEA بگیرند.بازار دستدوم ایکیا چگونه کار میکند؟مشتریان میتوانند محصولات دکوراسیون و مبلمان خانگی ایکیا را، چه کنونی و چه خریدهای قبلی، در این بازار فهرست کنند؛ بهجز تشک، لوازم خانگی و مواد غذایی. کالاهای دستکاریشده، محصولات فراخوانشده و مبلمانی که متعلق به برند ایکیا نیست نیز مجاز نیست. فروشندگان میتوانند با اسکن کردن کالای مشمول طرح، برای آن آگهی بسازند و به این ترتیب انتقال مبلمانی را که دیگر به آن نیاز ندارند سادهتر کنند. این پلتفرم قیمت پیشنهادی، عکسهای حرفهای از محصول و اندازهگیری دقیق ارائه میکند تا فروشندگان بتوانند آگهیهای خود را بهتر آماده کنند. در هر آگهی همچنین توضیحات محصول، دستورالعمل مونتاژ و اطلاعات مربوط به نگهداری درج میشود تا خریداران بالقوه پیش از تماس، جزئیات مفید در اختیار داشته باشند. فروشندگان میتوانند عایدی خود را به صورت پول نقد دریافت کنند یا با انتخاب کارت دیجیتال بازپرداخت ایکیا، ۱۵ درصد اعتبار اضافه بگیرند.این اقدام بر پایه پژوهشی صورت گرفته که ایکیا سفارش آن را دادهبود و نشان میداد بیش از یکچهارم بزرگسالان بریتانیایی گفتهاند داشتن پیشینه یا داستان شخصی، مبلمان دستدوم را برای آنها جذابتر میکند. سال گذشته ۶۳ درصد مصرفکنندگان بریتانیا از طریق پلتفرمهای فروش مجدد، محصولی خریدهاند؛ رقمی که در مقایسه با ۲۰۲۴ افزایشی ۵۱ درصدی نشان میدهد. بیش از نیمی از آنها (۵۲ درصد) در ۱۲ ماه گذشته چیزی را به صورت آنلاین فروختهاند و ۶۰ درصد نیز گفتهاند خرید دستدوم به آنها کمک میکند بودجه خود را بهتر مدیریت کنند.گرگ لوکاس، مدیر پایداری ایکیا در بریتانیا و ایرلند، میگوید: «شیوه چیدمان خانهها تغییر کردهاست.» لوکاس اضافه میکند: «چه در حال اسبابکشی باشند، چه بازآرایی دکور یا جستوجوی یک تکه خاص، شمار بیشتری از مشتریان در کنار محصولات نو، مبلمان دستدوم را هم در نظر میگیرند و فعالانه به دنبال اقلامی میگردند که خانهای با حس شخصی برایشان بسازد.»بازار دستدوم ایکیا بخشی از هدف این شرکت برای در اولویت قرار دادن مقرونبهصرفهبودن در بحبوحه بحران هزینههای زندگی است. قیمتها در این بازار به طور میانگین ۶۰ درصد پایینتر از محصولات نو مشابه تعیین شدهاست. «پایداری» غایب در رونمایی از بازار جدید دستدوم ایکیاخرید مبلمان دستدوم بهطور چشمگیری برای محیطزیست بهتر است، زیرا میتواند به دور نگه داشتن اقلام حجیم از محلهای دفن زباله کمک کند و انتشار ناشی از تولید را کاهش دهد. انتخاب مبلمان کارکرده به جای کالاهای نو همچنین تقاضا برای منابع بکر را کم میکند و به حفاظت از زیستبومهایی مانند جنگلها کمک میکند. با این حال، reportedly گفته میشود ایکیا هر سال حدود ۲ هزار محصول تازه روانه بازار میکند. به همین دلیل شرکت سوئدی اغلب به عنوان برند «مبلمان سریع» توصیف میشود و هدف انتقادهای تند فعالان محیطزیست قرار گرفتهاست.یک سخنگوی گروه اینگکا، بزرگترین خردهفروش ایکیا، به یورونیوز ارث میگوید: «بازار دستدوم ایکیا را مکمل در کنار عرضه محصولات نو خود میبینیم.» این سخنگو ادامه میدهد: «خانهها، نیازها و بودجه مردم تغییر میکند؛ گاهی محصول نو را انتخاب میکنند و گاهی کالای دستدوم بیشتر به کارشان میآید.»به گفته این سخنگو، محصولات ایکیا هماکنون از طریق پلتفرمهای دیگر ۹ درصد بازار مبلمان دستدوم اروپا را به خود اختصاص دادهاند. به نظر میرسد این شرکت میخواهد حضورش را در این بازار گسترش دهد، بیآنکه از مدل «مبلمان سریع» خود دست بکشد.یک تحقیق در سال ۲۰۲۴ (منبع به زبان انگلیسی) از سوی گرینپیس نشان داد تولیدکنندگان مبلمانی که برای ایکیا کار میکنند، چوب مورد نیاز خود را از معدود جنگلهای کهنسال باقیمانده اروپا در رشتهکوههای کارپات رومانی، از جمله در مناطق تحت حفاظت شبکه ناتورا ۲۰۰۰، تامین میکنند. ایکیا در آن زمان اعلام کرد که همچنان «متعهد» به روشهای مسئولانه تامین مواد اولیه است؛ روشهایی که تضمین میکند محصولات و فعالیتهای این شرکت به جنگلزدایی یا تخریب جنگلها دامن نزند.ایکیا هدفگذاری کردهاست تا سال ۲۰۳۰ میزان مطلق انتشار گازهای گلخانهای را در کل زنجیره ارزش خود نسبت به سطح سال ۲۰۱۶ به نصف کاهش دهد. این شرکت همچنین میخواهد تا آن زمان تنها از مواد تجدیدپذیر و بازیافتی استفاده کند و در تمام فعالیتهایش به سمت استفاده ۱۰۰ درصدی از برق تجدیدپذیر و ارتقای بهرهوری انرژی حرکت کند.