ابولا: چرا هنوز واکسنی وجود ندارد؟

1976: یک بیماری ناشناخته در نزدیکی رودخانه ابولا در کشوری که در آن زمان به نام زئیر شناخته می شد، اکنون جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC) شیوع پیدا کرد. این اولین اپیدمی ابولا بود که از نظر علمی مستند شده بود.

اکنون پس از 50 سال، جمهوری دموکراتیک کنگو بار دیگر خود را در مرکز شیوع بزرگ ابولا می بیند. این بار پاتوژن نوع کمتر رایج بوندی بوگیو از جنس Orthoebolavirus است. این ویروس در سال 2007 در طی یک شیوع در بوندیبوگیو، اوگاندا شناسایی شد. شیوع دیگری در DRC در سال 2012 رخ داد.

چگونه ویروسی که برای دهه‌ها شناخته شده است می‌تواند هزاران نفر را آلوده کند، اما هنوز هیچ واکسن مجاز یا درمان رسمی وجود ندارد؟

تورستن فلدت، دکترای طب گرمسیری در بیمارستان دانشگاه دوسلدورف، این را فرصتی از دست رفته می داند. "ما در دو شیوع قبلی با ویروس Bundibugyo مواجه شده بودیم: 2007 در اوگاندا و 2012 در DR کنگو. بنابراین ما زمان کافی برای توسعه واکسن ها و گزینه های درمانی داشتیم. اما از این فرصت استفاده نکردیم، به این معنی که زمان حیاتی در طول شیوع فعلی از دست رفت."

لئونی مایر از مرکز تحقیقات عفونت آلمان (DZIF) و موسسه تحقیقات عفونت و توسعه واکسن در مرکز پزشکی دانشگاه هامبورگ-اپندورف با این موضوع موافق است. مایر به دویچه وله گفت: «البته آن‌ها می‌توانستند واکسنی تولید کنند و آزمایش‌های پیش بالینی را انجام دهند. با این حال، او تأکید کرد که اثربخشی آنها فقط در طول یک شیوع واقعی قابل ارزیابی و تأیید است.

مایر نویسنده اصلی مطالعه‌ای است که اخیرا منتشر شده است که بررسی می‌کند آیا Ervebo، واکسن ابولا که قبلا مجوز گرفته است، می‌تواند علیه سایر انواع ابولا نیز استفاده شود یا خیر.

برای مشاهده این ویدیو لطفا جاوا اسکریپت را فعال کنید و به مرورگر وب که از ویدیوی HTML5 پشتیبانی می کند ارتقا دهید.

از نقطه نظر ایمونولوژیک، و در مقایسه با - برای مثال - آنفولانزا یا HIV، ابولا یک کاندید بسیار ارزشمند برای واکسن است. ویروس های آنفولانزا دائما در حال جهش هستند و ویروس نقص ایمنی انسانی به ویژه در فرار از دفاع ایمنی بدن ما خوب است. ابولا بسیار قابل پیش بینی تر است.

مایر می‌گوید: «من فکر می‌کنم - و شاید این یک موهبت در مبدل باشد - که ساخت واکسن علیه Bundibugyo نسبتا ساده خواهد بود.

پارادوکس در اینجا نهفته است. از نقطه نظر علمی، ابولا کاندیدای واکسن خوبی است، با این حال هنوز هیچ گونه مجوزی برای پیشگیری در برابر نوع Bundibugyo که در حال حاضر در گردش است، وجود ندارد.

مایر توضیح می دهد که واکسن نمی تواند به عنوان یک اقدام پیشگیرانه در برابر هر عامل بیماری زا بالقوه ایجاد شود. فقدان بودجه یا اولویت بندی سایر عوامل بیماری زا اغلب نقش دارند. بسیاری از محققان تصور می‌کردند که شیوع جدید ویروس ابولا سودان بیشتر است و ساخت واکسن برای این سویه پیشرفته‌تر است.

بخش دیگری از مشکل این است که ابولا یک ویروس واحد نیست. ارتوبولاویروس های شناخته شده و بسیار خطرناک عبارتند از ویروس ابولا (EBOV) که قبلا ویروس ابولا زئیر (ZEBOV)، ویروس سودان (SUDV) و ویروس بوندی بوگیو (BDBV) نامیده می شد. واکسن موجود، Ervebo، برای استفاده علیه نوع زئیری توسعه یافته و مجوز داده شده است. اما هنوز هیچ محافظت تایید شده ای در برابر دیگران وجود ندارد.

به همین دلیل است که واکسن موجود ابولا فقط برای مردم در مناطق شیوع فعلی استفاده محدودی داشته است.

عامل دیگری نیز ممکن است مرتبط باشد: به نظر می رسد ویروس Bundibugyo نسبت به نوع زئیری تهاجمی کمتری دارد. در ابتدا، این خبر خوبی به نظر می‌رسد، اما ممکن است مهار آن را سخت‌تر کند، زیرا افراد پس از آلوده شدن برای مدت طولانی‌تری متحرک می‌مانند و می‌توانند بدون اینکه متوجه شوند ویروس را منتقل کنند.

در مطالعه‌ای که اخیرا منتشر شده، تیم تحقیقاتی مایر از DZIF بررسی کردند که آیا واکسن قبلا مجوز ابولا می‌تواند پاسخ ایمنی را نه تنها علیه EBOV، بلکه علیه سایر انواع ابولا نیز ایجاد کند. آن‌ها پاسخ‌های متقاطع سلول‌های T را علیه Bundibugyo و همچنین، تا حدی کمتر، در برابر ویروس سودان پیدا کردند.

برای مایر، این یک یافته مهم است: "ما اکنون می دانیم که سلول های ایمنی به احتمال زیاد می توانند ویروس Bundibugyo را نیز تشخیص دهند." اما او همچنین می‌گوید: «داده‌های ما ما را قادر نمی‌سازد به این سؤال پاسخ دهیم که آیا این پاسخ ایمنی واقعا محافظت می‌کند یا اینکه منجر به پیشرفت خفیف‌تر بیماری می‌شود». این در حال حاضر یک شکاف مهم در دانش ما است.

اگر واکسنی وجود دارد که قبلا مجوز گرفته است، و نشانه هایی وجود دارد که می تواند از مردم محافظت کند، چرا این واکسن به سادگی مستقر نمی شود؟

مایر این معضل را توضیح می دهد. او می‌گوید برای یک چیز، اگر مطمئن نیستید که آیا واکسن کار می‌کند یا خیر، استفاده از واکسن اخلاقی نیست. همچنین، اگر در مقیاس وسیع استفاده می‌شد، دیگر نمی‌توان مشخص کرد که آیا واقعا کار می‌کند یا خیر: کاهش موارد نیز می‌تواند نتیجه اقدامات دیگر باشد، یا ممکن است اپیدمی قبلا اوج خود را پشت سر گذاشته باشد.

یورگن می، متخصص بیماری‌های گرمسیری در موسسه برنهارد نوچ، نسبت به واکسیناسیون انبوه هشدار می‌دهد: «واکسیناسیون انبوه بدون اثبات اثربخشی می‌تواند احساس امنیت کاذب ایجاد کند، اعتماد را از بین ببرد، و اگر محافظت کافی ارائه نکند، مطالعه را غیرممکن می‌کند.»

وجود پذیرش در زمین بسیار مهم است. مایر می‌گوید: «اگر ما مردم را با یک واکسن در مقیاس وسیع تلقیح کنیم و پس از آن مشخص شود که آن‌طور که انتظار داشتیم مؤثر نبوده است، انتقال آن به مردم روی زمین بسیار دشوار است. در بدترین سناریو، افراد می توانند متعاقبا از تلقیح با واکسن های مؤثرتر خودداری کنند.

اما شیوع فعلی همچنین نشان می دهد که نوآوری پزشکی به تنهایی کافی نیست. درگیری ها، مسیرهای حمل و نقل دشوار، حملات به مراکز بهداشتی و درمانی، و شکاف در ردیابی تماس، همگی مهار آن را دشوارتر می کنند.

تورستن فلدت می گوید شناسایی بوندیبوگیو دیگر به خودی خود مشکلی نیست. آنچه اغلب محدود کننده است، در دسترس بودن عملی ابزارهای تشخیصی است. او توضیح می‌دهد: «در مناطق دورافتاده یا تحت تأثیر درگیری، نمونه‌ها اغلب باید در فواصل طولانی حمل شوند.

در اینجا شاهد پارادوکس دیگری از ابولا هستیم. جهان در تشخیص عفونت‌ها روز به روز بهتر می‌شود، اما همچنان در تلاش است تا با سرعت کافی همه‌گیری را مهار کند. نویسندگان مقاله ای در شماره فعلی نیچر به همین نتیجه می رسند: مشکل اغلب شناسایی موارد نیست، بلکه سرعت واکنش مردم است. آنها می نویسند که پیدا کردن ابولا در حال حاضر آسان تر از متوقف کردن ابولا است.

بسیاری از محققان بر این باورند که بحران کنونی به طور بالقوه می تواند فرصت بزرگی را نیز فراهم کند. مطالعه موسوم به Tumaini که در حال آزمایش واکسن های مختلف است، اکنون در جمهوری کنگو راه اندازی شده است.

اینها عبارتند از Ervebo که توسط دانشگاه آکسفورد ساخته شده است و واکسن mRNA Moderna. هدف این مطالعه ارائه اولین داده های قابل اعتماد در مورد اثربخشی آنها در برابر ویروس Bundibugyo است.

اینکه آیا این واکسن‌ها هنوز هم می‌توانند به کنترل شیوع فعلی کمک کنند، مشخص نیست. امیدواری وجود دارد، اما کارشناسان تخمین می‌زنند که به‌طور واقع بینانه، چندین ماه طول می‌کشد تا چنین واکسنی برای استفاده گسترده در دسترس باشد. شاید نه تا اواسط سال 2027.

کریستف گلدماچر، یکی از نویسندگان مطالعه DZIF، درباره برنامه‌های بلندمدت آنها می‌گوید: «در حالت ایده‌آل، ما واکسن‌های پان ابولا با واکنش متقاطع ایجاد خواهیم کرد. این هم چیزی است که روی آن کار می شود. با این حال، در حال حاضر، تمرکز بر روی توسعه یک واکسن موثر علیه نوع ویروس Bundibugyo است.

این مقاله از آلمانی ترجمه شده است.