ارکستر بائوباب میراث موسیقی سنگال را زنده نگه می دارد

سه نفر از قدیمی‌ترین اعضای ارکستر بائوباب سنگال، گروه تلفیقی افسانه‌ای آفریقایی-کوبایی و غرب آفریقا، روی کاناپه‌ای در دفتر مدیرشان نشسته‌اند و مانند خانواده شوخی می‌کنند.

چند شب بعد، ملودی‌های گیتار و ساکسیفون آن‌ها همان شیمی شادی‌بخش را تداعی می‌کردند، یک کلوپ شبانه داکار را برق می‌دادند و مهمان‌داران را به رقصیدن پله‌های چاچا و تکان دادن باسنشان وادار می‌کردند - همانطور که گروه بارها در تاریخ نیم قرنی خود انجام داده است.

این ارکستر محبوب که موسیقی محلی وولوف، رومبای کنگو، بالاکس سنگالی، جاز و سنت‌های دیگر را از طریق فیلتر آفریقایی-کوبایی ترکیب می‌کند، اولین آلبوم خود از آهنگ‌های جدید خود را پس از تقریبا 10 سال، روز جمعه منتشر می‌کند.

ارکستر بائوباب، مانند درخت قدرتمند بائوباب که به خاطر آن نامگذاری شده است، علیرغم سنش همچنان پابرجاست، تا حدی به لطف نسل جدیدی از نوازندگان که به آرامی جایگزین کهنه‌سرایان نمادین آن می‌شوند.

دو گروه از مسن ترین و جوان ترین اعضای گروه نه نفره با خبرگزاری فرانسه نشستند تا جادوی ماندگار را توضیح دهند.

یحیی فال، 76 ساله، گیتاریست ریتم، به خبرگزاری فرانسه گفت: در جدیدترین موسیقی گروه "شما می توانید تازگی، چیزی جدید، چیزی استثنایی، چیزی که مردم قبلا از بنیانگذاران واقعا نشنیده اند، احساس کنید."

صدای نوسانی شاد گروه، که در گیتار، درام، ساکسیفون و آواز تولید می‌شود، متناوبا می‌چرخد و تاب می‌خورد، گاهی بسیار پرانرژی است و در برخی مواقع شنوندگان را با ریفرنی‌های درخشان اغوا می‌کند.

تعداد انگشت شماری از اعضای جدید، اکثرا در 30 و 40 سالگی، می گویند که آرزو دارند روح تاریخی و صدای اصلی گروه را حفظ کنند و تنها ذره ای از طعم شخصی خود را اضافه کنند.

خواننده کورکا دینگ، که خوانندگی با بائوباب را در سال 2023 آغاز کرد، گروه را به عنوان اولین و تنها عضو زن آن به قرن بیست و یکم رساند.

این زن 44 ساله گفت که او و سایر نوازندگان جوان‌تر، هرکدام لمس خاص خود را دارند، اما سعی می‌کنند "اصالتی را حفظ کنند که ارکستر افسانه‌ای را به جایگاه امروزی رساند."

Mountaga "Taga" Koite، نوازنده 73 ساله سازهای کوبه ای، آخرین عضو اصلی باقی مانده گروه، با چشمانی به AFP گفت: اعضای جوان "می توانند اطمینان حاصل کنند که بائوباب یک قرن کامل دوام می آورد."

ارکستری که پس از تولدش در سال 1970 بر صحنه باشگاه داکار و امواج رادیویی حکومت می کرد، در نهایت تنها برای ظهور مجدد در اوایل دهه 2000 و دستیابی به شهرت بین المللی متوقف شد.

ویلفرد زینسو، نوازنده ساکسیفون ترومبون و تنور، بخشی از گارد جدید در سن 48 سالگی، ارکستر را به عنوان یک گنجینه ملی توصیف کرد و در سراسر اروپا و جاهای دیگر در حال اجرا در داکار بود.

او به خبرگزاری فرانسه گفت: "مردم سنگال را از طریق ما می بینند، ما فرهنگ سنگال را با خود می آوریم. کسانی که با سنگال آشنا نیستند، کشور را از طریق ارکستر بائوباب می بینند."

در یک یکشنبه شب اخیر در داکار، بائوباب سالن معروف Just For You را اجرا کرد.

دوستان و زوج‌ها پشت میزهایشان تاب می‌خوردند تا اینکه ناله‌ی طولانی ساکسیفون در سرود Baobab "Utrus Horas" شوک را در اتاق ایجاد کرد.

ابتدا دو زن از روی صندلی‌های خود پریدند تا برقصند، قبل از آن که دیگران با سرعت به جلوی سالن هجوم بردند و با ریتم تند و تند تاب می‌خوردند.

مصطفی سامب، طرفدار 62 ساله، به خبرگزاری فرانسه گفت: «من در سن 15 تا 16 سالگی با ارکستر بائوباب رقصیدم و هنوز هم امروز، این گروه را به عنوان «یک بنای یادبود، نشان دهنده حافظه و مقاومت» برای سنگال توصیف کرد.

دینگ خواننده به AFP گفت: شنوندگان "شروع به درک این موضوع کرده اند که ارکستر بائوباب فقط قدیمی نیست. یک نسل جدید نیز وجود دارد."

از 12 آهنگ "ساخت سنگال"، تقریبا نیمی از آنها تازه ساخته شده اند و اکثریت قریب به اتفاق هنوز در آلبوم بائوباب ظاهر نشده اند.

در میان این ترکیب، آهنگ جدید زینسو "Gorgorlou" است، یک اصطلاح ولوف برای شخصی که سخت کار می کند تا بتواند از پس آن بربیاید.

"ویدا" که توسط "بولرو" لاگرات، 37 ساله، گیتاریست اصلی ساخته شده است، در عین حال به بندر برده تاریخی به همین نام در زادگاهش بنین و "درب بی بازگشت" آن اشاره می کند.

لاگرات، که طولانی‌ترین مدت در میان تمام نوازندگان جدید گروه بوده است، جایگزین بارتلمی آتیسو، بنیان‌گذار، که در سال 2021 درگذشت، شد.

برخی از برجسته ترین نوازندگان ارکستر بائوباب، مانند بالا سیدیبه و رودی گومیس، نوازندگان سازهای کوبه ای، در اوایل دهه 2020، اندکی پس از ساکسیفونیست مشهور، عیسی سیسوخو، درگذشتند.

آخرین آلبوم این گروه از آهنگ‌های جدید، «ادای احترام به ندیوگا دینگ» در سال 2017، خود به یک خواننده پایه‌گذار درگذشته تجلیل شد.

از دفتر مدیری که سه عضو کهنه کار بائوباب در آنجا جمع شده بودند، کویت، نوازنده سازهای کوبه ای موسس، برشمرد که چگونه هر نوازنده جدیدی به طرز بی عیب و نقصی کفش های دیگری را پر کرده است.

او گفت که حتی امروز هم «به محض شروع موسیقی بائوباب، مردم به رقص بلند می شوند».