ازبکستان قراردادهای انرژی ۴٫۷ میلیارد دلاری امضا کرد و برنامه دو نیروگاه هستهای دیگر را اعلام کرد
شرکتهای خارجی از جمله اکوا پاور، EDF و تویوتا تسوشو در طرحهایی برای ایجاد ۳۰۰۰ مگاوات ظرفیت تولید و ۴۰۰ مگاوات ذخیرهسازی مشارکت دارند. تاشکند همچنین ۱۲۸ بلوک اکتشاف نفت و گاز را برای سرمایهگذاران آماده میکند و به دنبال اتصال برق آینده به اروپا است.
ازبکستان شش توافقنامه انرژی به ارزش ۴.۷ میلیارد دلار (۴.۱۹ میلیارد یورو) امضا کرده و همزمان از برنامه ساخت دو نیروگاه هستهای دیگر خبر داده است؛ اقدامی که در چارچوب تلاشهای شوکت میرضیایف، رئیسجمهور این کشور، برای جذب سرمایهگذاری خارجی و پاسخگویی به رشد تقاضا از سوی صنایع و مراکز داده انجام میشود.به گفته دفتر ریاستجمهوری، این توافقنامهها که روز جمعه در جریان مذاکراتی در تاشکند امضا شد، شامل ایجاد ۳۰۰۰ مگاوات ظرفیت جدید تولید برق و ۴۰۰ مگاوات ظرفیت ذخیرهسازی انرژی است.بر اساس فهرست طرحهایی که به دست یورونیوز رسیده، از جمله شرکتهای طرف قرارداد میتوان به آکوا پاور و سعودی تبرید از عربستان سعودی، امیا پاور از امارات متحده عربی، تویوتا تسوشو و سوجیتسوی ژاپن، EDF فرانسه، نبرس پاور قطر، استورن و شرکت CRE اینترنشنال اشاره کرد.رویکردی تازه به سرمایهگذاری در انرژیبه گفته رئیسجمهور میرضیایف، ازبکستان طی دهه گذشته ۳۵ میلیارد دلار (۳۱.۲ میلیارد یورو) سرمایهگذاری در بخش انرژی جذب کرده است.با این حال او اذعان کرد که سپردن انتخاب محل احداث نیروگاهها به توسعهدهندگان، تولید برق را در برخی مناطق متمرکز و هزینه انتقال را در نقاط دیگر افزایش داده است.او گفت: «به یک نظام یکپارچه انرژی نیاز داریم، نه نیروگاههای پراکنده.»قرار است طرحهای آینده از طریق مناقصههای رقابتی واگذار شود و شرایط اتصال به شبکه و خرید برق پیشاپیش اعلام شود. شش پروژه خورشیدی و بادی با مجموع ظرفیت ۲۲۰۰ مگاوات نیز جدا از توافقهای تازه، به صورت جداگانه به مناقصه گذاشته خواهد شد.نخستین برنامه جامع ملی انرژی این کشور تا افق ۲۰۵۰، حداکثر تا ژوئیه ۲۰۲۷ نهایی میشود و انتظار میرود نقشه فرصتهای اتصال به شبکه در ماه مارس منتشر شود.دولت قصد دارد تا سال ۲۰۳۰، ۲۲ گیگاوات به ظرفیت تولید اضافه کند، ۵۰۰۰ کیلومتر خط انتقال برق و ۱۶ پست برق بسازد و ظرفیت ذخیرهسازی را به ۴.۵ گیگاوات برساند.بر اساس اعلام دفتر ریاستجمهوری، هدفگذاری شده که تولید سالانه برق از ۱۲۹ میلیارد کیلوواتساعت فراتر رود و سهم انرژیهای تجدیدپذیر، از جمله برقآبی، از ۳۱ درصد کنونی به ۵۴ درصد برسد.دولت همچنین ۱۲ طرح صنعتی به ارزش ۸۵۰ میلیون دلار (۷۵۸ میلیون یورو) پیشنهاد کرده که هدف آنها افزایش تولید داخلی تجهیزات انرژی است.نجی بنحسین، مدیر منطقهای بانک جهانی برای آسیای مرکزی، به یورونیوز گفت: «رشد سریع به تولید بیشتر و شبکههای بهتر نیاز دارد. تمام این موارد به انرژی، تولید بیشتر و همچنین زیرساختهای انتقال و توزیع کارآمد برای تامین رشد آینده کشور نیاز خواهد داشت.»نیل مککین، مدیر دفتر شرکت مالی بینالمللی در ازبکستان و ترکمنستان، ضعف دیگری را هم برشمرد و به یورونیوز گفت: «در بخش انرژی، به نظر من مساله اصلی بهرهوری انرژی است. این اقتصاد همچنان به شدت انرژیبر است.»به گفته مککین، مناقصههای رقابتی و افزایش تعرفه برق نیز باعث جذابتر شدن پروژهها برای سرمایهگذاران شده است. او به نیروگاه گازسوز ۱.۶ گیگاواتی در سیر دریا اشاره کرد که با تامین مالی شرکای بینالمللی در دست اجراست و انتظار میرود امسال به بهرهبرداری برسد.گسترش برنامه هستهایرئیسجمهور میرضیایف گفت ازبکستان قصد دارد دومین و سومین نیروگاه هستهای خود را بسازد و مذاکرات با سرمایهگذاران بالقوه برای پروژه دوم قرار است روز شنبه انجام شود.او گفت: «ساخت نخستین نیروگاه هستهای را آغاز کردهایم و برای نیروگاه دوم و سوم هم برنامه داریم.»عملیات ساخت نخستین نیروگاه که با همکاری شرکت روساتوم روسیه در استان جیزخ اجرا میشود، از ماه ژوئن آغاز شده است.قرار است دو راکتور بزرگ و دو راکتور کوچک این نیروگاه در مجموع ۲۱۱۰ مگاوات برق تولید کنند. هزینه این پروژه تا ۹.۵ میلیارد دلار (۸.۴۸ میلیارد یورو) برآورد شده و راهاندازی فنی اولیه آن برای سال ۲۰۲۹ و تکمیل کاملش برای سالهای ۲۰۳۴ تا ۲۰۳۵ برنامهریزی شده است.در باره شرکا، هزینهها و جدول زمانی ساخت نیروگاههای بعدی هنوز اطلاعاتی اعلام نشده است.سرمایهگذاری در نفت و گازشرکت بریتانیایی BP و شرکت دولتی سوکار جمهوری آذربایجان در عملیات اکتشافی شش بلوک در منطقه اوستیورت مشارکت دارند. ازبکستان ۱۲۸ بلوک دیگر را نیز برای عرضه به سرمایهگذاران خارجی آماده کرده است.برآوردهای اولیه دولت نشان میدهد این بلوکهای اضافی میتواند حاوی ۵.۸ تریلیون متر مکعب گاز طبیعی و ۵۶۰ میلیون تن هیدروکربن مایع باشد.دولت همچنین میخواهد از طریق طرحی برای تبدیل متانول به الفین در بخارا در جنوب غربی ازبکستان، ظرفیت فرآوری داخلی را گسترش دهد؛ طرحی که متانول را به مواد شیمیایی مورد استفاده در تولید پلاستیک تبدیل میکند. برنامهریزی برای نوسازی دو پالایشگاه نفت و فراهم کردن امکان مشارکت بخش خصوصی در توزیع گاز مایع نفتی نیز در دستور کار است.پیوندهای انرژی با اروپارئیسجمهور میرضیایف گفت برنامههای صادرات برق تجدیدپذیر به سمت اروپا از طریق قزاقستان و جمهوری آذربایجان در حال پیشرفت است.طرح «دالان انرژی سبز خزر» که با حمایت بانک توسعه آسیایی و بانک سرمایهگذاری زیرساختهای آسیایی پیش میرود، اتصال شبکه برق ازبکستان از طریق دریای خزر و سپس قفقاز جنوبی و دریای سیاه را در نظر دارد.این دالان همچنان در مرحله امکانسنجی قرار دارد.درخواست سرمایهگذاران بینالمللی برای اصلاحات بیشتررئیسجمهور میرضیایف وجود موانع ماندگار بر سر راه سرمایهگذاری را تایید کرد و گفت: «با مشکلات جدی، کاستیها، بوروکراسی و فساد روبهرو هستیم.»شورای جدید سرمایهگذاران انرژی به ریاست سعیده میرضیایوا، رئیس دفتر ریاستجمهوری، قرار است به رفع موانعی از جمله تخصیص زمین و اتصال به شبکه کمک کند.در این نشست، محمد ابونعیان، بنیانگذار و رئیس هیاتمدیره آکوا پاور عربستان سعودی، خواستار اصلاحات در بازارهای مالی و سرمایه ازبکستان شد و خطاب به رئیسجمهور گفت: «در بخش مالی به اصلاحات نیاز داریم؛ در بازار سرمایه هم به اصلاحات نیاز داریم.» او همچنین بر لزوم شروط سختگیرانهتر برای بهکارگیری کارگران ازبک و استفاده از تامینکنندگان محلی در پروژههای آینده تاکید کرد.محمد جمیل الرماحی، مدیرعامل شرکت اماراتی مصدر، گفت شرکت او از سال ۲۰۱۹ بیش از ۲ میلیارد دلار (۱.۷۸ میلیارد یورو) در ازبکستان سرمایهگذاری کرده، بیش از ۲ گیگاوات ظرفیت انرژی تجدیدپذیر ایجاد کرده و خود را متعهد به احداث ۲ گیگاوات دیگر کرده است.او گفت: «در مقابل، از سیاستگذاری، مقررات و قراردادهای زیربنای سرمایهگذاریهایمان انتظار پیشبینیپذیری، قطعیت و ثبات داریم.»