از بازار متروکه مواد غذایی تا مرکز تعالی آینده‌نگر؛ درون یک موفقیت قبرس

در قلب نیکوزیا، پایتخت جمهوری قبرس، مرکز برتری (CYENS) قرار دارد که در رسانه‌های تعاملی، سامانه‌های هوشمند و فناوری‌های نوظهور تخصص دارد.این مرکز که بخشی از بودجه خود را از اتحادیه اروپا دریافت می‌کند، حدود ۱۱۰ نفر را به کار گرفته است که بیشتر آن‌ها پژوهش‌گر، توسعه‌دهنده و تکنسین هستند و در گروه‌های پژوهشی چندرشته‌ای، استارت‌آپ‌های وابسته و شرکت‌های منشعب فعالیت می‌کنند. آن‌ها روی بیش از ۵۰ پروژه کار می‌کنند که عمدتا اروپایی است و همچنین از طریق کمک‌هزینه‌های محلی، ملی و صنعتی تامین می‌شود.برای نمونه، تیم پانایوتیس خارلامبوس، دانشمند علوم رایانه، از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی و فناوری‌های واقعیت افزوده و واقعیت مجازی برای تولید انواع محتوای دیداری استفاده می‌کند. این محتوا شامل نقشه‌های شهری تعاملی است که داده‌های لحظه‌ای درباره ترافیک، صدا، محیط‌زیست و آلودگی را نمایش می‌دهد، به همراه بازآفرینی بناهای تاریخی‌ای که دسترسی به آن‌ها محدود یا دشوار است.خارلامبوس که از رهبران تیم در این مرکز است توضیح می‌دهد: «واقعیت مجازی یکی از آن فناوری‌هاست که می‌تواند شیوه‌های مختلف تعامل با عناصر بصری را امکان‌پذیر کند. یکی از کارهایی که این فناوری برای شما ممکن می‌کند این است که در محیطی غوطه‌ور شوید که شاید رفتن به آن برایتان دشوار باشد؛ یا چون در نقطه‌ای دورافتاده است، یا در کشور دیگری قرار دارد، یا شاید محدودیت حرکتی دارید. غوطه‌ور شدن در آن محیط به شما این احساس را می‌دهد که بله، من آنجا هستم، درست است؟»تیم او همچنین در حال توسعه فناوری‌های نوآورانه‌ای است که امکان تجربه‌های تعاملی را فراهم می‌کند. یکی از پروژه‌های اخیر آن‌ها به کودکان اجازه می‌دهد در موزه تئاتر با آواتارهای بازیگران، سناریوهای خودشان را بسازند.اسماعیل حجری، مهندس برنامه‌نویس بازی، توضیح می‌دهد: «شما اساسا می‌توانید به بازیگران در صحنه خلق‌وخوهای احساسی متفاوت و کنش‌های مختلفی بدهید که قادر به انجام آن هستند و عملا نمایش خودتان را خلق کنید. همچنین میز طراحی صحنه وجود دارد که در آن به طور عملی اشیای مختلف را در فضا قرار می‌دهید، به بازیگران می‌گویید کجا باید بروند و نورافکن‌ها را در جاهایی می‌گذارید که لازم است باشند.»یکی دیگر از فناوری‌های جالب این مرکز Senssos نام دارد که در آن از حس‌گرها برای پایش تعامل حرکت بدن و عضلات استفاده می‌شود. این فناوری می‌تواند به نوازندگان کمک کند عدم‌تعادل‌های عملکردی را کاهش دهند یا به فیزیوتراپیست‌ها امکان دهد درمان‌های بهتری برای بیماران خود پیشنهاد کنند.کریستوس یوانو، دانشیار پژوهشی و هم‌بنیان‌گذار Senssos، توضیح می‌دهد: «ما سخت‌افزار خودمان را توسعه داده‌ایم تا سامانه‌های موجود تجاری را با چیزی جایگزین کنیم که ارزان‌تر، ساده برای نصب و سریع باشد. بنابراین مصرف‌کنندگان می‌توانند به راحتی از این سیستم در خانه یا محل کار در دوران توان‌بخشی، هنگام تمرین برای ارتقای عملکرد و همچنین برای اهداف توان‌بخشی استفاده کنند.»این حس‌گرهای کوچک که اینجا آزمایش می‌شوند، هم‌اکنون نیز به ورزشکاران حرفه‌ای کمک می‌کنند با اندازه‌گیری شاخص‌هایی مانند گام‌برداری در لحظه، تماس با زمین، ضربان قلب و بسیاری پارامترهای دیگر، عملکرد خود را بهبود دهند و روش‌های تمرینی‌شان را اصلاح کنند.پانایوتیس کیریاکو، مهندس رایانه و مدیر فناوری و هم‌بنیان‌گذار شرکت بیومکانیک Darefore، توضیح می‌دهد: «کاربرد اصلی این فناوری آن است که ورزشکار هنگام دویدن، چه در فضای سرپوشیده و چه فضای باز، بدون حضور مربی بازخورد لحظه‌ای دریافت کند یا بعدا بتواند داده‌ها را به تنهایی، همراه مربی یا با یک متخصص بالینی تحلیل کند.»به گفته یورگوس کریسانتو، مدیرعامل CYENS، این مرکز برتری با هدف تبدیل شدن به یک قطب منطقه‌ای برای فناوری و انتقال دانش ایجاد شد و اکنون به ابزاری مفید برای مقابله با فرار مغزها در قبرس، کشوری کوچک عضو اتحادیه اروپا با مهندسان، پژوهش‌گران و دانشجویان بسیار توانمند، تبدیل شده است.او می‌گوید: «قبرس جای کوچکی است و ما واقعا نمی‌توانیم با صنایع سنگین یا چیزهای دیگر رقابت کنیم.» او می‌افزاید: «به باور من تنها راه کمک به اقتصاد و پیشبرد آن و حرکت کمی فراتر از گردشگری، که در تمام این سال‌ها نیروی محرکه اصلی اقتصاد بوده است، حفظ این توده بحرانی از استعداد است و ساختن و گسترش آن برای خلق فعالیت اقتصادی‌ای که مبتنی بر فناوری باشد.»برای نمونه، حاریس پسالیدوپولوس، مهندس نرم‌افزار، در حال کار روی برنامه‌های واقعیت مجازی مبتنی بر هوش مصنوعی است تا به کشاورزان کمک کند شیوه‌های کشاورزی خود را بهبود دهند.او می‌گوید: «کشاورزان واقعا نسبت به استفاده از هوش مصنوعی، واقعیت گسترده و ربات‌ها ذهنیت بازی داشتند، اما نمی‌دانستند چنین فناوری‌هایی در دسترس آن‌هاست، که این برای من، به عنوان کسی که در حوزه فناوری کار می‌کند و می‌داند این ابزارها وجود دارد، واقعا شگفت‌آور بود.» او ادامه می‌دهد: «کشاورزان باید بیشتر از فناوری استفاده کنند، زیرا ابزاری واقعا مفید است.»پژوهش‌گران دیگر در حال توسعه راه‌حل‌هایی هستند تا به شهرها کمک کنند درختان و فضاهای سبز شهری خود را بهتر نقشه‌برداری، شناسایی، اندازه‌گیری، حفاظت و مدیریت کنند.پنلوپه واسکس، هماهنگ‌کننده پروژه ابتکار درختان قبرس، توضیح می‌دهد: «می‌خواستیم زمان بیشتری برای کار خلاقانه در اختیار کارکنان شهرداری قرار دهیم تا به جای انجام وظایف خرد، به این کارها بپردازند. برای آن‌ها ساده‌تر است که بدانند از نظر جغرافیایی کجا باید بروند و درختان را هرس کنند، کجا باید درخت بکارند چون کمبودی وجود دارد. همچنین این پلتفرم را با پروژه‌های دیگری که به پدیده جزیره گرمایی شهری، یعنی افزایش دما، مربوط می‌شود ترکیب می‌کنیم. اکنون شهرداری با اطلاعات بیشتر خواهد توانست برنامه‌ریزی راهبردی انجام دهد تا دمای شهر را کاهش دهد.»شهر نیکوزیا هم‌اکنون به طور فعال از شماری از این راه‌حل‌ها استفاده می‌کند.شهرداری از شرکای بنیان‌گذار این مرکز بود و خود شهردار ریاست هیات مدیره آن را بر عهده دارد. او معتقد است این نهاد بازیگری کلیدی در عرصه اجتماعی و اقتصادی شهر است.پرونتسوس می‌گوید: «ما میان اروپا، آسیا و آفریقا قرار داریم و این برای مردم از منطقه وسیع‌تر بسیار جذاب است که به اینجا بیایند.» او ادامه می‌دهد: «حضور CYENS در نیکوزیا دانشگاهیان و پژوهش‌های درجه‌یک را در کنار شهرداری، شهر و البته جامعه کسب‌وکار گرد هم می‌آورد تا پژوهشی خلق شود که در حوزه نوآوری مورد استفاده قرار گیرد و نیز راه‌حل‌های کاربردی ایجاد کند.»این راه‌حل‌ها هم‌اکنون در خدمات شهرداری به کار گرفته می‌شود، از جمله پلتفرم DumpMapper که به ردیابی و گزارش محل‌های دفن غیرقانونی زباله، حتی کانون‌های بسیار کوچک، در سراسر شهر کمک می‌کند.آندریاس کامی‌لاریس، مدیرعامل DumpMapper، در حالی که روی نقشه شهر نیکوزیا روی صفحه رایانه به نقاط مختلف اشاره می‌کند، می‌گوید: «این منطقه ۵۰ کیلومتر مربع است و ما با استفاده از فناوری خود ۹۸ رخداد را شناسایی کرده‌ایم.» او اضافه می‌کند: «هر رنگ نوع متفاوتی از زباله را نشان می‌دهد و همچنین می‌توانید نقطه‌ای را ببینید که بیشتر زباله‌ها در آنجا متمرکز شده است.»آلساندرو آرتوزی، دانشیار پژوهشی و مدیر گروه پژوهشی DeepCamera، همراه تیم خود روی توسعه روش‌های جدید پردازش تصویر و گرافیک رایانه‌ای برای مجموعه‌ای از کاربردها کار می‌کند.به گفته آرتوزی، DeepCamera بر توسعه زنجیره‌های دیداری مبتنی بر هوش مصنوعی تمرکز دارد که شناسایی، ردیابی و تصمیم‌گیری در زمان واقعی را در محیط‌های پیچیده ممکن می‌کند، «از سرگرمی تا ایمنی دریایی». او این توضیحات را هنگام نمایش پیش‌نمایشی در کنار همکار ارشد پژوهشی خود، زنیوس میلیدونیس، فیزیک‌دان پزشکی، ارائه می‌کند.کاریثیا استیلیانیدس، همکار پژوهشی و دانشجوی دکتری ریاضیات، نیز در CYENS روی کاربرد علم داده و یادگیری ماشین و عمیق در داده‌های بیماران برای بهبود تشخیص، پیش‌آگهی و نتایج درمانی کار می‌کند.ابتکارهای دیگری نیز میراث فرهنگی را ترویج می‌کنند. برای نمونه، پروژه Magic Lantern قصد دارد کتابی تعاملی مبتنی بر واقعیت افزوده طراحی کند که برای موزه‌ها، گالری‌ها، کتابخانه‌ها و آرشیوها در نظر گرفته شده است. این پروژه بر تمایل مخاطبان تکیه دارد که نه تنها هنر و ادبیات را ببینند، بلکه به شکلی ملموس‌تر با آن ارتباط برقرار کنند.فوتوس فرانگودس، مدیرعامل Magic Lantern، توضیح می‌دهد: «احساس ملموس یک کتاب فیزیکی واقعی، حس و نوع درگیری کاملا متفاوتی برای کاربر در مقایسه با صرفا لمس کردن یک صفحه نمایش فراهم می‌کند.» او می‌گوید: «پژوهش‌ها و مطالعات زیادی پشت این موضوع است که نشان می‌دهد فناوری‌های ملموس‌تر می‌توانند ظرفیت کلی یادگیری را بهبود دهند.»این مرکز همچنین به مغناطیسی برای هنرمندان تبدیل شده است، از جمله تینگ-هون لیو و لئون-اتین کور که اخیرا با توانایی‌های خلاقانه هوش مصنوعی آزمایش‌هایی انجام داده‌اند و از آن خواسته‌اند بدون هیچ محرک انسانی، تصاویر خود را تولید کند.این زوج هنری توضیح می‌دهند: «همه ما این احساس را داریم که تصاویر هوش مصنوعی کیفیت زیباشناختی خاص خود را دارند و ما می‌خواهیم این کیفیت را استخراج کنیم و فقط آن را به دست بیاوریم.» آن‌ها می‌پرسند: «اگر این ماشین‌ها فقط با خودشان تعامل کنند و دیگر ورودی انسانی وجود نداشته باشد چه اتفاقی می‌افتد؟ و همان‌طور که اینجا می‌بینیم، تصاویر بسیار معمولی از طبیعت، تبلیغات و سیاستمداران است.»جشنواره هنری اخیر «FLOWS» که با میزبانی مشترک مرکز برتری برگزار شد، آثار پیشنهادی ۶۰ هنرمند از ۱۵ کشور را گرد هم آورد.