استراتژی ترامپ برای ایران مشکل چین دارد | نظر

معاون ارشد شورای سیاست خارجی آمریکا

سفر دولتی شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین به واشنگتن در هفته گذشته یک امر بزرگ، پر از شکوه و شرایط بود که برای انتقال یک پیام روشن طراحی شده بود: آمریکا، تحت ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، به دنبال روابط همکاری‌تر با جمهوری خلق چین است.

نمادگرایی غیرقابل انکار بود. در یک حرکت دیپلماتیک غیرمعمول، ترامپ شخصا در پایگاه مشترک اندروز از شی استقبال کرد و رهبر چین متعاقبا با یک مراسم مفصل ورود و یک شام دولتی مجلل تحت درمان کامل در کاخ سفید قرار گرفت. خود رئیس‌جمهور پریشان بود و دیدارش با شی را دیداری «دوستی، قدرت و موفقیت» توصیف کرد.

پشت سر همه هیاهویی یک هدف راهبردی روشن بود. پس از نزدیک به دو سال رابطه کاملا دشوار با پکن، واشنگتن اکنون به دنبال تثبیت - یا حداقل مهار - رقابت استراتژیک بین دو کشور است.

ماه هاست که این روند در حال انجام است. در ماه مه، سفر ترامپ به پکن شاهد ایجاد مکانیسم های تجاری و سرمایه گذاری جدید دو طرف بود و به دنبال کاهش تنش های اقتصادی بودند. در آن زمان، چین همچنین موافقت کرد که به نگرانی های آمریکا در مورد چیزهایی مانند خاک های کمیاب و مواد معدنی استراتژیک رسیدگی کند. و در آنچه به وضوح به عنوان یک اقدام اعتمادساز در نظر گرفته شده بود، متعهد به خرید عمده هواپیماهای بوئینگ شد.

بنابراین، در ظاهر، به نظر می رسد که ایالات متحده و جمهوری خلق چین به سمت آنچه کاخ سفید به عنوان "رابطه سازنده ثبات استراتژیک" توصیف کرده است، پیش می روند. با این حال، مشکل این است که رویکرد دولت در قبال چین به طور فزاینده ای در تضاد با اهداف آن در خاورمیانه است.

در آنجا، هفت ماه پس از جنگ ایران، سیاست ایالات متحده در قبال ایران از فشار نظامی به اجبار اقتصادی تغییر کرده است. رویکرد فوری دولت، که توسط اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری رهبری می‌شود، یکی از خفقان اقتصادی است که بر محدود کردن صادرات انرژی ایران و دسترسی به ارز سخت و همچنین افزایش هزینه‌های درگیری کنونی متمرکز است.

با این حال، چین به وضوح ایده های دیگری دارد. جمهوری خلق چین به‌عنوان مهم‌ترین راه نجات اقتصادی ایران ظاهر شده است و ادامه خرید نفت ایران توسط چین نقش بزرگی در حفظ «اقتصاد مقاومتی» ایران داشته است. در حالی که محاصره دریایی تنگه هرمز توسط دولت ترامپ این تجارت را پیچیده کرده است، اما هنوز به آن پایان نداده است.

پکن همچنین به تهران برای دور زدن تحریم های بین المللی کمک می کند. رویترز اخیرا گزارش داده است که چگونه یک مکانیسم مبادله ای مبتنی بر چین اجازه می دهد عواید حاصل از فروش نفت ایران بدون عبور از سیستم مالی بین المللی به کالاهای چینی تبدیل شود و در نتیجه رژیم ایران را قادر می سازد تا محدودیت های اقتصادی غرب را دور بزند.

علاوه بر این، علیرغم اظهارات عمومی جمهوری خلق چین بر خلاف آن، چین نقش مستقیمی در تقویت توانایی های استراتژیک ایران داشته است. در روزهای اولیه جنگ ایران، تصاویر اطلاعاتی چین به ایران کمک کرد تا پایگاه های آمریکایی در منطقه را هدف قرار دهد. از آن زمان تغییر زیادی نکرده است. اخیرا وال استریت ژورنال افشا کرد که تأمین‌کنندگان چینی تنها در نیمه اول سال جاری «حدود 1300 محموله» فناوری با کاربرد دوگانه را در اختیار رژیم ایران قرار داده‌اند - از جمله قطعات الکترونیکی که می‌توان از آنها برای ساخت قطعات هواپیماهای بدون سرنشین و سیستم‌های هدایت بالس استفاده کرد.

زرادخانه موشک تیک تهران مشغول بازسازی است.

همه اینها بر عمق مشکل کنونی کاخ سفید تأکید دارد. پرزیدنت ترامپ به وضوح امیدوار است که فشار آمریکا ایران را به میز مذاکره بازگرداند و این کار را زودتر انجام دهد. شاید بشود. پرزیدنت ترامپ در سخنرانی خود در سازمان ملل پیشنهاد کرد که ممکن است پس از انتخابات میان دوره ای ایالات متحده، یک توافق جدید امکان پذیر باشد.

اما آنچه در حال حاضر آشکار است این است که موفقیت فشار ایالات متحده بر ایران تا حد زیادی به تمایل دولت برای تحت فشار قرار دادن منابع خارجی حمایتی رژیم، از جمله چین، بستگی دارد. کاخ سفید به وضوح مشکل را درک می کند. طبق گزارش‌ها، ترامپ در جریان دیدار با شی جین‌پینگ مستقیما در این مورد مواجه شد و در ازای آن تضمین‌هایی دریافت کرد که چین از ایران حمایت نمی‌کند.

اما شواهد موجود خلاف این را نشان می دهد و کاخ سفید را در معرض یک معضل جدی قرار می دهد. در غیاب تغییر مسیر در پکن، واشنگتن باید تصمیم بگیرد که آیا مایل است شرکت‌های چینی و سایر نهادهای تسهیل کننده تجارت با ایران را تحریم کند - و به طور بالقوه توافق جدید خود را با جمهوری خلق چین در این فرآیند به خطر بیندازد - تا بتواند دست خود را در برابر تهران تقویت کند.

این یک سوال کاملا باز باقی می ماند که آیا رئیس جمهور مشتاق "ثبات استراتژیک" با چین برای انجام این کار آماده است یا خیر.

ایلان برمن معاون ارشد شورای سیاست خارجی آمریکا در واشنگتن دی سی است.

نظرات بیان شده در این مقاله متعلق به خود نویسنده است.