افزایش بیوقفه تقاضای تابعیت آلمان از سوی قربانیان نازیها
در آلمان "اعطای تابعیت برای جبران خسارت" این امکان را برای فرزندان قربانیان نازیها فراهم میکند که تابعیت این کشور را دریافت کنند. بهویژه اسرائیلیهایی که ریشه آلمانی دارند، بیش از پیش از این امکان استفاده میکنند.
بنا بر پاسخی که اداره فدرال امور اداری آلمان به پرسش خبرگزاری کاتولیک این کشور داده، تعداد تقاضا برای "دریافت تابعیت آلمان به دلیل جبران خسارت"، بهشدت افزایش یافته است.
به نوشته اشپیگل آلمان، به گفته این نهاد، در سالهای گذشته بیش از ۱۷۰ هزار درخواست تابعیت از سوی افرادی که در دوران نازیهای آلمان مورد آزار و تعقیب قرار گرفته بودند یا از سوی فرزندان و نوادگان آنان از سراسر جهان دریافت کرده است.
طبق اعلام اداره آمار فدرال آلمان، تنها در سال ۲۰۲۵ تعداد موارد اعطای تابعیت از این طریق، نزدیک به ۶۰ درصد افزایش یافت و به حدود ۱۱ هزار و ۵۰۰ مورد رسید. بخش عمده متقاضیان نیز از اسرائیل بودهاند.
در سال گذشته ۵۹۲۴ نفر دارای تابعیت اسرائیل درخواست تابعیت آلمان ارائه کردند، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر با ۳۶۴۰ نفر بود. در سال گذشته ۲۹۹۵ نفر از ایالات متحده آمریکا درخواست ارائه کردند. در ۱۵۰۸ مورد نیز این نوع اعطای تابعیت به افرادی از کشورهای اروپایی تعلق گرفت.
مسئولیت رسیدگی به این نوع اعطای تابعیت بر عهده اداره فدرال امور اداری آلمان است. بر اساس قانون اساسی آلمان، این امکان برای برخی افراد و نوادگان آنان فراهم است که توسط رژیم نازی از تابعیت آلمانی محروم شده بودند.
از سال ۲۰۲۱ دامنه افراد واجد شرایط گسترش یافته و شامل شماری از اشخاص و همچنین فرزندانشان میشود که به دلیل آزار و تعقیب نازیها هرگز نتوانسته بودند تابعیت آلمان را به دست آورند. در بیشتر موارد، این افراد یهودیانی هستند که در دوران هولوکاست یا کشتار میلیونها یهودی در دوران نازیهای آلمان در جنگ جهانی دوم تحت تعقیب و آزار قرار گرفتند.
لوکاس فوکس، جامعهشناس "مرکز پژوهشهای ادغام و مهاجرت آلمان" (DeZIM) از "افزایش باورنکردنی محبوبیت" این روند سخن میگوید.
به گفته فوکس، علاقه مردم به دریافت تابعیت در قالب جبران خسارت اغلب دلایل ژئوپلیتیکی دارد. پس از برگزیت، یعنی خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۰، تابعیت آلمان برای بسیاری از یهودیان بریتانیایی دارای ریشه آلمانی جذاب شد، زیرا آنها میخواستند همچنان گذرنامه اتحادیه اروپا را حفظ کنند.
همچنین پس از انتخاب دوباره دونالد ترامپ به عنوان رئیس جمهور ایالات متحده، شمار بیشتری از آمریکاییهای دارای ریشه یهودی-آلمانی به این موضوع علاقهمند شدند.
فوکس میگوید: «اما در حال حاضر اکثریت مطلق متقاضیان از اسرائیل هستند. از سال ۲۰۲۳ شاهد افزایش عظیمی در این زمینه هستیم.»
در هفتم اکتبر سال ۲۰۲۳، گروه حماس حملهای تروریستی و بزرگ به خاک اسرائیل انجام داد که در پی آن جنگ غزه آغاز شد.
فوکس میگوید: «در اکثر موارد، این یک نوع پشتوانه و تضمین امنیتی است. در تاریخ یهودیان داشتن یک برنامه جایگزین یا "پلن بی" مفید بودن خود را ثابت کرده است. در دهه ۱۹۳۰ اکثر کشورها حاضر به پذیرش پناهجویان یهودی نبودند و این موضوع هنوز در ذهن بسیاری از افراد باقی مانده است.»
علاوه بر این، آلمان بهویژه نزد متقاضیان اسرائیلی که هرگز به این کشور سفر نکردهاند، تصویری مثبت بهعنوان یک دموکراسی لیبرال و کشوری چندصدایی و متکثر دارد. بسیاری از جوانان نیز استفاده از تابعیت آلمان را برای تحصیل آسانتر در اروپا جذاب میدانند.
این کارشناس میگوید: «این نیز میتواند یکی از انگیزههای پنهانی والدین یا پدربزرگها و مادربزرگها باشد که برای خانواده خود درخواست این گذرنامهها را ارائه میکنند.»