افشای "طرح محرمانه روسیه" برای ساخت قطعات هواپیما در ایران
طبق گزارشها، شرکتهای ایرانی کار تعمیر و نگهداری هواپیماهای روسی را انجام میدهند. اما ظاهراً برنامههای مسکو فراتر از این است. یک سند داخلی دولت روسیه پیشبینی کرده که قطعات هواپیماهای روسی نیز در ایران ساخته شوند.
به گزارش فاکسنیوز، دستکم یک فروند ایرباس A330 متعلق به شرکت هواپیمایی آئروفلوت پیشتر برای تعمیر و نگهداری به تهران منتقل شده بود. سه شرکت ایرانی نیز بعداً مجوز روسیه را برای انجام کار روی هواپیماهای شرکتهای روسی دریافت کردهاند.
اما ظاهراً قرار بوده همکاری روسیه و ایران در صنعت هوانوردی یک گام مهم دیگر هم فراتر برود و شرکتهای ایرانی قطعات هواپیماهای روسی را نیز تولید کنند.
شبکه فاکسنیوز این موضوع را با استناد به یک سند داخلی دولت روسیه عنوان کرده که به گفته خود، نسخهای از آن را به دست آورده و بررسی کرده است.
به گزارش این شبکه آمریکایی، طرح ۴۴ صفحهای همکاری روسیه و ایران برای سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶، در سپتامبر ۲۰۲۴ به تأیید طرف روسی رسیده است. این طرح حوزههای اقتصادی متعددی را در بر میگیرد و برای صنعت هوانوردی دستورالعملهای مشخصی دارد.
بر اساس این سند، نهادهای روسی ابتدا باید بررسی میکردند که کدام قطعات و مجموعههای قطعات هواپیما را میتوان در ایران تعمیر یا تولید کرد. پس از آن قرار بوده شرکتهای ایرانی مناسب شناسایی شوند و سازمان هواپیمایی روسیه (روساویاتسیا)، به مراکز منتخب گواهی تأیید صلاحیت بدهد.
بنابراین، طبق این گزارش، هدف این طرح فراتر از استفاده از ظرفیتهای تعمیر و نگهداری هواپیما در ایران بوده است.
در نهایت قرار بوده توافقی درباره تولید قطعات در داخل ایران حاصل شود. طبق گزارش فاکسنیوز، در این طرح، ۳۱ مارس ۲۰۲۶ به عنوان موعد دستیابی به توافق تعیین شده است. بر این اساس، قرار بوده تولید نخستین نمونههای اولیه نیز تا پایان سال آغاز شود.
با این حال، روشن نیست که این بخش از طرح واقعاً اجرا شده است یا نه. فاکسنیوز نیز، به گفته خود، نتوانسته است تولید قطعات هواپیماهای روسی در ایران را به طور مستقل تأیید کند.
رئیس سازمان هواپیمایی روسیه پیشتر در فوریه ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که سه شرکت ایرانی برای انجام تعمیرات و اقداماتی با هدف حفظ صلاحیت پروازی هواپیماهای شرکتهای روسی مجوز دریافت کردهاند.
طبق این گزارش، پیش از آن نیز یک فروند ایرباس A330 متعلق به آئروفلوت در تهران تحت تعمیر و نگهداری قرار گرفته بود. در همان ماه، درباره همکاری گستردهتر در صنعت هوانوردی نیز گفتوگو شده بود.
بنا بر اسنادی که فاکسنیوز بررسی کرده، این گفتوگوها از جمله به ساخت هواپیما و همکاری مشترک بر سر موتور هواپیماهای مسافربری مربوط میشده است.