امیر قلعهنویی آورده جدیدی برای تیم ملی به لحاظ تاکتیکی ندارد.
به گزارش فوتبال 360، تیم ملی فوتبال ایران در اولین بازی تدارکاتی پساجام جهانی، با نمایشی ناامیدکننده، مقابل ازبکستان با نتیجه سنگین 3 – یک شکست خورد تا مشخص شود طرح تمدید قرارداد امیر قلعهنویی، شکست خورده است. ایران در شرایطی این بازی را واگذار کرد که نه خبری از شرایط جنگی بود و نه اینکه تحولی در ساختار و فهرست تیم ملی صورت گرفته بود. به عبارت دیگر، همه چیز به لحاظ لجستیکی مهیا و همه کهنهسربازهای قلعهنویی هم در رکابش بودند. مشکل اما به جایی برمیگردد که از 4 سال قبل تا به الان هویدا است: ضعف تاکتیک و سیستم بازی نزد قلعهنویی و رفقایش.
امیر قلعهنویی روزی که هدایت تیم ملی ایران را به عهده گرفت وعده بازی سراسر هجومی و تماشاگرپسند را داد. او با حمله به سرمربیان خارجی، آنها را بیخبر از روح و فرهنگ فوتبال ایران توصیف کرد و اعتقاد داشت فوتبال ایرانی با بازی هجومی عجین شده است. دقیقا 4 سال بعد، مرور حرفهای قلعهنویی و نمایشی که تیمش در زمین مسابقه دارد، همه چیز را عجیب جلوه میدهد. در واقع در عصر این سرمربی، نه تنها خبری از بازی تماشاگرپسند در تیم ملی نیست، بلکه همان ساختار قدرتمند تدافعی که طی 8 سال شکل گرفته بود هم از بین رفته است. در این میان و در عرض این 4 سال، یکی دو تاکتیک پیشپا افتاده هم توسط قلعهنویی و همکارانش پیاده شده که کاملا دستشان را لو داده؛ یکی از آنها زیرتوپ زدنهای بلند بیرانوند و مدافعان و استفاده از توپهای سوم است و دیگری ایجاد خطر روی ضربات ایستگاهی به واسطه خلاقیتهای فردی و قدرت سرزنی بازیکنان.
روی کاغذ چنین مواردی چندان بد نیست؛ ولی مشکل از جایی شروع میشود که دیگر همه میدانند تیم قلعهنویی قرار است چه شیوهای را در زمین پیاده کند. برای بررسی چنین ادعایی کافی است اظهارات فابیو کاناوارو، سرمربی مشهور ازبکها، پس از بازی با ایران مرور شود. او گفته بود که «میدانستیم که تنها راه گلزنی حریف، استفاده از ضربات ایستگاهی یا ضربات کرنر است». در واقع کاناوارو به بازیکنانش گفته بود اگر قرار باشد ایران دروازهمان را باز کند فقط از همین «یک راه» است. مرور بازی این گفته را ثابت میکند؛ تک گل ایران روی ارسال رامین رضاییان از یک ضربه ایستگاهی حاصل شد.
خطر این موضوع مربوط به جایی است که حالا در فوتبال آسیا، همه خبر دارند ایران فقط یکی دو شیوه برای گلزنی دارد و بس؛ این بدان معنی است که راه مقابله با آن قابل آموزش است و خط حمله تیم ملی قابل مهار.
اینکه تیم ملی فقط یک پلن برای رسیدن به دروازه رقبا داشته باشد، چیزی نیست که خوشایند امیر قلعهنویی و کادر فنیاش باشد. هرچه که نباشد، آنها مدعی پیاده کردن تاکتیک و سیستمهای مختلف در زمین مسابقه هستند و فقط «درک عمومی» برای پی بردن به چنین مفاهیمی وجود ندارد؛ چراکه اعتقاد دارند چنین مسائلی دانشگاهی است و نیاز به تخصصی در سطح بالاتر است تا این موارد ملموس شوند. فارغ از به چالش کشیدن چنین اظهاراتی، الان بهترین زمان برای طرح این پرسش است که قلعهنویی «پلن F»ی که برای تیم ملی به همراه دستیارانش طراحی کرده بود را چه زمانی قرار است در زمین مسابقه به نمایش بگذارد؟
اصولا داشتن پلنهای متعدد در فازهای تدافعی و هجومی بسیار ارزشمند است و نشان از همت و هوش تاکتیکی بالای سرمربی و بازیکنان دارد. با این وجود، حیف است که چنین پلنهایی فقط برای تدریس در دانشگاه مورد استفاده قرار بگیرد و فقط یکی دو تا از آنها که دست بر قضا مهمترینش هم استفاده از توپهای بلند است، در زمین مسابقه، جایی که عموم میتوانند تماشا کنند، مورد استفاده قرار بگیرد. شاید پس از شکست تلخ مقابل ازبکستان و حذف از مرحله گروهی جام جهانی 48 تیمی، بالاخره وقت آن رسیده باشد تا در جدالهای آتی که قلعهنویی قرار است روی نیمکت تیم ملی بنشیند، یکی از این پلنهای شگفتانگیز در زمین پیاده شود تا دیگر تیم ملی این قدر «در دسترس» و از پیش «شکستخورده» برای رقبا نباشد.