انتخابات آمریکا و جنگ ایران؛ دموکراتها تا کجا میتوانند ترامپ را محدود کنند؟
در آستانه انتخابات میاندورهای سوم نوامبر آمریکا، نارضایتی از گرانی و هزینههای جنگ ایران به یکی از چالشهای جمهوریخواهان تبدیل شده و احتمال تغییر اکثریت کنگره، بحث درباره توان دموکراتها برای محدود کردن سیاست خارجی دونالد ترامپ را دوباره مطرح کرده است.
اما اگر دموکراتها در پایان انتخابات سوم نوامبر، موفق به کسب اکثریت کنگره ایالات متحده شوند، توان عملی آنها برای مهار ترامپ در موضوعات مختلف اقتصادی و سیاسی و به ویژه نحوه ادامه جنگ ایران چقدر خواهد بود؟رویترز در گزارشی به نقل از تحلیلگران غیرحزبی نوشته دموکراتها شانس قابلتوجهی برای کسب اکثریت مجلس نمایندگان و احتمالا سنا دارند. چنین نتیجهای میتواند پس از دو سال تسلط جمهوریخواهان، بخشی از قدرت تصمیمگیری در واشنگتن را به مخالفان رئیسجمهور بازگرداند؛ هرچند میزان تغییر سیاستها به ترکیب هر دو مجلس، همراهی جمهوریخواهان و واکنش کاخ سفید بستگی خواهد داشت.جنگ ایران از موضوعهایی است که میتواند بر نتیجه انتخابات اثر بگذارد، اما حتی پیروزی دموکراتها نیز لزوما راه روشنی برای پایان آن فراهم نمیکند. کنگره میتواند هزینه ادامه جنگ را برای دولت بالا ببرد، درباره بودجه تصمیم بگیرد و مقامها را به پاسخگویی وادار کند، در حالی که اختلاف بر سر هرمز و شروط پایان درگیری همچنان باقی بماند.جنگ و تعرفهها چگونه به مسئله انتخاباتی تبدیل شدند؟نظرسنجی تازه شورای امور جهانی شیکاگو نشان میدهد نگرانی درباره تورم، فارغ از وابستگی حزبی، از عوامل اصلی تصمیمگیری رایدهندگان آمریکایی است. در این میان، دو تصمیم سیاست خارجی دولت ترامپ، یعنی گسترش تعرفهها و آغاز جنگ با ایران، از مسیر افزایش هزینه واردات و انرژی با فشار بر بودجه خانوارها پیوند خوردهاند.افزایش تعرفهها میتواند بخشی از هزینه واردات را به مصرفکنندگان منتقل کند. جنگ با ایران نیز با اختلال در عبور نفت از تنگه هرمز و آسیب به زیرساختهای تولید انرژی در خلیج فارس، هزینه سوخت و حملونقل را بالا برده است.به این ترتیب، حتی رایدهندگانی که سیاست خارجی را در اولویت نمیگذارند، پیامدهای این تصمیمها را در مخارج روزمره خود احساس میکنند. برای نامزدهای جمهوریخواه، دفاع از عملکرد دولت در چنین شرایطی دشوارتر شده، اما میزان تبدیل این نارضایتی به رای به دموکراتها تا زمان انتخابات روشن نخواهد شد.فشار بر بودجه جنگ؛ اهرمی مهم با نتیجهای نامطمئنترامپ جنگ با ایران را روز ۲۸ فوریه بدون دریافت مجوز کنگره آغاز کرد. دموکراتها از آن زمان بارها برای توقف عملیات، مگر با کسب مجوز قانونگذاران، رای دادهاند. یکی از این قطعنامهها با همراهی تعدادی از جمهوریخواهان تصویب شد، اما دولت به آن ترتیب اثر نداد.کسب اکثریت حتی در یکی از دو مجلس، به دموکراتها امکان میدهد دستور کار جلسات و فعالیت کمیتهها را در اختیار بگیرند، مقامهای دولت را برای توضیح علنی درباره اهداف و برنامه جنگ فرا بخوانند و بر نحوه هزینهکرد بودجه نظامی نظارت بیشتری اعمال کنند.آنها همچنین میتوانند از مخالفت با بودجههای درخواستی یا تلاش برای محدود کردن منابع عملیات، برای فشار بر رئیسجمهور استفاده کنند. با این حال، کنترل یک مجلس به معنای اختیار یکجانبه برای تصویب و اجرای چنین محدودیتهایی نیست؛ تصمیمهای بودجهای باید از مسیر توافق دو مجلس و رویارویی احتمالی با وتوی رئیسجمهور بگذرد.در کنار این محدودیتهای سیاسی، بنبست عملی جنگ نیز مطرح است. توقف حملات آمریکا بهخودیخود اختلاف درباره عبور کشتیها از هرمز، محاصره ایران و تضمینهای مورد مطالبه تهران را حل نمیکند. خروج نیروهای آمریکایی و پذیرش کنترل مورد ادعای ایران بر تنگه، میتواند با مخالفت گسترده در واشنگتن روبهرو شود؛ تشدید حملات یا اعزام نیروی زمینی نیز هزینهها و خطرهای بیشتری دارد.از این رو، فشار کنگره ممکن است دولت را به توضیح راهبرد، محدود کردن عملیات یا جدیتر گرفتن مذاکره وادار کند، اما برای پیشبینی پایان جنگ، همچنان باید دید تهران و واشنگتن چه توافقی را میپذیرند.اوکراین و تحریمهای روسیه؛ احتمال همراهی دو حزبدر موضوع اوکراین، زمینه همکاری دموکراتها با بخشی از جمهوریخواهان بیشتر به چشم میخورد. ترامپ با وجود حمایت بسیاری از قانونگذاران هر دو حزب از کییف، کمک مستقیم مالی و نظامی آمریکا به اوکراین را تا حد زیادی متوقف کرده است.تصمیم اخیر دولت برای کنار گذاشتن تحریمهای گازوئیل روسیه و معاف کردن انرژی این کشور از محدودیتها، تنها چند هفته پس از امضای قانون تحریمها، به نارضایتی در کنگره دامن زده است. شماری از جمهوریخواهان نیز به این تصمیم اعتراض دارند.اگر دموکراتها هر دو مجلس را در اختیار بگیرند، میتوانند طرح کمکهای تازه به اوکراین را در دستور کار قرار دهند. حمایت دوحزبی ممکن است امکان کسب آرای لازم برای عبور از وتوی ترامپ را فراهم کند، هرچند چنین اکثریتی باید در رایگیری شکل بگیرد.گرگوری میکس، نماینده دموکرات نیویورک که در صورت پیروزی حزبش میتواند ریاست کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان را بر عهده بگیرد، طرحی دوحزبی برای جلوگیری از برنامه ترامپ برای بازگرداندن گازوئیل روسیه به بازار جهانی ارائه کرده است.کمک نظامی به اسرائيل؛ اختلافی در داخل حزب دموکراترفتار اسرائیل در جنگ غزه، کشته شدن دهها هزار غیرنظامی فلسطینی، ادامه خشونت در کرانه باختری و نزدیکی بنیامین نتانیاهو به جمهوریخواهان، حمایت از اسرائیل را در میان دموکراتها کاهش داده است.دموکراتها در صورت کسب قدرت بیشتر در کنگره، میتوانند برای محدود کردن یا پایان دادن به کمک نظامی آمریکا به اسرائیل تلاش کنند؛ کمکی که در سال مالی اخیر به سه میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار رسید.با این حال، درباره قطع کامل کمکها در میان دموکراتها اتفاق نظر وجود ندارد. نزدیک به نیمی از نمایندگان این حزب در مجلس نمایندگان، تابستان امسال به قطع کمکها رای دادند. برخی از مخالفان آن طرح، از جمله میکس، در عین حال از محدودیت در تحویل سلاحهایی مانند بمبهای سنگین حمایت کردهاند.بنابراین، نتیجه مذاکرات داخلی حزب و همراهی دیگر قانونگذاران تعیین خواهد کرد که فشار بر اسرائیل به توقف کامل کمکها بینجامد یا به محدودیتهایی درباره نوع تسلیحات و شرایط استفاده از آنها.بودجه نظامی، کمک خارجی و تعرفههاترامپ امسال خواهان افزایش بیسابقه ۶۷ درصدی بودجه نظامی و رساندن آن به هزار و ۵۰۰ میلیارد دلار شد، اما دموکراتها در سنا با این درخواست مخالفت کردند. خودداری دولت از مشورت با کنگره درباره جنگ ایران و کاهش شدید بودجه برنامههای اجتماعی، از دلایل اعلامشده آنها بود. در نتیجه اختلاف بر سر هزینههای دفاعی میتواند در کنگره بعدی گستردهتر شود.دولت ترامپ همچنین میلیاردها دلار از کمکهای خارجی مصوب کنگره را متوقف یا لغو کرده است و دموکراتها میگویند برای بازگرداندن این منابع تلاش خواهند کرد. در این حوزه، تصمیم درباره تخصیص بودجه و نظارت بر اجرای آن میتواند امکان تغییر ملموستری فراهم کند، هرچند مقاومت دولت همچنان بر نتیجه اثر خواهد گذاشت.در موضوع تعرفهها نیز امکان شکلگیری همکاری دوحزبی وجود دارد چرا که نارضایتی جمهوریخواهان از نحوه برخورد دولت با قانون تحریمهای روسیه میتواند به تلاش گستردهتری برای بازپسگیری اختیار کنگره بر ابزارهای اقتصادی سیاست خارجی منجر شود.در نتیجه به نظر میرسد هرچند برای رایدهندگان مهمترین دغدغه احتمالا هزینه زندگی باشد اما بسیاری از این موارد با تصمیمات کلان سیاست خارجی گره خورده است.به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندیددر پرونده ایران، کاهش یا توقف هزینهکرد جنگ همچنان باید با تصمیمهایی درباره حضور نظامی آمریکا، امنیت کشتیرانی و شرایط توافق با تهران همراه شود؛ موضوعهایی که با تغییر اکثریت کنگره، بهخودیخود حل نخواهند شد.