انتخابات بوسنی؛ سایه سنگین سیاستمدار طرفدار روسیه و بن‌بست در مسیر عضویت در اتحادیه اروپا
حدود ۳.۴ میلیون رای‌دهنده در بوسنی روز یکشنبه پای صندوق‌های رای رفتند تا سه عضو ریاست‌جمهوری چندقومیتی این کشور، نمایندگان پارلمان ملی و مسئولان نهادهای اصلی در دو واحد تشکیل‌دهنده بوسنی را انتخاب کنند.
این دو واحد شامل «فدراسیون بوسنی و هرزگوین» با اکثریت مسلمان و «جمهوری صربسکا» با اکثریت صرب هستند.ساختار پیچیده سیاسی و نهادی بوسنی بر پایه توافق صلح سال ۱۹۹۵، با میانجی‌گری ایالات متحده، شکل گرفت؛ توافقی که هدف آن مدیریت شکاف‌های عمیق میان بوسنیایی‌های مسلمان، صرب‌های ارتدوکس و کروات‌های کاتولیک پس از جنگ بود.گزارش‌های اولیه حاکی است رای‌گیری در شماری از حوزه‌ها به‌دلیل مشکلات مربوط به فناوری‌های دیجیتال تازه‌معرفی‌شده با تاخیر آغاز شد. این فناوری‌ها با هدف مقابله با نگرانی‌های پیشین درباره دستکاری آرا و تخلفات انتخاباتی به کار گرفته شده‌اند. حوزه‌های رای‌گیری ساعت ۷ عصر به وقت محلی بسته می‌شوند.این انتخابات در شرایطی برگزار می‌شود که بسیاری از شهروندان این کشور چندقومیتی بالکان با مشکلات روزمره اقتصادی و اجتماعی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و در عین حال، برخی سیاستمداران برجسته همچنان به تنش‌های ریشه‌دار در دوران جنگ دامن می‌زنند؛ تنش‌هایی که از زمان درگیری‌های سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵ تاکنون، کشور را در وضعیتی شکننده و چندپاره نگه داشته است.تدابیر تازه برای افزایش امنیت انتخاباتبرای نخستین بار، مقام‌های انتخاباتی از سامانه شناسایی الکترونیکی رأی‌دهندگان و اسکن برگه‌های رای استفاده می‌کنند تا از تخلف‌ها و دستکاری‌های سازمان‌یافته‌ای جلوگیری کنند که در انتخابات گذشته، اعتماد عمومی را خدشه‌دار کرده بود.بیشتر ۷۵ حزبی که در این انتخابات حضور دارند، بر مبنای خطوط قومی سازمان یافته‌اند. حزب ملی‌گرای بوسنیایی «اقدام دموکراتیک» کارزار خود را بر حفظ یکپارچگی بوسنی در برابر جدایی‌طلبی صرب‌ها متمرکز کرده است. در سوی دیگر، بسیاری از کروات‌های بوسنی از احزاب قومی، از جمله شاخه محلی «اتحادیه دموکراتیک کروات» که حزب حاکم کرواسی نیز هست، حمایت می‌کنند.باکر عزت‌بگوویچ که در انتخابات ۲۰۲۲ از دنیس بچیروویچ شکست خورد، اکنون برای کسب سومین دوره ریاست حزب میانه‌راست «اقدام دموکراتیک»، بزرگ‌ترین حزب بوسنیایی‌های مسلمان، تلاش می‌کند.بسیاری از شهروندان سرخورده معتقدند سیاستمداران با برجسته کردن ملی‌گرایی قومی، از پرداختن به مشکلات واقعی نظیر پایین بودن سطح زندگی و مهاجرت گسترده جوانان طفره می‌روند.ایوان شیلیچ، یکی از رای‌دهندگان شهر موستار، می‌گوید از زمانی که برای نخستین بار رای داده تاکنون، تغییر محسوسی رخ نداده است؛ به گفته او، سیاستمداران زندگی آسوده‌ای دارند، در حالی که وضعیت دیگر مردم تقریبا همان‌گونه باقی مانده است.دودیک، با آنکه نامزد نیست، همچنان سایه سنگینی بر انتخابات داردبا وجود آنکه نام او روی برگه‌های رای دیده نمی‌شود، بخش مهمی از فضای انتخاباتی تحت تاثیر میلوراد دودیک، سیاستمدار جدایی‌طلب و طرفدار روسیه و رئیس‌جمهور پیشین جمهوری صربسکا، قرار گرفته است.دودیک پس از آنکه به‌دلیل سرپیچی از تصمیمات نماینده عالی بین‌المللی ناظر بر اجرای توافق صلح محکوم شد، از تصدی مناصب عمومی منع شده است.او اندکی پیش از انتخابات در مسکو با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، دیدار کرد. با این حال، همچنان رهبری «ائتلاف سوسیال‌دموکرات‌های مستقل» را در دست دارد؛ حزبی که انتظار می‌رود در جمهوری صربسکا به پیروزی برسد.دودیک در آخرین تجمع انتخاباتی خود در روز جمعه در بانیا لوکا، که ایگور کالابوخوف، سفیر روسیه، نیز در آن حضور داشت، بوسنی را کشوری «مرده» و «ناممکن» توصیف کرد و گفت: «این وضعیت هیچ معنایی ندارد.»دراگان بورساچ، تحلیلگر سیاسی، می‌گوید هرچند دودیک برای نخستین بار در نزدیک به ۳۰ سال گذشته شخصا در انتخابات حضور ندارد، اما همچنان فرمان صحنه را در دست دارد و حضوری پررنگ در رسانه‌های کشور دارد. از دید او، ممنوعیت فعالیت سیاسی دودیک عملا موثر واقع نشده و او حتی از این وضعیت به سود خود بهره‌برداری می‌کند.تشدید تنش‌های قومیبوسنی در سال‌های اخیر در صلح به سر برده، اما سیاستمداران این کشور همچنان شکاف‌های قومی را زنده نگه داشته‌اند. رهبران صرب بوسنی، از جمله دودیک، بارها از جدایی جمهوری صربسکا سخن گفته‌اند؛ موضوعی که در غرب نگرانی‌هایی درباره بازگشت بی‌ثباتی برانگیخته است.بوسنی همچنان یکی از فقیرترین کشورهای اروپا به شمار می‌رود و هنوز به‌طور کامل از پیامدهای جنگی که پس از اعلام استقلال این کشور از یوگسلاوی تحت رهبری صرب‌ها آغاز شد، رهایی نیافته است. در آن زمان، صرب‌های بوسنی برای ایجاد کشوری مستقل دست به سلاح بردند.در جنگ بوسنی بیش از ۱۰۰ هزار نفر کشته و میلیون‌ها نفر آواره شدند.بوسنی رسما خواستار عضویت در اتحادیه اروپا است، اما روند پیشرفت آن متوقف شده و تلاش‌های بروکسل برای واداشتن رهبران سیاسی کشور به اجرای اصلاحات نیز تاکنون نتیجه چشمگیری نداشته است.قدرت‌های بزرگ همچنان بر زندگی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی این کشور کوچک در بالکان تاثیر می‌گذارند. روسیه در برابر تلاش اتحادیه اروپا برای گسترش نفوذ و عضویت کشورهای منطقه بالکان، از جمله بوسنی، مقاومت می‌کند و هم‌زمان به حمایت از جمهوری صربسکا ادامه می‌دهد.از سوی دیگر، پروژه خط لوله‌ای به ارزش ۱.۵ میلیارد دلار برای واردات گاز طبیعی مایع‌شده آمریکا نیز در دست پیگیری است. این طرح از سوی شرکتی با ارتباطاتی با دولت دونالد ترامپ حمایت می‌شود و بخشی از تلاش‌های ایالات متحده برای افزایش نفوذ خود در بوسنی تلقی می‌شود.در همین حال، زخم‌های دوران جنگ نیز اخیرا با برگزاری مراسم‌های عمومی بزرگداشت راتکو ملادیچ در صربستان و در میان صرب‌های بوسنی بار دیگر تازه شده است.ملادیچ، فرمانده ارتش صرب‌های بوسنی در دوران جنگ، اواخر ماه اوت در حالی درگذشت که به‌دلیل نسل‌کشی و دیگر جنایات جنگی در حال گذراندن حبس ابد بود.بسیاری از صرب‌های بوسنی او را قهرمان می‌دانند، با وجود آنکه دادگاه سازمان ملل متحد وی را به‌دلیل نقش داشتن در کشتار بیش از ۸ هزار مرد و پسر مسلمان در سربرنیتسا در سال ۱۹۹۵ محکوم کرده بود.شماری از مقام‌های ارشد صرب بوسنی نیز در مراسم خاکسپاری او در بلگراد شرکت کردند؛ اقدامی که با انتقاد شدید اتحادیه اروپا روبه‌رو شد و خشم سیاستمداران بوسنیایی مسلمان را برانگیخت.