انتخابات بوسنی: فناوری جدید ممکن است رأی گیری به نمایندگی از رای دهندگان مرده را متوقف کند، اما نتیجه بدون تغییر باقی می ماند.

بوسنی و هرزگوین در 4 اکتبر با فناوری جدیدی به پای صندوق های رای رفت که قرار بود به سال ها تقلب در رای پایان دهد.

عمده‌ترین سوء استفاده‌ها، انداختن رای به نام رای‌دهندگان فوت شده‌ای بود که سال‌ها در فهرست رای‌دهندگان قدیمی مانده بودند.

با کمی بیش از 40 درصد، مشارکت کمترین میزان از زمان پایان جنگ بوسنی در سال 1995 بود. این تا حدی به این دلیل است که ترفندهای قدیمی دیگر کارساز نبودند.

در انتخابات قبلی مدام این ادعا مطرح می شد که رای به نام افرادی که مرده اند یا مدت هاست به خارج از کشور مهاجرت کرده اند داده می شود. برخی دیگر گفتند که رای دهندگان چندین بار رای خود را به صندوق انداختند یا پس از بسته شدن رای گیری، برگه های سفیدی به آن اضافه شد تا میزان مشارکت بیشتر به نظر برسد.

فهرست رای دهندگان، مملو از اسامی افرادی که از دنیا رفته اند یا کشور را ترک کرده اند، ابزار عالی برای همه اینها بود.

با این حال، این بار، هر شعبه رای گیری از بررسی اثر انگشت بیومتریک استفاده کرد.

این بدان معناست که برای اولین بار، انتخابات در بوسنی شفاف بود.

با این حال، بزرگترین داستان این انتخابات فنی نیست. سه حزب ناسیونالیست، هر کدام در جامعه خود پیروز شدند: SNSD در میان صرب‌ها، SDA در میان بوسنیایی‌ها و HDZ BiH در میان کروات‌ها.

ممکن است مردگان از فهرست رای دهندگان ضربه خورده باشند، اما سیاست یک اینچ از جای خود تکان نخورده است.

برای خوانندگانی که بوسنی را به طور مبهم می شناسند، کمی پیشینه کمک می کند: توافقنامه صلح دیتون در سال 1995 به جنگ پایان داد، اما همچنین کشور را به دو واحد تقسیم کرد: جمهوری صربسکا، که اکثریت صرب دارد، و فدراسیون بوسنی و هرزگوین، که اکثریت بوسنیایی-کرواسی دارد.

ریاست جمهوری سه نفره ایالت را اداره می کند و هر یک از سه قوم عضو خود را انتخاب می کنند.

به همین دلیل است که انتخابات در اینجا به ندرت در مورد دستمزد و قیمت است و در عوض تقریبا همیشه به این موضوع می‌پردازد که چه کسی تهدیدی برای چه کسی تصور می‌شود.

برای میلوراد دودیک، قدرتمندترین سیاستمدار صرب در بوسنی، این انتخابات یک رستاخیز سیاسی بود.

در سال 2025، دودیک پس از محکومیت به سرپیچی از نماینده عالی، نماینده عالی بین المللی ناظر بر روند صلح در سال 1995، به مدت شش سال از تصدی پست دولتی محروم شد.

او در سال 2022 توسط ایالات متحده تحریم شد، اگرچه این تحریم ها اواخر سال گذشته لغو شدند. با این حال، حزب او، SNSD، عملا هیئت مدیره جمهوری صربسکا را شکست داد.

ساوو مینیچ رئیس جمهور جمهوری صربسکا شد و زلیکا سیویانوویچ کرسی صرب ها را در ریاست جمهوری حفظ کرد. هر دو عضو SNSD هستند.

این حزب در پارلمان این نهاد نیز عملکرد بسیار خوبی داشت. نه تحریم ها و نه محکومیت دودیک و از دست دادن مقام او به حزب لطمه ای وارد نکرد. رای دهندگان فردی را انتخاب نمی کردند. آنها «طرف» خود را انتخاب می کردند.

دودیک هیچ زمانی را برای اعلام آنچه در آینده خواهد آمد از دست نداد.

او بازگشت به چیزی را که از آن به عنوان "دیتون اصلی" یاد می کند، اعلام کرد. در عمل، این به معنای لغو اختیاراتی است که دولت از سال 1995 به دست آورده است - از قوه قضاییه گرفته تا ارتش. برای یک ناظر خارجی، این یک عبارت فنی به نظر می رسد. در واقع برنامه ای است برای برچیدن گام به گام دولت.

دودیک گفت: «این بدان معناست که ما ارتش را به جمهوری صربسکا، پلیس مرزی، سرویس اطلاعاتی و همه چیزهایی که نمایندگان عالی یک بار بردند، برمی گردانیم.

مخالفان هیچ مقاومت جدی نشان ندادند. تقسیم شده بود و پیام قانع کننده ای نداشت.

رای دهندگانی که دودیک را نمی خواستند جایی برای برگشتن نداشتند، بنابراین اکثر آنها در خانه ماندند. مشارکت کم طرفدارانی را که منظم‌ترین دستگاه حزب را در اختیار داشت، ترجیح داد.

این سؤالی را ایجاد می کند که آنچه را که در سال آینده در بوسنی اتفاق می افتد شکل می دهد. محکومیت دودیک او را از رقابت مستقیم در این انتخابات دور نگه داشت. اما ماه هاست که صحبت از راه حلی وجود دارد.

اگر نمایندگان SNSD و HDZ BiH وارد ریاست جمهوری شوند، می توانند او را عفو کنند - هر چه که عضو سوم تصمیم بگیرد. رسانه های بوسنیایی گزارش داده اند که این یک معامله پیش از انتخابات بین دودیک و دراگان کوویچ، رهبر HDZ BiH بود. دودیک پس از آن می تواند به عنوان نخست وزیر جمهوری صربسکا بازگردد، پستی که پیش از این نیز داشته است.

تصویر در فدراسیون بوسنی و هرزگوین متفاوت است، اما نتیجه یکسان است.

احزاب موسوم به «ترویکا»، یک اتحاد سیاسی لیبرال چند قومیتی، متحمل شکست شدند. آنها در این سطح به قدرت رسیدند که نماینده عالی بین المللی، یک خارجی با صلاحیت وضع قوانین، قانون انتخابات را تغییر داد.

رای دهندگان هیچ سودی از آن آزمایش ندیدند. SDA، بزرگترین حزب ملی گرا بوسنیایی، بیشترین کرسی ها را به دست آورد و عملکرد خوبی داشت.

تناقض این است که باکر ایزت بیگوویچ، رئیس SDA در رقابت برای ریاست جمهوری شکست خورد. او فرزند آلیا ایزت بیگوویچ، اولین رئیس جمهور بوسنی و یکی از امضاکنندگان توافقنامه دیتون است. برنده دنیس بچیروویچ از سوسیال دموکرات ها (SDP) بود که کرسی بوسنیایی ها را حفظ کرد.

بنابراین، حزب در انتخابات پیروز شد، اما رهبر آن شکست خورد. پسر مردی که دیتون را امضا کرد، اکنون از نهادی که دیتون ایجاد کرده است، منع شده است.

بچیروویچ هنگام اعلام پیروزی گفت: "آینده منطقه ما در اتخاذ مدل روسیه نیست، بلکه مدل اروپایی است. پیام به اتحادیه اروپا: به بوسنی کمک کنید. بگذارید اراده مردم قانون کشور باشد."

همین الگو در میان کروات ها وجود دارد. داریجانا فیلیپوویچ از HDZ BiH، قوی ترین حزب ملی گرای آنها، کرسی کروات ها را در ریاست حزب خود به دست آورد. فیلیپوویچ سال ها به عنوان دستیار کوویچ، رهبر کروات های بوسنیایی گذراند.

فیلیپوویچ پس از رای گیری گفت: "HDZ BiH نشان داده است که به اندازه کافی شجاع است که راهی را طی کند که دیگران جرات نمی کنند. چه کسی جرات می کرد من را نامزد کند؟ برای برخی بسیار جوان، اما برای همه شگفتی ساز است."

سه ملت، سه حزب ناسیونالیست، سه پیروزی و نه یک گفتگو در مورد چگونگی نگه داشتن مردم در کشور.

مهمترین چیز در مورد این انتخابات نه اعداد، بلکه ترکیب ریاست جمهوری است. دو زن در آن خواهند نشست: سیویانوویچ از SNSD و فیلیپوویچ از HDZ BiH. هر کسی که سعی می کند آن را به عنوان یک پیشرفت برای زنان در سیاست بفروشد، این موضوع را از دست داده است.

هر دو از احزابی می آیند که به طرق مختلف، دولت را به شکل کنونی آن نمی خواهند. هر دو همچنین می توانند سرنوشت مردی را که به دلیل سرپیچی از نظارت بین المللی دیتون محکوم شده است، تعیین کنند.

HDZ BiH مدتهاست که خواستار یک نهاد سوم، کروات است. SNSD خواهان خودمختاری برای جمهوری صربستان است. یک طرف می خواهد دولت را به سه تقسیم کند، طرف دیگر به دو بخش، اما آنها در هدف کوچکتر کردن آن سهیم هستند.

بنابراین، ریاست جمهوری که باید نماد یک دولت مشترک باشد، دوباره از افرادی تشکیل می شود که احساس می کنند مهمان آن هستند.

همه اینها در حالی اتفاق می افتد که بالکان غربی دوباره به صحنه رقابت بین روسیه، اتحادیه اروپا و ایالات متحده تبدیل می شود. دودیک پس از پیروزی حزبش آشکارا از پوتین و ترامپ تشکر کرد.

بوسنی با تکنولوژی جدید و سیاست قدیمی وارد دوره انتخاباتی جدیدی شده است. جوانان دسته دسته کشور را ترک می کنند. مرده ها دیگر رای نمی دهند، اما زنده ها دیگر باور نمی کنند که هر چیزی می تواند متفاوت باشد.