انتخابات در اسرائیل؛ اتهام دخالت خارجی، پیچیدگی تشکیل دولت و احتمال حمله دوباره به ایران
بنبست انتخاباتی در اسرائیل، با اتهام دخالت خارجی و خرید رأی پیچیدهتر شده است. همزمان، اختلاف بر سر تشکیل دولت ادامه دارد و گزارشها از بررسی طرحهای احتمالی آمریکا و اسرائیل برای حمله دوباره به ایران حکایت دارند.
با شمارش حدود ۹۰ درصد آرای انتخابات پارلمانی اسرائیل ، هیچیک از دو بلوک اصلی به اکثریت لازم برای تشکیل دولت دست نیافتهاند.
بر اساس آخرین نتایج موقت اعلامشده از سوی کمیته مرکزی انتخابات در شامگاه چهارشنبه، ۲۸ اکتبر (۶ آبان)، ائتلاف بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در مسیر کسب ۵۳ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست قرار دارد و بلوک مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار، ۴۸ کرسی به دست آورده است. در مقابل، دو حزب عمدتاً عربی مجموعاً ۱۹ کرسی کسب کردهاند؛ نتیجهای بیسابقه که میتواند آنها را به بازیگرانی تعیینکننده در مذاکرات تشکیل دولت تبدیل کند.
این وضعیت با پیشبینی بسیاری از نظرسنجیهای پیش از انتخابات تفاوت دارد؛ نظرسنجیهایی که معمولاً بلوک آیزنکوت را جلوتر از ائتلاف نتانیاهو نشان میدادند. بااینحال، حتی برتری احتمالی مخالفان نیز به معنای برخورداری از اکثریت پارلمانی نیست و سرنوشت دولت آینده به چگونگی تعامل احزاب با یکدیگر، بهویژه با احزاب عربی، بستگی خواهد داشت.
همزمان با آشکار شدن نتیجه غیرمنتظره انتخابات، حزب لیکود به رهبری نتانیاهو مدعی شد که احزاب عربی با کمک مالی، تهدید، خشونت، جعل و استفاده از نرمافزارهای غیرمجاز برای بسیج رأیدهندگان، انتخابات را "دزدیدهاند". این حزب گفته است، صدها شهادت و مدرک ادعایی را در اختیار پلیس، سازمان امنیت داخلی اسرائیل، شینبت، و کمیته مرکزی انتخابات قرار داده است.
در کانون اتهامها، احتمال تأمین مالی سازمانهایی قرار دارد که برای افزایش مشارکت شهروندان عرب فعالیت میکردند. رسانههای اسرائیلی گزارش دادهاند که لیکود قطر و ترکیه را منشأ احتمالی این کمکها میداند.
بر اساس گزارش رسانههای عبری، اطلاعاتی درباره احتمال تأمین مالی خارجی و خرید رأی به نوعام سولبرگ، رئیس کمیته مرکزی انتخابات و قاضی دیوان عالی اسرائیل، ارائه شده است. سولبرگ از رئیس شینبت خواسته است درباره این ظنها تحقیق کند.
بااینحال، تاکنون شواهد عمومی مستقلی که ادعاهای لیکود درباره دستکاری سازمانیافته انتخابات یا دخالت قطر و ترکیه را اثبات کند، منتشر نشده است. پلیس اسرائیل نیز اعلام کرده که برای ادعای "دزدیده شدن انتخابات" به دست احزاب عربی، شواهد تأییدکنندهای در اختیار ندارد.
کمیته مرکزی انتخابات قرار است شکایتهای مطرحشده را بررسی کند؛ اقدامی که رسیدگی به شکایتهای مربوط به تخلفات احتمالی، بخشی از روند معمول پس از انتخابات است.
گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار، هشدار داده است که اتهامهای مربوط به دخالت خارجی نباید به ابزاری برای به تأخیر انداختن مراسم تحلیف کنست بیستوششم تبدیل شوند. این هشدار ظاهراً خطاب به نتانیاهو و متحدانش بود؛ آن هم در شرایطی که بلوک نخستوزیر اکثریت پارلمانی خود را از دست داده و نتیجه قوی احزاب عربی، معادلات تشکیل دولت را تغییر داده است.
آیزنکوت گفت اسرائیل باید برای حفاظت از سلامت انتخابات در برابر هرگونه دخالت، تحریف یا دستکاری اقدام کند و همه شکایتها را بهطور کامل بررسی کند؛ اما همزمان نباید اجازه داد بازیگران سیاسی از این وضعیت برای تأثیرگذاری بر زمان آغاز به کار پارلمان جدید استفاده کنند.
در سوی دیگر، ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی و رهبر حزب راست افراطی قدرت یهودی، خواستار بازداشت رهبران احزاب عربی مظنون به ارتباط با پول قطر شده است. او همچنین خواهان بازداشت افراد دیگری، از جمله کسانی با ارتباط احتمالی با اخوانالمسلمین، شده؛ البته مشروط به آنکه مبنای قانونی برای بازداشت آنها وجود داشته باشد.
آویگدور لیبرمن، رهبر حزب اسرائیل خانه ما، درخواست سولبرگ برای تحقیق شینبت را تحولی "دراماتیک و بیسابقه" توصیف کرده و از نهادهای قضایی خواسته است برای کشف حقیقت هرچه سریعتر اقدام کنند.
در مجموع، اختلاف بر سر احتمال دخالت خارجی دو وجه دارد؛ از یک سو، ضرورت بررسی بیطرفانه هرگونه تخلف احتمالی انتخاباتی و از سوی دیگر، نگرانی از تبدیل تحقیقات به ابزاری برای کشمکش سیاسی یا تأخیر در تشکیل دولت. تاکنون مدرک عمومی مستقلی که ادعاهای مربوط به نقش قطر و ترکیه یا اتهام علیه رهبران احزاب عربی را اثبات کند، ارائه نشده است.
در همین حال، پلیس اعلام کرده است که چهار مرد صبح روز پنجشنبه، ۲۹ اکتبر بازداشت شدهاند و واحد مبارزه با جرایم سنگین پلیس از آنها درباره ظن مشارکت در طرحی ادعایی برای خرید رأی بازجویی میکند.
به گفته پلیس، این پرونده به همان شیوهای مربوط است که روز سهشنبه، همزمان با روز انتخابات، به بازداشت سه شهروند بادیهنشین از جنوب اسرائیل در ساعات اولیه بامداد منجر شد. پلیس مدعی بود که آنها قصد داشتند به افراد پول بدهند تا به حزب "رعام" (فهرست مشترک عربی) رأی دهند.
حزب رعام اعلام کرد که این چهار مرد از مسئولان حزب هستند و اتهامات مطرحشده علیه آنها را رد کرد.
هنوز مشخص نیست که این پرونده با تحقیقات سرویس امنیت داخلی اسرائیل، شاباک، درباره احتمال دخالت یک سازمان خارجی در روند انتخابات ارتباطی داشته باشد یا خیر.
نتایج موقت، تشکیل دولت را به مسئلهای پیچیده تبدیل کرده است. ائتلاف نتانیاهو با ۵۳ کرسی، هشت کرسی کمتر از حد نصاب ۶۱ کرسی دارد؛ بلوک آیزنکوت نیز با ۴۸ کرسی، ۱۳ کرسی با اکثریت فاصله دارد. در این میان، دو حزب عربی، فهرست مشترک و رعم، در مجموع ۱۹ کرسی به دست آوردهاند؛ رقمی بیسابقه که در صورت همکاری با بلوک مخالفان میتواند معادله پارلمانی را تغییر دهد.
نتانیاهو رایزنی با شرکای راستگرای خود، از جمله بتسلئل اسموتریچ و بنگویر، را آغاز کرده و قرار است با احزاب یهودی فوقارتدوکس نیز گفتوگو کند. بااینحال، حتی حفظ اتحاد این احزاب برای تشکیل دولت کافی نیست و او برای رسیدن به اکثریت باید حمایت نمایندگان دیگری را جلب کند.
در سوی مقابل، آیزنکوت از تشکیل دولتی "صهیونیستی" سخن گفته که اجرای خدمت سربازی برای مردان فوقارتدوکس را دنبال کند؛ موضوعی که سالهاست یکی از اختلافهای عمده در سیاست داخلی اسرائیل است. اما مسئله اصلی این است که آیا احزاب بلوک مخالفان حاضرند برای تشکیل دولت با احزاب عربی همکاری کنند یا نه. بسیاری از احزاب این بلوک پیشتر چنین همکاریای را رد کردهاند.
اهود اولمرت، نخستوزیر پیشین اسرائیل، در گفتوگو با شبکه دوم تلویزیون آلمان تأکید کرده است که پرسش تعیینکننده این است که آیا رهبران مخالفان شجاعت و توان سیاسی لازم برای نزدیک شدن به احزاب عربی را دارند.
در نهایت، رئیسجمهور اسحاق هرتزوگ پس از انتشار نتایج رسمی و مشورت با احزاب، باید تصمیم بگیرد مأموریت تشکیل دولت را به چه کسی بسپارد. تشکیل دولت با مشارکت بخشی از مخالفان نتانیاهو یکی از سناریوهای مطرح است؛ در غیر این صورت، بنبست سیاسی و برگزاری انتخابات مجدد نیز منتفی نیست.
در کنار بحران تشکیل دولت، موضوع ایران نیز در اظهارات مقامهای اسرائیلی و تحلیلهای مربوط به آینده سیاسی این کشور برجسته شده است. نتانیاهو پس از انتخابات تأکید کرده که تهدید ایران همچنان پابرجاست و اسرائیل باید با همکاری آمریکا این تهدید را "یکبار برای همیشه" از میان ببرد.
اهود اولمرت نیز در گفتوگو با شبکه دوم تلویزیون آلمان درباره احتمال آغاز جنگی تازه با ایران هشدار داده و گفته است که در شرایط کنونی "همهچیز ممکن است". او با اشاره به دونالد ترامپ و نتانیاهو گفته است که این دو ممکن است دست به اقداماتی بزنند که غیرمنتظره و فاقد منطق روشن باشد. اولمرت از فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، خواست در برابر ماجراجوییهای نظامی غیرضروری موضع بگیرد.
پیشتر نیز گزارش شده بود که واشنگتن از چند کشور عربی حوزه خلیج فارس خواسته است خود را برای یک عملیات نظامی کوتاه و شدید پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در ۳ نوامبر آماده کنند.