انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا؛ شکست ترامپ چه پیامدی برای اروپا و بازارهای جهانی دارد؟

دونالد ترامپ پس از آن که جمهوری‌خواهان در رأی‌گیری‌ای که به نوعی داوری درباره ریاست‌جمهوری او تبدیل شد، کنترل هر دو مجلس کنگره را به دموکرات‌ها واگذار کردند، یکی از بدترین شکست‌های سیاسی دوران خود را تجربه کرد.تا ساعت ۷:۴۰ به وقت اروپای مرکزی، دموکرات‌ها ۲۵ کرسی تازه در مجلس نمایندگان به دست آورده بودند و شمار کرسی‌هایشان به ۲۲۰ رسیده بود که دو کرسی بیشتر از ۲۱۸ کرسی لازم برای کسب اکثریت است.در سنا نیز آن‌ها هفت کرسی را از جمهوری‌خواهان گرفتند؛ از جمله در ایالت‌های تگزاس، اوهایو، کانزاس و مین.گرانی‌ها به شکل جدی بر رأی‌دهندگان سنگینی کرد. حدود دو سوم شرکت‌کنندگان در یک نظرسنجی روز انتخابات گفتند که تعرفه‌های ترامپ به اقتصاد آسیب زده است.رئیس‌جمهور گفت که نتیجه را می‌پذیرد، اما افزود: «من آن را ضربه‌ای به خودم نمی‌بینم.»او همچنین با انتشار تصویر یک کلاه قرمز که واژه «وتو» روی آن دوخته شده بود، روشن کرد که از حق وتوی خود برای سد کردن دستورکار دموکرات‌ها استفاده خواهد کرد.اما کنگره‌ای تحت کنترل دموکرات‌ها تا چه اندازه می‌تواند وضعیت اروپا و بازارها را دگرگون کند؟آیا کنگره تحت کنترل دموکرات‌ها به تهدید تعرفه‌ای علیه اروپا پایان می‌دهد؟احتمالا نه؛ زیرا تعرفه‌های ترامپ دیگر وابسته به رأی کنگره نیستند.پس از آن که دیوان عالی آمریکا در ماه فوریه تعرفه‌های اضطراری او را لغو کرد، دولت آن‌ها را ذیل بند ۳۰۱ قانون تجارت آمریکا منتقل کرد. این مسیر به رئیس‌جمهور اجازه می‌دهد بدون رأی‌گیری در میان قانون‌گذاران اقدام کند.دموکرات‌ها می‌توانند جلسات استماع برگزار کنند و روند تأیید نامزدهای پیشنهادی او را کند کنند، اما به آسانی نمی‌توانند این اختیار را از او بگیرند.جیمز اسمیت، اقتصاددان بازارهای توسعه‌یافته در بانک هلندی آی‌ان‌جی، معتقد است واشنگتنِ دو پاره حتی می‌تواند رئیس‌جمهور را به اتکای بیشتر بر این ابزار سوق دهد.اسمیت در یادداشتی پیش از رأی‌گیری گفت: «همانند سیاست خارجی، تجارت هم یک اختیار دیگر است که رئیس‌جمهور می‌تواند بدون کنگره به طور یک‌جانبه از آن استفاده کند.»او احتمال وضع تعرفه‌های تازه علیه اروپا را منتفی ندانست؛ تعرفه‌هایی که به گفته او برای تورم آمریکا و برای بانک مرکزی این کشور، فدرال رزرو، بسیار مهم خواهد بود.حمایت آمریکا از اوکراین چه خواهد شد؟دموکرات‌ها پس از آغاز به کار کنگره جدید در ماه ژانویه ریاست کمیته‌های سنا را بر عهده خواهند گرفت و تعیین می‌کنند کدام‌یک از نامزدهای پیشنهادی ترامپ تأیید شوند. بسیاری از آن‌ها همچنین خواهان تصویب بودجه‌های تازه برای اوکراین هستند.بخش دشوارتر خرج شدن این پول است. در دو سال گذشته، کاخ سفید با نگه داشتن بودجه‌هایی که قبلا در کنگره تصویب شده بود تا پایان سال مالی، زمانی که اعتبارشان منقضی می‌شود، عملا آن‌ها را لغو کرده است.نِوادا جوآن لی، پژوهشگر سیاست‌گذاری در شورای روابط خارجی اروپا (European Council on Foreign Relations)، در تفسیری که ماه گذشته منتشر کرد، گفت: «در عمل این بدان معناست که کنگره دموکرات می‌تواند بودجه‌ای برای اوکراین یا کمک‌های توسعه‌ای را در قانون بنویسد اما رئیس‌جمهور ممکن است آن را خرج نکند.»توصیه او به دولت‌های اروپایی این است که فقط روی پولی حساب کنند که واقعا به دستشان می‌رسد.لی گفت: «اروپایی‌ها باید بودجه‌های تخصیص‌یافته را نشانه قصد بدانند، نه تعهد قطعی.»بازارها چگونه واکنش نشان دادند؟سرمایه‌گذاران عمدتا آرام بودند.تا ساعت ۷:۰۰ به وقت اروپای مرکزی، یورو ۰.۴ درصد افزایش یافت و به ۱.۱۲۳۲ دلار رسید، زیرا ارزش دلار در برابر دیگر ارزهای عمده تضعیف شد. بهای طلا ۲ درصد بالا رفت و به ۴۰۱۱ دلار برای هر انس رسید و دوباره به بالای ۴۰۰۰ دلار بازگشت، و نقره ۳.۴ درصد افزایش یافت و به ۵۱.۴۹ دلار برای هر انس رسید.قراردادهای آتی سهام در دو سوی اقیانوس اطلس اندکی پایین‌تر بود. قراردادهای آتی شاخص اس‌اند‌پی ۵۰۰، ۰.۳ درصد افت کرد و قراردادهای آتی نزدک ۱۰۰، ۰.۴ درصد کاهش یافت، در حالی که قراردادهای آتی شاخص‌های یورو استاکس ۵۰ و داکس آلمان حدود ۰.۵ درصد پیش از آغاز معاملات پایین‌تر بود.اوراق قرضه دولتی آمریکا با افزایش قیمت روبه‌رو شد. بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ ساله ۲.۹ نقطه پایه کاهش یافت و به ۴.۹۴ درصد رسید، بازده اوراق ۲ ساله به ۴.۶۱ درصد و بازده اوراق ۳۰ ساله به ۵.۳۲ درصد رسید. بازده اوراق ۱۰ ساله دولت آلمان، بوند، روز سه‌شنبه پیش از اعلام نتایج در سطح ۳.۳۳ درصد بسته شده بود.بهای بیت‌کوین تقریبا بدون تغییر و در حدود ۷۷ هزار و ۷۰۰ دلار بود و نفت خام برنت در نزدیکی ۱۰۴ دلار برای هر بشکه معامله شد.آیا واشنگتنِ دو پاره برای سرمایه‌گذاران خوب است؟بازارها معمولا چنین وضعیتی را پسندیده‌اند. وقتی کاخ سفید و کنگره با هم اختلاف دارند، قوانین بزرگ کمتری تصویب می‌شود و این یعنی شگفتی‌های کمتری برای بازار.لوکا بیندلی، رئیس استراتژی سرمایه‌گذاری در بانک خصوصی سوئیسی لامبار اودیِه (Lombard Odier)، می‌گوید تاریخ نیز به نفع دارندگان اوراق قرضه عمل کرده است. به گفته او، در سه ماه پس از انتخابات میان‌دوره‌ای گذشته، بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ ساله به طور متوسط حدود ۲۰ تا ۲۵ نقطه پایه کاهش یافته است.دیگو بارنوئو، تحلیل‌گر بازار در شرکت پرداخت ایبری، در توضیحاتی که به صورت ایمیلی ارسال کرد، گفت: «ما فکر می‌کنیم پیروزی کامل دموکرات‌ها برای چشم‌انداز مالی خنثی تا اندکی مثبت خواهد بود. کنگره می‌تواند برنامه توسعه‌طلبانه ترامپ و همراه با آن کسری بودجه را مهار کند.»اد یاردنی، رئیس شرکت تحقیقاتی یاردنی ریسرچ (Yardeni Research)، محتاط‌تر است.یاردنی در یادداشتی روز دوشنبه نوشت: «وال‌استریت به طور سنتی از بن‌بست سیاسی استقبال می‌کند، زیرا احتمال تصویب قوانین افراطی توسط کنگره را کاهش می‌دهد. اما این بار ممکن است اوضاع متفاوت باشد.»نگرانی اصلی او سقف بدهی است، یعنی حد قانونی میزان استقراض دولت آمریکا. واشنگتنِ دو پاره همچنان باید بر سر افزایش این سقف به توافق برسد و یک نبرد طولانی بر سر آن می‌تواند هزینه‌های استقراض را به جای کاهش، بالا ببرد. بارنوئو انتظار دارد این سقف در مقطعی از سال ۲۰۲۷ میلادی به محدودیت عملی تبدیل شود.آینده یورو چه خواهد بود؟تحلیل‌گران ارزی تردید دارند که این انتخابات در بلندمدت تغییر زیادی ایجاد کند. برای دلار، بانک مرکزی آمریکا، فدرال رزرو، همچنان مهم‌تر از کنگره است.فرانچسکو پزوله، استراتژیست ارز در آی‌ان‌جی، به همراه همکارانش در یادداشتی روز سه‌شنبه نوشتند: «دلار آمریکا همچنان عمدتا به روایت فدرال رزرو واکنش نشان می‌دهد؛ روایتی که نباید تحت تأثیر فوری و مستقیم نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای قرار بگیرد.»یورو نیز مشکلات خاص خود را دارد. قیمت‌های انرژی همچنان بالا است که عمدتا به دلیل جنگ با ایران است، آی‌ان‌جی انتظار دارد تورم منطقه یورو در حدود ۴ درصد باقی بماند و سرمایه‌گذاران برای نگه داشتن اوراق قرضه دولتی فرانسه بازده بالاتری طلب می‌کنند.کنگره جدید در ماه ژانویه کار خود را آغاز می‌کند. تا آن زمان، ترامپ همچنان از اکثریت جمهوری‌خواهان در هر دو مجلس برخوردار است و حتی پس از آن نیز خودکار وتوی او روی میز خواهد بود.