انقلاب کوبا ترامپ در برزخ گیر کرده است

تا جایی که ما می دانیم سفر در زمان وجود ندارد، اما به کوبا سفر کنید و مطمئنا احساس خواهید کرد که در حال قدم گذاشتن به تاریخ هستید.

ایالات متحده به مدت 64 سال تحریم اقتصادی این جزیره را در 90 مایلی خط ساحلی خود حفظ کرده است، به این امید که رهبران کمونیست هاوانا را وادار به تسلیم کند. 64 سال است که کار نکرده است. حاکمان کوبا تکان نخورده اند، اما زندگی برای مردم عادی کوبا به طور فزاینده ای دشوار شده است زیرا دنیای اطراف آنها به آرامی در حال فروپاشی است.

سپس در ماه ژانویه، نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا و همسرش در تاریکی شب از محوطه‌شان بیرون رانده شدند و در یک خانه گستاخانه، احتمالا غیرقانونی - و بسیار موفق - بیرون رانده شدند. عملیات نظامی S. دهه‌ها خصومت بین واشنگتن و کاراکاس در عرض چند هفته از بین رفت و چندی نگذشت که معاون مادورو به واشنگتن اجازه داد تا کنترل گسترده‌ای بر برخی از غنی‌ترین میادین نفتی ونزوئلا داشته باشد.

هفته‌ها پس از دستگیری مادورو، لفاظی‌هایی که از کاخ سفید سرازیر می‌شد نشان می‌داد که کوبا دومینوی بعدی است که در طرح جامع دکترین دونرو دونالد ترامپ سقوط می‌کند. اما در اواخر فوریه، نیروهای آمریکایی در بخش دیگری از جهان وارد جنگ شدند و هاوانا از دستور کار ترامپ ناپدید شد.

اکنون رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید در راه بازگشت از ایران از کوبا مراقبت می‌کند، گویی که ایالات متحده می‌تواند به سادگی متوقف شود و پیروزی دیگری کسب کند. واقعیت متفاوت است: تقریبا 10 ماه پس از دستگیری مادورو، دولت کوبا همچنان در قدرت باقی می‌ماند، دیپلمات‌های آن با نمایندگان آمریکایی در سازمان ملل متحد می‌شوند و به نظر می‌رسد واشنگتن به جاه‌طلبی‌های اصلی خود نزدیک‌تر نیست.

کوبا ممکن است در فهرست نکات گفتگوی ترامپ از بین رفته باشد، اما کمپین فشار کاخ سفید علیه هاوانا بی سر و صدا در پس زمینه پیش می رود.

از ژانویه، واشنگتن به طور سیستماتیک محدودیت های اقتصادی در این جزیره را تشدید کرده است. ابتدا قطع عرضه نفت ونزوئلا و تهدید به اعمال تعرفه علیه سایر کشورهای تامین کننده سوخت بود. سپس یک کمپین گسترده تحریم‌ها علیه مقامات کوبا، شرکت‌های دولتی و شرکت‌های خارجی که با هاوانا تجارت می‌کنند آغاز شد.

عواقب آن ویرانگر بوده است. شبکه برق ملی کوبا دست‌کم شش فروریختگی جزئی یا کامل را بین ژانویه تا سپتامبر متحمل شد و خاموشی‌ها گاهی بیش از 24 ساعت به طول انجامید. با این حال، از نظر سیاسی، واشنگتن چیز زیادی برای نشان دادن ندارد.

کریستوفر هرانژیک مدیر برنامه آمریکا در ونزوئلا گفت: «من فکر می‌کنم جنگ در ایران اساسا محاسبات پیرامون کوبا را تغییر داد، زیرا دارایی‌های نظامی که در دریای کارائیب برای رسیدگی به مادورو مستقر شده بود، در جاهای دیگر مورد نیاز بود، و چون ماهیت بسیار نامحبوب جنگ ایران، اقدام نظامی در کوبا را از لحاظ سیاسی خطرناک‌تر می‌کرد، اگر مانند ونزوئلا موفقیتی فوری نداشت.» و مطالعات بین المللی (CSIS)، به نیوزویک گفت.

با این حال، رئیس جمهور نوید یک پیروزی دیدنی دیگر را می دهد. در یک گردهمایی پیش از دوره میان‌دوره‌ای در فلوریدا در 23 اکتبر، ترامپ پیشنهاد کرد کشتی‌های جنگی آمریکایی که از ایران بازمی‌گردند، در نزدیکی خط ساحلی کوبا توقف کنند و رهبران هاوانا را مجبور کرد تا قبل از اینکه مارکو روبیو برای نهایی کردن توافق وارد سفر شود، تسلیم شوند.

با این حال، وزیر امور خارجه بر اساس یک جدول زمانی متفاوت عمل می کند. در ماه اوت، روبیو گفت که واشنگتن به طور سیستماتیک راه های فرار اقتصادی هاوانا را می بندد، اعلام کرد که دولت ترامپ برای یک پیروزی سریع عجله ندارد و اصرار داشت که کاخ سفید کوبا را در مسیری برگشت ناپذیر برای تحول تا سال 2028 قرار می دهد.

هرناندز روی گفت: "روبیو در تمام زندگی سیاسی خود نگران کوبا بوده و جزیره و پویایی ایالات متحده و کوبا را از نزدیک درک می کند. برای او، انتقال کوبا از دیکتاتوری به آزادی و در نهایت دموکراسی، عمیقا شخصی است."

روبیو مطمئنا انگیزه زیادی برای گرفتن وقت دارد. با توجه به اینکه ترامپ طبق قانون اساسی از درخواست یک دوره دیگر منع شده است، روبیو در میان جمهوری خواهانی است که به عنوان جانشین بالقوه در سال 2028 معرفی می شود.

هرناندز-روی افزود: «مسلما، برخی تغییرات ملموس واقعی در کوبا پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری بعدی می‌تواند جذابیت انتخاباتی روبیو را افزایش دهد – هرچند تکرار می‌کنم که این موضوع قبل از هر چیز عمیقا شخصی است.» من قطعا فکر می‌کنم که او بازی طولانی‌تری نسبت به پرزیدنت ترامپ انجام می‌دهد، جایی که باز شدن تدریجی اقتصادی و آزادی بیشتر برای بخش خصوصی برای چرخش اقتصاد همراه با گشایش سیاسی، تغییر را به همراه خواهد داشت.»

اما این صبر استراتژیک مورد استقبال جهانی قرار نگرفته است.

مایکل بوستامانت، مورخ و مدیر برنامه مطالعات کوبا در دانشگاه میامی، می گوید: «این موضوع باعث شده است که برخی از حامیان او در میامی و جامعه کوبایی-آمریکایی کمی مضطرب و متلاطم شوند. "آنها خواستار اقدام نظامی و دراماتیک تر شده اند. روبیو خواهان صبر استراتژیک شده است."

سباستین آرکوس، مدیر مؤسسه مطالعات کوبا در دانشگاه بین‌المللی فلوریدا، به نیوزویک گفت که بمب‌گذاری ترامپ و عمل‌گرایی روبیو لزوما در تضاد نیستند. من رویکرد دوگانه را بخشی از همان طرح می دانم: ارعاب و خفه کردن. من معتقدم بخشی از این طرح تحریک شکاف در رژیم و از بین بردن اعتماد به بقای آن است.

چه رویکرد واشنگتن در قبال کوبا یک استراتژی دقیق هماهنگ شده باشد یا یک برخورد بین دو مرد با اولویت‌های متفاوت، مشکل اساسی یکسان است: هاوانا سخت‌تر از کاراکاس است.

عملیات دستگیری مادورو نمایش فوق‌العاده‌ای از توانایی نظامی آمریکا بود، اما این دستاورد به همان اندازه که مدیون شرایط سیاسی ونزوئلا بود، مدیون توانمندی نیروهای ویژه ایالات متحده بود.

برکناری او باعث فروپاشی دولت ونزوئلا نشد. معاون رئیس جمهور دلسی رودریگز کنترل را به دست گرفت و بسیاری از دستگاه های سیاسی و امنیتی موجود دست نخورده باقی ماندند. واشنگتن صرفا به کسانی نیاز داشت که قدرت را به ارث برده بودند تا با خواسته هایش همکاری کنند. کوبا چنین ترتیب مناسبی ارائه نمی دهد.

هرناندز روی گفت: "من کاملا فکر می کنم رئیس جمهور ترامپ از آسانی برکناری نیکلاس مادورو از قدرت شگفت زده شد، به طوری که تنها چند روز بعد اعلام کرد که کوبا بعدی خواهد بود. اما ونزوئلا کوبا نیست." بوستامانت افزود: "دولت کوبا یک دولت تک حزبی واقعی است. من استدلال می کنم که دولت ونزوئلا هرگز چنین نبود."

حتی در زمان مادورو، ونزوئلا بقایای یک نظام سیاسی چند حزبی را حفظ کرد. احزاب اپوزیسیون می‌توانستند انتخابات را سازماندهی کرده و به رقابت بپردازند، البته تحت محدودیت‌های فوق‌العاده و سرکوب مکرر. حزب کمونیست کوبا تقریبا هفت دهه را صرف از بین بردن این فرصت ها کرده است.

قدرت سیاسی در کوبا در یک شبکه عمیقا ریشه‌دار از مقامات حزبی، فرماندهان نظامی و روسای اطلاعاتی متمرکز است. جنبش‌های اپوزیسیون مستقل هیچ جایگاه نهادی قابل مقایسه ای ندارند، در حالی که نیروهای مسلح بخش قابل توجهی از اقتصاد ملی را کنترل می‌کنند.

آرکوس گفت: "علیرغم صمیمیت ایدئولوژیکی بین این دو، ونزوئلا هرگز به طور کامل توتالیتر نشد. این به مخالفان ونزوئلا اجازه داد تا انتخاباتی را در سال 2024 سازماندهی کنند و بر خلاف همه احتمالات پیروز شوند. این هرگز نمی تواند در کوبا اتفاق بیفتد."

برکناری رئیس جمهور میگل دیاز کانل، یا حتی رهبر انقلابی 95 ساله رائول کاسترو، لزوما جایگزینی تعاونی ایجاد نمی کند. به همین راحتی می‌تواند چهره‌های تندرو را به قدرت برساند - درسی که واشنگتن پس از قتل علی خامنه‌ای، رهبر ایران در ماه فوریه، تحمل کرده است.

گفتگو با چهره های نزدیک به رائول کاسترو، از جمله نوه او، نتوانست پیشرفت دیپلماتیکی ایجاد کند. هاوانا اصلاحات اقتصادی گسترده ای را تحت فشار آمریکا تصویب کرده است، اما از امتیازات سیاسی که واشنگتن خواسته است کوتاهی کرده است. همچنین کاخ سفید به طور علنی مجموعه‌ای از شرایط مشخص را ارائه نکرده است که تحت آن رهبران فعلی کوبا بتوانند بدون به خطر انداختن بقای خود امتیازات عمده‌ای بدهند.

آرکوس در پایان گفت: "اولویت این رژیم همیشه قدرت مطلق بوده است، حتی بر رفاه مردم کوبا، و هیچ جایگزینی در جایی که قدرت مطلق ندارند برای آنها قابل قبول نخواهد بود. آنها هرگز درباره تسلیم شدن خود مذاکره نخواهند کرد. این ماهیت رژیم است."

دولت کوبا قبلا از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، بحران اقتصادی ویرانگر پس از آن و بیش از شش دهه تحریم و خصومت دیپلماتیک ایالات متحده جان سالم به در برده است. رهبران آن به وضوح معتقدند که می‌توانند از یک رئیس‌جمهور آمریکایی جان سالم به در ببرند، حتی اگر این رئیس‌جمهور کمی بلندتر و غیرقابل پیش‌بینی‌تر از همه کسانی باشد که پیش از او آمده‌اند.

در حالی که این تقابل طولانی بین واشنگتن و هاوانا آشکار می شود، مردم عادی کوبایی بهای گزافی را می پردازند.

اقتصاد جزیره پیش از آنکه ترامپ پس از سال‌ها سوءمدیریت اقتصادی، کم‌سرمایه‌گذاری مزمن و پیامدهای همه‌گیری کووید-19 فشار را تشدید کند، قبلا با مشکل جدی مواجه بود. اکنون محدودیت ها و تحریم های سوخت آمریکا کمبود غذا، دارو و برق را تشدید کرده است.

اما واشنگتن نیز ممکن است به زودی مجبور به پرداخت هزینه شود.

هرناندز روی گفت: «هنوز این امکان وجود دارد که تحریم‌های فزاینده ایالات متحده فشار کافی بر رژیم برای برخی تغییرات مورد مذاکره ایجاد کند.» اما زمانی که طول می‌کشد باید با هزینه‌های وخامت اوضاع انسانی کوبا تنظیم شود و با عمیق‌تر شدن آن، در مقطعی به جای مقصر دانستن سیاست‌های فاجعه‌بار رژیم کوبا، ایالات متحده مقصر شناخته می‌شود.»

حتی اگر هاوانا در نهایت امتیازاتی بدهد، پیروزی واشنگتن دقیقا چیست؟

اگر کوبا رهبر تعاونی تری را نصب کند و اقتصاد خود را به روی سرمایه گذاری آمریکایی باز کند، ترامپ به طور قابل تصور می تواند اعلام موفقیت کند. با این حال، روبیو و بسیاری از حامیان کوبایی-آمریکایی‌اش دهه‌ها را برای دگرگونی اساسی نظام سیاسی کوبا صرف کرده‌اند.

هرناندز-روی گفت: «من فکر می‌کنم که مسئله «پیروزی» برای چه کسی در دی سی است. این که آیا این تغییر منجر به تغییرات سیاسی پایدار در جزیره می‌شود، من فکر می‌کنم ممکن است برای پرزیدنت ترامپ ثانویه باشد، اما برای روبیو، وزیر امور خارجه اهمیتی برابر یا بیشتر از بهبود روابط اقتصادی دارد.»

در حال حاضر، نه واشنگتن و نه هاوانا چیز زیادی برای جشن گرفتن ندارند. هفته گذشته در سازمان ملل متحد، واشنگتن توانست با 17 رای مخالف و 25 رای ممتنع، حمایت از قطعنامه محکومیت محاصره جزیره توسط آمریکا را کاهش دهد. با این حال، با 130 کشوری که به لغو تحریم‌های آمریکا رأی مثبت دادند، فاصله زیادی دارد.

و بنابراین برزخ ادامه دارد. دولت کوبا همچنان در قدرت است، اما اقتصاد آن در اطراف آن در حال فروپاشی است. روبیو در حال بازی برای یک دگرگونی سیاسی است که ممکن است سال ها طول بکشد، در حالی که ترامپ متقاعد شده است که یک پیروزی قاطع نزدیک است.

میلیون‌ها کوبایی بین دولتی که حاضر به تسلیم شدن نیست و ابرقدرتی که نمی‌تواند تسلیم خود را وادار کند، گیر کرده‌اند و به نظر می‌رسد هیچ‌یک از طرفین قادر به انجام آن نباشند، منتظر آینده‌ای هستند.