اوزبکستان با توسعه حمل‌ونقل و تسهیل سفر، رونق گردشگری را به رشد اقتصادی تبدیل میکند
با افزایش شمار گردشگران خارجی، ازبکستان برای شرکتهای گردشگری مشوقهای مالی معرفی‌کرده، خطوط هوایی و ریلی را گسترش داده و شرایط سفر را آسان‌تر میکند تا سرمایه جذب، درآمد گردشگری بیشتر و فرصتهای اقتصادی تازه در سراسر کشور ایجاد شود.
بر اساس اعلام کمیته ملی آمار، ازبکستان در سال 2025 با میزبانی 11.7 میلیون بازدیدکننده بین‌المللی رکورد تازه‌ای در صنعت گردشگری خود ثبت کرد. داده‌های سازمان جهانی گردشگری سازمان ملل (UN Tourism) نشان می‌دهد ورود گردشگران خارجی در سه‌ماهه نخست 2026 نسبت به دوره مشابه در 2025 حدود 37 درصد افزایش داشته و ازبکستان را در میان پنج مقصد گردشگری با سریع‌ترین رشد در جهان قرار داده است.گسترش این بخش در عملکرد اقتصادی آن نیز بازتاب یافته است. ازبکستان در هفت ماه نخست 2026 بیش از 7.7 میلیون بازدیدکننده خارجی پذیرفت که نسبت به سال قبل 22.6 درصد رشد نشان می‌دهد. به گفته کمیته گردشگری، صادرات خدمات گردشگری، یعنی درآمد حاصل از خدمات ارائه‌شده به بازدیدکنندگان بین‌المللی، نزدیک به 3.5 میلیارد یورو بوده است.پشت این ارقام تلاش گسترده‌تری برای تقویت نقش گردشگری در اقتصاد از طریق مشوقهای مالی، بهبود ارتباطات حمل‌ونقل، تسهیل روادید و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های مورد استفاده گردشگران قرار دارد.مشوقهای مالی و سرمایه‌گذاری در گردشگریحمایت مالی به بخش مهمی از استراتژی گردشگری ازبکستان تبدیل شده است؛ اقدام‌هایی که هدف آنها ترغیب شرکتهای هواپیمایی به گشودن مسیرهای جدید و کمک به کسب‌وکارهای محلی برای جذب بازدیدکنندگان بین‌المللی است.بر اساس تدابیری که برای فصل گردشگری باز 2026 اعلام شد، شرکتهای هواپیمایی واجد شرایط که مسیرهای جدیدی را راه‌اندازی کنند، برای هر گردشگر خارجی که به کشور می‌آورند 89 یورو یارانه و 20 درصد تخفیف در خدمات فرودگاهی دریافت می‌کنند. برای تورگردانان نیز برای هر هزار بازدیدکننده بین‌المللی که از بازارهای خارجی واجد شرایط جذب کنند تا 4 هزار و 460 یورو پرداخت در نظر گرفته شده است.مشوقهای جداگانه‌ای نیز از پروازهای چارتری واجد شرایط و برخی استارت‌آپ‌های گردشگری منتخب حمایت میکند و در عین حال سرمایه‌گذاری در حوزه اقامت همچنان در حال گسترش است. تنها در هفت ماه نخست 2026، تاسیسات جدید بیش از 22 هزار تخت به ظرفیت اقامتی کشور افزوده‌اند.هدف از این تدابیر تحریک فعالیت بخش خصوصی و تشویق کسب‌وکارها به توسعه بازارهای جدید گردشگری است، هرچند تاثیر بلندمدت آنها به این بستگی خواهد داشت که آیا تقاضای اضافی ایجادشده به شکلی تجاری پایدار می‌شود یا نه.گسترش اتصال هوایی و ریلیفرودگاه بین‌المللی سمرقند نمونه‌ای از این است که چگونه سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها از توسعه این بخش پشتیبانی میکند.دیمیتری مارتیننکو، مدیر بازرگانی فرودگاه، می‌گوید شمار مسافران از سال 2022 تاکنون سه برابر شده است؛ رشدی که به لطف ترمینال جدید، سیاست آسمان باز و تلاش برای جذب شرکتهای هواپیمایی بین‌المللی حاصل شده است.این فرودگاه در سال 2025 با جابه‌جایی 1.5 میلیون مسافر رکورد تازه‌ای ثبت کرد که حدود 10 درصد بیشتر از سال پیش از آن بود. در مجموع 24 شرکت هواپیمایی به 30 مقصد از این فرودگاه پرواز کردند.مارتیننکو به یورونیوز گفت: «اکنون به طور فعال در حال توسعه پروازها به چین هستیم و روی گشودن مسیرها به جنوب شرق آسیا نیز کار می‌کنیم.»این فرودگاه همچنین سامانه‌های خودکار جابه‌جایی بار، خدمات دیجیتال برای مسافران و یک هتل کپسولی راه‌اندازی کرده است که نشان‌دهنده تلاش برای بهبود تجربه سفر و گسترش خدمات تجاری است.سرمایه‌گذاری در راه‌آهن بخش دیگری از استراتژی حمل‌ونقل این کشور است. قطار جدید «جلال‌الدین منگوبردی» زمان سفر میان تاشکند و خیوه را از 14 ساعت به هفت ساعت و نیم کاهش داده و یکی از مهم‌ترین مقاصد تاریخی ازبکستان را در دسترس‌تر کرده است.حکمت‌الله رحمتف، معاون اول رئیس شرکت راه‌آهن ازبکستان، گفت: «امروز ما به بیش از ده شهر ازبکستان خدمات قطار پرسرعت ارائه می‌کنیم و قصد داریم این شبکه را سال‌به‌سال گسترش دهیم.»او افزود یکی از پروژه‌های در دست برنامه، احداث خط اختصاصی قطار پرسرعت مسافری میان تاشکند و سمرقند است که برای حرکت قطارهایی با سرعت تا 300 کیلومتر در ساعت طراحی شده است.بهبود ارتباطات حمل‌ونقلی می‌تواند گردشگران را به سفر به مقاصد بیشتر ترغیب کند و به این ترتیب از هتل‌ها، رستوران‌ها و سایر کسب‌وکارها در خارج از مراکز اصلی حمل‌ونقل حمایت شود.اصلاح روادید و بازارهای جدید گردشگریدر کنار توسعه زیرساخت‌ها، ازبکستان الزامات ورود را تسهیل و تبلیغات بین‌المللی خود را گسترش داده است.شهروندان بیش از 90 کشور می‌توانند برای دوره‌های زمانی متفاوت بدون روادید وارد ازبکستان شوند و برای مسافران واجد شرایط در سایر بازارها نیز روادید الکترونیکی در دسترس است.کمیته گردشگری همچنین از طریق نمایشگاه‌های بین‌المللی، کاروان‌های تبلیغاتی و پلتفرم‌های دیجیتال، از جمله اکسپدیا و تریپ‌دات‌کام، ازبکستان را معرفی و تبلیغ میکند.اویبک حکیمف، مشاور رئیس کمیته گردشگری در امور برنامه‌ریزی راهبردی و تحلیل اطلاعات، می‌گوید اجرای رژیم متقابل 30 روزه بدون روادید با چین با رشد قابل توجه شمار بازدیدکنندگان همراه بوده است.حکیمف گفت: «تا پایان سال 2025 تعداد گردشگران چینی بیش از شش برابر نسبت به سال 2023 افزایش یافت.»مقام‌های ازبکستان همچنین به‌دنبال متنوع کردن گردشگری فراتر از مقاصد شناخته‌شده جاده ابریشم هستند. بیش از 50 روستا و محله گردشگری توسعه یافته و در کنار آن، مجتمع‌های کوهستانی و جاذبه‌های منطقه‌ای جدیدی شکل گرفته است.این ابتکارها می‌تواند به توزیع گسترده‌تر هزینه‌های گردشگری کمک کند و فرصتهای تازه‌ای برای ارائه‌دهندگان اقامت محلی، راهنماها، هنرمندان صنایع دستی و کسب‌وکارهای کوچک ایجاد کند.بهبود خدمات برای بازدیدکنندگان بین‌المللیبا افزایش شمار بازدیدکنندگان، کیفیت خدمات به یکی از عوامل مهم در رقابت‌پذیری این صنعت تبدیل شده است.برای سزار مارکشتاینر اونگورانو، گردشگر رومانیایی که برای نخستین بار به ازبکستان سفر کرده بود، این تجربه برخی از انتظارات او را به چالش کشید.این گردشگر رومانیایی به یورونیوز گفت: «در تمام مدت احساس امنیت بسیار زیادی داشتم. فکر می‌کنم امنیت در ازبکستان آخرین مشکلی است که ممکن است داشته باشم.»با این حال او به کمبود اطلاعات در برخی موزه‌ها اشاره کرد و بخش‌هایی را برجسته کرد که خدمات به بازدیدکنندگان می‌تواند در آنها ارتقا یابد.گوون یونگ وون، گردشگر اهل کره جنوبی، از معماری تاریخی حفظ‌شده خیوه و میهمان‌نوازی مردم محلی شگفت‌زده شد.این گردشگر کره‌ای گفت: «در اروپا و جاهای دیگر از بسیاری از محوطه‌های تاریخی بازدید کرده‌ام، اما فکر می‌کنم این نخستین بار است که یک شهر کامل را می‌بینم که به این شکل به‌عنوان یک محوطه تاریخی حفظ شده است.»تبدیل رشد به ارزش اقتصادیاستراتژی توسعه گردشگری ازبکستان برای دوره 2030-2026 هدف‌گذاری کرده است که سالانه 20 میلیون بازدیدکننده بین‌المللی جذب شود، سهم گردشگری در تولید ناخالص داخلی به 7 درصد برسد و صادرات خدمات گردشگری به 6 میلیارد دلار افزایش یابد.تحقق این اهداف تنها به افزایش شمار ورودها وابسته نیست. اثر اقتصادی این بخش همچنین به مدت اقامت گردشگران، میزان هزینه‌کرد آنها و چگونگی بهره‌مندی کسب‌وکارهای محلی بستگی خواهد داشت.هرچند مشوقهای مالی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت می‌تواند به جذب بازدیدکنندگان جدید کمک کند، حفظ روند رشد به وجود ارتباطات حمل‌ونقلی تجاری پایدار، خدمات رقابتی و تنوع بیشتر در محصولات گردشگری نیاز خواهد داشت.