اگر اسرائیل در غزه نسل کشی نکند چه؟

این یک سوال اساسی است - اما نه تنها.

بحث بر سر حذف مکلمور از تور ایالات متحده اد شیران نشان می دهد که چرا. مککلمور پس از اعلام «فلسطین آزاد» روی صحنه توسط مجری تور کنار گذاشته شد، در حالی که شیران به دلیل عدم دفاع علنی از او و اتخاذ موضع بی طرف در مورد این موضوع با انتقاد مواجه شد. هر کلمه و حذف به آزمونی برای وفاداری تبدیل شد و نشان داد که چگونه احساسات به راحتی می تواند تحلیل را تحت الشعاع قرار دهد و مرزهای بین قضاوت اخلاقی، وفاداری سیاسی و طبقه بندی قانونی را محو کند.

وکلا، دانشمندان و دولت‌ها نزدیک به سه سال را صرف این بحث کرده‌اند که آیا رفتار اسرائیل با تعریف قانونی نسل‌کشی مطابقت دارد یا خیر. بحث مهم است. نسل کشی معنای حقوقی دقیقی دارد و دیوان بین المللی دادگستری (ICJ) هنوز درباره ماهیت پرونده آفریقای جنوبی علیه اسرائیل تصمیم گیری نکرده است.

اما در حالی که ما بر سر این کلمه بحث می کنیم، فلسطینی ها همچنان می میرند.

یک مطالعه نماینده جمعیت در The Lancet Global Health تخمین زده است که تقریبا 75200 فلسطینی بین 7 اکتبر 2023 تا 5 ژانویه 2025 به خشونت در غزه کشته شدند - تقریبا یک نفر از هر 29 نفر. نزدیک به 22800 نفر کودک بودند. محققان 8540 مرگ اضافی دیگر را به دلایل غیرخشونت آمیز تخمین زدند. و شمارش مطالعه در ژانویه 2025 به پایان رسید.

حتی این اعداد تنها بخشی از ویرانی را نشان می دهند. تا اکتبر 2025، نزدیک به 372000 واحد مسکونی - بیش از سه چهارم از موجودی مسکن غزه - آسیب دیده یا ویران شده است. همین امر در مورد بیش از 97 درصد مدارس و 95 درصد از امکانات آموزش عالی آن صادق بود. سیستم بهداشتی آن از هم پاشیده شده است، کل محله ها به ویرانه تبدیل شده است و بسیاری از جمعیت آن بدون خانه سالم - یا سیستم آموزشی کارآمد - برای بازگشت به آنجا باقی مانده اند.

بنابراین شاید یک سوال دیگر در کنار سوال قانونی باشد: اگر نسل کشی نباشد چه؟

نسل کشی مترادف کشتار جمعی نیست. بر اساس کنوانسیون نسل کشی 1948، اقدامات مشخصی باید با هدف نابودی، به طور کلی یا جزئی، یک گروه محافظت شده انجام شود. اسرائیل این نیت را رد می کند و مدعی است که پس از جنایات 7 اکتبر با حماس می جنگد و به دنبال نابودی فلسطینیان به عنوان یک ملت نیست. بدبینان همچنین به رفتار حماس در مناطق غیرنظامی، استفاده ادعایی از سپر انسانی، گروگان ها و واقعیت های جنگ شهری اشاره می کنند. نقطه حقوقی مرکزی آنها جدی است. حتی یک آمار وحشتناک کشته شدن غیرنظامیان به خودی خود قصد نسل کشی را ثابت نمی کند.

اما به همان اندازه اشتباه است که نسل کشی را به عنوان یک توصیف حاشیه ای که فقط توسط کنشگران مطرح شده است، نادیده بگیریم.

دانشمندان برجسته نسل‌کشی، هولوکاست و حقوق بین‌الملل - از جمله عمر بارتوف، راز سگال، آموس گلدبرگ، ویلیام شاباس و مارتین شاو - به این نتیجه رسیده‌اند یا استدلال کرده‌اند که شواهد قانع‌کننده‌ای وجود دارد که اسرائیل در حال ارتکاب نسل‌کشی در غزه است.

سازمان های بزرگ به نتایج مشابهی رسیده اند. عفو بین‌الملل، B’Tselem و پزشکان حقوق بشر – اسرائیل رفتار اسرائیل را نسل‌کشی خوانده‌اند. مؤسسه لمکین برای پیشگیری از نسل کشی - که از نام وکیل یهودی-لهستانی که کلمه "نسل کشی" را ابداع کرده است - از دسامبر 2023 حمله اسرائیل را نسل کشی توصیف کرده است.

دیده بان حقوق بشر بعدها دریافت که محرومیت عمدی اسرائیل از آب به منزله نابودی و "اقدامات نسل کشی" است. انجمن بین‌المللی پژوهشگران نسل‌کشی قطعنامه‌ای را تصویب کرد که به این نتیجه رسید، اگرچه روند آن انتقاداتی را برانگیخت. در سپتامبر 2025، کمیسیون مستقل تحقیقات بین المللی سازمان ملل متحد نیز به این نتیجه رسید که اسرائیل مرتکب نسل کشی شده است.

هیچ یک از اینها در مورد پرونده در دادگاه بین المللی تصمیم گیری نمی کند. محققان هنوز در مورد اینکه آیا شواهد نشان دهنده قصد نسل کشی است یا خیر، اختلاف نظر دارند. اما این ادعا به وضوح دارای یک پایه قانونی و علمی قابل توجه است.

حال فرض کنید شک‌ها درست می‌گویند و دیوان بین‌المللی دادگستری در نهایت این قصد را اثبات نشده می‌بیند.

برای مردم غزه بسیار کم است - و برای بقیه ما باید تغییر کمی کند.

مردگان مرده می مانند. بیمارستان ها خودشان را بازسازی نمی کنند، اعضای قطع شده ترمیم نمی شوند و خانواده ها نمی توانند به خانه هایی که دیگر وجود ندارند بازگردند. جنایات جنگی، جنایات علیه بشریت، نابودی، آزار و اذیت یا قحطی قانونی نمی شوند زیرا یکی از عناصر نسل کشی ثابت نشده است.

پاسخ اخلاقی ما نیز نباید به برچسب بستگی داشته باشد. زندگی یک کودک فلسطینی نمی تواند کمتر اهمیت داشته باشد، زیرا حقوقدانان در مورد نحوه طبقه بندی مرگ او اختلاف نظر دارند. کرامت انسانی نمی تواند به ملیت، مذهب یا محل تولد بستگی داشته باشد. و تعهد به حقوق بین‌الملل نمی‌تواند با نسل‌کشی آغاز شود و به پایان برسد، گویی هر چیزی که جز «جنایت جنایت» وجود ندارد، قابل تحمل است.

این خطر است: «نسل‌کشی نیست» می‌تواند مانند «بنابراین قابل قبول» به نظر برسد. این نیست. ما می‌توانیم بر سر قانون بدون اختلاف بر سر ارزش زندگی فلسطینی اختلاف نظر داشته باشیم. تمایز قانونی مهم است. انسانیت تغییر نمی کند

حتی بدون نسل‌کشی، نقض فاحش قوانین بین‌المللی همچنان باقی است. دادگاه کیفری بین‌المللی حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل و یوآو گالانت، وزیر دفاع سابق رژیم صهیونیستی را صادر کرد و دلایل منطقی برای این باور داشت که آنها مسئولیت کیفری جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت، از جمله گرسنگی به‌عنوان روشی برای جنگ را بر عهده دارند. اینها ادعا هستند، نه محکومیت. اما حقوق کیفری بین‌المللی با نسل‌کشی آغاز و به پایان نمی‌رسد.

همچنین این استدلالی علیه دقت قانونی نیست. من حقوق تدریس می کنم. عناصر، قصد و شواهد مهم هستند. نسل کشی نمی تواند مترادف هر جنایت یا کشتار جمعی باشد. اما زمانی که طبقه بندی رفتار جایگزین مقابله با آن می شود، دقت تبدیل به فرار می شود.

این خطر به ویژه در مورد نسل کشی شدید است. کنوانسیون نسل کشی مستلزم پیشگیری است، نه صرفا مجازات بعد از وقوع. پیشگیری نمی تواند منتظر قضاوت نهایی باشد: دعاوی بین المللی سال ها طول می کشد. انسان ها را می توان خیلی سریعتر کشت. طبقه بندی نهایی هر چه باشد، دولت ها همچنان ملزم به حمایت از غیرنظامیان و جلوگیری از نقض شدید قوانین بین المللی هستند.

عمر الغازی از دانشکده اقتصاد لندن، "پلیس" بودن کلمه نسل کشی را در بحث های غربی درباره غزه توصیف می کند و هشدار می دهد که اختلافات بر سر آنچه ممکن است گفته شود می تواند آنچه را که اتفاق می افتد پنهان کند.

این هشدار مهم است. یافته‌های سازمان‌های حقوق بشر، دانشمندان برجسته نسل‌کشی و کمیسیون سازمان ملل را نمی‌توان رد کرد زیرا از نظر سیاسی ناراحت‌کننده هستند. باید بر اساس شواهد با آنها مقابله کرد.

همچنین نقض‌های حماس تعهدات اسرائیل بر اساس قوانین بین‌المللی بشردوستانه را پاک نمی‌کند. غیرنظامیان فلسطینی حمایت خود را از دست نمی دهند زیرا حماس قانون را زیر پا می گذارد. یک زندگی فلسطینی نمی تواند کمتر از زندگی دیگر باشد.

دیوان بین‌المللی دادگستری ممکن است نسل‌کشی را بیابد - یا به این نتیجه برسد که قصد لازم ثابت نشده است. قضاوت آن برای قانون، پاسخگویی و تاریخ بسیار مهم است. اما اگر پاسخ منفی است، چه چیزی در ادامه می آید؟ اینکه ده ها هزار مرگ قابل تحمل بود؟ اینکه کودکان فلسطینی اهمیت کمتری دارند زیرا آستانه قانونی برای نسل کشی برآورده نشده است؟

"آیا این نسل کشی است؟" ضروری است، اما نمی تواند گفتگو را پایان دهد. تمایزات قانونی مهم است. زندگی انسان اهمیت بیشتری دارد.

فیصل کوتی استاد حقوق در دانشکده حقوق جنوب غربی است.

نظرات بیان شده در این مقاله متعلق به خود نویسنده است.