ایکس ۷۰ فرکتال رونمایی شد؛ هواپیمای نسل جدید ناسا با معماری ماژولار

ناسا می‌گوید هواپیمای ایکس-۷۰ فرکتال می‌تواند بستری برای آزمایش معماری ماژولار و مانورپذیری خیره‌کننده برای هواگردهای نسل بعدی باشد.

ناسا نخستین تصویر از هواپیمای آزمایشی بعدی خود با نام X-70 Fractal را به نمایش گذاشته است. این هواپیما هنوز ساخته نشده و آنچه سازمان فضایی آمریکا ارائه داده، صرفاً تصویرسازی از شکل احتمالی آن پس از تکمیل فرایند ساخت است.

ناسا چهارشنبه ۴ نوامبر با انتشار بیانیه‌ای کوتاه ، از هواپیمای آزمایشی جدید ایکس-۷۰ رونمایی و آن را بستری آزمایشی با قابلیت مانورپذیری بسیار بالا توصیف کرد که از «فناوری کنترل پرواز با قابلیت پیکربندی مجدد سریع» بهره می‌برد.

فناوری یادشده به ناسا امکان می‌دهد اجزای داخلی و خارجی هواپیما را حتی در حین عملیات پروازی به‌سرعت تعویض کند. به گفته ناسا، پژوهشگران به لطف این معماری ماژولار می‌توانند «مانورپذیری هواپیما را به شیوه‌هایی بررسی کنند که تاکنون در پروازهای سرنشین‌دار به نمایش گذاشته نشده است».

اعلامیه‌ی ناسا به همراه تصویری تولیدشده با هوش مصنوعی از ظاهر هواپیما منتشر شد. این عکس دو باله‌ی دم عمودی را نشان می‌دهد که در پس‌زمینه‌ای مشکی از میان دودی غلیظ سربرآورده‌اند. از این تصویر اطلاعات چندانی درباره شکل نهایی ایکس-۷۰ به دست نمی‌آید؛ بااین‌حال، باله‌های انتهایی آن تا حدی به جنگنده F-22 رپتور ساخت لاکهید مارتین یا F/A-18 سوپر هورنت بوئینگ شباهت دارند.

تصویر اطلاعات چندانی درباره شکل نهایی ایکس-۷۰ ارائه نمی‌دهد؛ اما ظاهر کلی هواپیما به «مدل ۴۳۷ ونگارد» از شرکت اسکیلد کامپوزیتس شباهت دارد

جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، در بیانیه این سازمان گفت: «ایکس-۷۰ فرکتال بستری سرنشین‌دار و با عملکرد بالا در اختیار ناسا قرار می‌دهد تا فناوری‌های پیشرفته کنترل پرواز، مانورپذیری و دیگر فناوری‌های پیشرفته را در شرایط واقعی پرواز آزمایش کند.»

مدیر ناسا هواپیمای جدید را «تنها بخشی از آغاز فصلی تازه در حوزه هوانوردی» توصیف کرد و گفت این سازمان انتظار دارد ایکس-۷۰ نخستین پرواز خود را در طول دو سال آینده انجام دهد. آیزاکمن افزود: «به همین دلیل است که مردم به ناسا می‌آیند: برای ساختن، یادگرفتن و مهم‌تر از همه، پرواز کردن.»

بیانیه ناسا جزئیاتی بیشتر از قابلیت‌های ایکس-۷۰ ارائه می‌دهد. براساس اعلام این سازمان، هواپیمای فرکتال با سرعت کروز ماخ ۰٫۷۵ پرواز خواهد کرد که تقریباً در حد هواپیماهای بوئینگ ۷۳۷ کلاسیک است. ایکس-۷۰ می‌تواند به حداکثر ارتفاع ۴۵هزار پا (۱۳٫۷ کیلومتر) برسد و برد پروازی آن بیش از ۲۷۷۷ کیلومتر خواهد بود.

ناسا اعلام کرده است که ایکس-۷۰ فرکتال همچنین می‌تواند حدود ۹۰۰ کیلوگرم محموله آزمایشی را در محفظه‌های داخلی یا روی بخش‌های خارجی بدنه حمل کند. این قابلیت، «دامنه گسترده‌ای از فرصت‌ها را برای پژوهش و آزمایش‌های پروازی» فراهم می‌کند.

به گفته ناسا، وزن برخاست هواپیما ۴۵۳۵ کیلوگرم خواهد بود که تقریباً مشابه هواپیمای آزمایشی «مدل ۴۳۷ ونگارد» است؛ هواگردی که شرکت‌های اسکیلد کامپوزیتس و نورثروپ گرومن در ساخت آن مشارکت داشته‌اند. در واقع، دست‌کم در تصویر تولیدشده با هوش مصنوعی که ناسا از ایکس-۷۰ فرکتال منتشر کرده است، دو هواپیما از نمای کلی نسبتاً مشابهی برخوردارند.

جدیدترین هواپیمای آزمایشی ناسا تا پیش از این، ایکس-۵۹ بود که بیش از یک سال از آغاز پروازهای آزمایشی‌اش می‌گذرد. این هواپیما طراحی غیرمعمولی با دماغه‌ای بسیار کشیده و بدون شیشه‌ی جلوی کابین دارد. خلبانان به‌جای دید مستقیم از پنجره جلو، از نمایشگر واقعیت افزوده استفاده می‌کنند که تصاویر دوربین رو به جلو را با داده‌های حسگرها ترکیب می‌کند.

طراحی باریک و بسیار کشیده‌ی ایکس-۵۹ به کاهش امواج ضربه‌ای تولیدشده در اطراف هواپیما هنگام گذر از سرعت صوت کمک می‌کند. در نتیجه، هواپیما می‌تواند با سرعتی بیش از ماخ یک پرواز کند، بدون آنکه صدای مهیب انفجار صوتی را که معمولاً با پروازهای مافوق صوت همراه است، در سطح زمین به‌وجود آورد.

شرکت‌های خصوصی نیز در حال ساخت هواپیماهای آزمایشی متعدد هستند. برای مثال، جت X-1 از شرکت «بوم سوپرسونیک» مانند ایکس-۵۹ ناسا با هدف توسعه فناوری‌هایی ساخته می‌شود که اثرات انفجارهای صوتی بر ساکنان مناطق روی زمین را کاهش می‌دهند.

از دیگر پروژه‌های دولتی با هدف ساخت هواپیماهای آزمایشی می‌توان به جنگنده نسل بعدی F-47 اشاره کرد که بوئینگ مشغول ساخت آن برای ارتش ایالات متحده است. آژانس پروژه‌های پژوهشی پیشرفته دفاعی آمریکا (دارپا) نیز پروژه هواپیمای آزمایشی مستقلی با نام CRANE را در دست توسعه دارد.