بانک سرمایه‌گذاری اروپا به‌دنبال طرح‌های فرامرزی برای تقویت اقتصاد آسیای مرکزی

بانک سرمایه‌گذاری اروپا (EIB) در پی آن است که تامین‌مالی خود برای پروژه‌های زیرساختی فرامرزی در آسیای مرکزی را گسترش دهد تا از توسعه اقتصادی در سراسر این منطقه حمایت کند.معاون رئیس بانک سرمایه‌گذاری اروپا، مارک مورا، در سفرش به آستانه به یورونیوز گفت: «ما البته فقط به تامین‌مالی پروژه‌های هر کشور به طور جداگانه علاقه‌مند نیستیم، اگر پروژه‌ای میان چند کشور باشد برای ما حتی جذاب‌تر است چون در آن ظرفیت توسعه کل منطقه را هم می‌بینیم.»نیروگاه برق‌آبی میان‌کشورییکی از برجسته‌ترین نمونه‌های همکاری میان‌کشوری که بانک سرمایه‌گذاری اروپا در آسیای مرکزی از آن حمایت می‌کند، ساخت نیروگاه برق‌آبی کامبر‑آتا ۱ در کوهستان‌های قرقیزستان است.این طرح را قرقیزستان، قزاقستان و ازبکستان به صورت مشترک توسعه می‌دهند و بانک ۹۰۰ میلیون یورو برای پروژه‌های مدیریت آب و احداث شبکه‌های انرژی در اختیار این سه کشور قرار داده است.این نیروگاه که انتظار می‌رود حدود سال ۲۰۳۵ تکمیل شود قادر خواهد بود سالانه ۵٫۶ میلیارد کیلووات ساعت برق تولید کند و سهم قابل توجهی در تقویت امنیت انرژی منطقه خواهد داشت.به گفته مورا اروپا نیز می‌تواند از این پروژه منتفع شود.مورا توضیح داد: «برخی ایده‌ها درباره اتصال‌دهنده انرژی یا برق میان قزاقستان و جمهوری آذربایجان زیر دریای خزر شنیده‌ایم که سپس می‌تواند تا اروپا ادامه یابد.»بعد مدیریتی آب در این پروژه نیز اهمیت زیادی دارد. نیروگاه بر روی بزرگ‌ترین رودخانه قرقیزستان یعنی رود نارین ساخته می‌شود. نارین در ازبکستان با رود قره‌دریا یکی می‌شود و رود سیردریا را شکل می‌دهد.رود سیردریا از ازبکستان و قزاقستان عبور می‌کند و در نهایت به دریاچه آرال می‌ریزد. برای هر دو کشور این رود از مهم‌ترین منابع تامین آب برای اراضی کشاورزی و آب آشامیدنی است.این نیروگاه جریان فصلی رود نارین را تنظیم خواهد کرد، آب را در دوره‌های ذوب برف و یخچال‌ها ذخیره می‌کند و در ماه‌های خشک رها می‌سازد تا جریان آب ورودی به رود سیردریا پایدارتر و قابل پیش‌بینی‌تر شود.قزاقستان می‌تواند پیرامون مسیرهای ترانزیتی صنعت بسازدپروژه‌های حمل‌ونقل نیز برای بانک سرمایه‌گذاری اروپا بسیار جذاب است. این بانک نقش آسیای مرکزی را به عنوان یک کریدور حمل‌ونقلی میان آسیا و اروپا تعیین‌کننده می‌داند.مورا تاکید کرد که قزاقستان فراتر از یک کشور صرفا ترانزیتی ظرفیت دارد.مورا گفت: «ما کاملا معتقدیم که ظرفیت قزاقستان فقط در عبور دادن کالاها نیست. فکر می‌کنیم در اطراف این صنعت ترانزیت می‌توان صنایع خود این کشور را ایجاد کرد، چه در حوزه لجستیک و چه در حوزه خدمات.»در حوزه سرمایه‌گذاری‌های حمل‌ونقل، هم‌اکنون یک وام ۱۵۰ میلیون یورویی به شرکت «کازاوتوجول»، بهره‌بردار ملی راه‌های قزاقستان، برای بهبود جاده‌ها اختصاص یافته است.این پروژه مسیرهای اصلی حمل‌ونقل در قزاقستان را پوشش می‌دهد از جمله جاده‌های دسترسی به گذرگاه‌های مرزی بین‌المللی، مسیر خزر، کریدورهای منتهی به چین، مسیر ترانزیتی جنوبی و بزرگراه‌های مهم بین‌منطقه‌ای.وام مشابهی به مبلغ ۲۰۰ میلیون یورو نیز به بانک توسعه قزاقستان اختصاص یافته که هدف آن حمایت همزمان از حوزه‌های حمل‌ونقل و انرژی است.مورا افزود: «و حتی بعدا این وام با یک نامه نیت برای افزایش ۱۲۰ میلیون یورویی این رقم گسترش پیدا کرد.»پروژه‌ها برای دریافت منابع بانک چه شرایطی لازم دارند؟به گفته معاون رئیس بانک سرمایه‌گذاری اروپا پروژه‌ها برای آنکه واجد شرایط تامین مالی شوند نیازمند آماده‌سازی گسترده‌اند. این پروژه‌ها باید قابل پیش‌بینی باشند، اهداف و روش‌های روشن داشته باشند و پیش از آنکه بانک حاضر شود پول روی میز بگذارد از قواعد شفاف تدارکات پیروی کنند.مورا گفت: «دو دسته شرط وجود دارد که یک پروژه برای آنکه ما آماده تامین مالی‌اش باشیم باید آنها را برآورده کند. یکی استانداردهای زیست‌محیطی و اجتماعی است که همان طور که اشاره کردم توجه زیادی به آنها داریم.»این رویکرد به آن معناست که پروژه‌های مرتبط با صنعت زغال‌سنگ، فناوری‌های زغال‌سنگ یا فناوری‌های گاز از فهرست فرصت‌های بالقوه سرمایه‌گذاری حذف می‌شوند. بانک بیشتر به فناوری‌های سبز علاقه دارد، از جمله پروژه کامیون‌های خودران که مورا در جریان سفرش با نورلان سورانبایف وزیر حمل‌ونقل قزاقستان درباره آن گفت‌وگو کرد.مورا توضیح داد: «امروز دیدار بسیار خوبی با وزیر حمل‌ونقل داشتیم. او یکی از پروژه‌های احتمالی آینده را مطرح کرد: اینکه قزاقستان جاده‌های ویژه‌ای برای کامیون‌های خودران بسازد تا این کامیون‌ها بتوانند از سراسر کشور عبور کنند و حتی ممکن است برقی و شاید ساخت اروپا باشند.»دومین شرط بانک سرمایه‌گذاری اروپا برای تامین مالی یک پروژه ایجاد یک «برد‑برد» است.مورا گفت: «برد برای قزاقستان اما در عین حال برد برای اقتصاد یا صنعت اروپا. ما دوست داریم وقتی پروژه‌ای را در قزاقستان تامین مالی می‌کنیم، البته صنایع این کشور را تقویت کند اما اگر ممکن باشد و در آن محتوای اروپایی وجود داشته باشد برای ما بسیار جذاب‌تر است.»همزمان او تاکید کرد که توسعه کلی منطقه از اولویت‌های این بانک است.مورا گفت: «فکر می‌کنم مدیریت آب یک کالای عمومی جهانی است. هر قدر در قزاقستان بهتر عمل کنیم به مدیریت جهانی این منبع که در آینده در همه جا کمیاب‌تر خواهد شد کمک بیشتری می‌کنیم و همین حالا هم در قزاقستان تا حدی کمیاب است.»بانک سرمایه‌گذاری اروپا در ماه ژوئن دفتر نمایندگی خود را در تاشکند ازبکستان افتتاح کرد که نشان‌دهنده اهمیت راهبردی این منطقه است.