باید برای تغییرات اقلیمی وضعیت اضطراری سلامت اعلام شود؛ خطرات سلامت دیگر قابل چشمپوشی نیست
نویسندگان یک گزارش مهم هشدار میدهند که با تشدید سریعتر پیامدهای تغییرات اقلیمی نسبت به اقدام برای مقابله با آن، باید وضعیت اضطراری جهانی سلامت اعلام شود.
بر اساس تازهترین گزارش «لنست کانتداون»، تغییرات اقلیمی به وضعیت اضطراری مزمن و رو به تشدید در حوزه سلامت جهانی تبدیل شده و خطرها و پیامدهای آن از زمان لازمالاجرا شدن توافق پاریس در سال ۲۰۱۶ به سرعت افزایش یافته است.به همین دلیل نویسندگان این گزارش از سازمان جهانی بهداشت (WHO) و به طور کلی از سازمان ملل خواستهاند تغییرات اقلیمی را رسما به عنوان وضعیت اضطراری سلامت در سطح جهان اعلام کنند.به اعتقاد آنها، اعلام رسمی وضعیت اضطراری میتواند اقدامهای جهانی در زمینه اقلیم را از تعهدهای کند و داوطلبانه به سمت مدیریت اضطراری هماهنگ و الزامآور سوق دهد.به این ترتیب، نظامهای پایش سلامت و سامانههای هشدار زودهنگام تقویت میشود، منابع به سرعت بسیج میشود، سازوکارهای پاسخگویی الزامآور حقوقی برقرار میشود و اقدامهای پیشگیرانه در حوزه بهداشت عمومی به اجرا در میآید.به باور آنان چنین تصمیمی بازتابدهنده ابعاد این تهدید خواهد بود. نویسندگان گزارش نوشتند: «با رشد و سالمند شدن جمعیتها، امروز افراد بیشتری نسبت به یک دهه پیش در معرض خطر قرار گرفتهاند و این امر دامنه و فوریت وظیفه سازگاری را بیش از پیش افزایش میدهد.» شاخصهای این گزارش نشان میدهد از زمان لازمالاجرا شدن توافق پاریس، خطرها و پیامدهای سلامتمحور ناشی از اقلیم نه تنها بیشتر شده، بلکه در مقایسه با دهه پیشین در حوزههای مختلف با شتاب بیشتری رو به افزایش گذاشته است.این موارد شامل برخی خطرهای سلامت مرتبط با گرما، بروز خشکسالی، بارشهای حدی و مناسب شدن شرایط آبوهوایی برای انتقال بیماری دنگی میشود. سرعت بالاتر این تغییرات نشان میدهد تدابیر کنونی برای حفاظت از سلامت عمومی کافی نیست.از دیگر اقدامهای پیشنهادی میتوان به ممنوعیت فوری جهانی برای جستوجو و بهرهبرداری جدید از سوختهای فسیلی، کنار گذاشتن کامل تولید برق از زغالسنگ تا سال ۲۰۳۵ و گذار به رژیمهای غذایی عمدتا گیاهی اشاره کرد. تهدیدهای سلامت مرتبط با اقلیم همچنان در حال گسترش استبا وجود تلاشها برای مقابله با تغییرات اقلیمی، انتشار گازهای گلخانهای همچنان در حال ثبت رکوردهای تازه است. تغییرات اقلیمی هر چه بیشتر بر سلامت اثر میگذارد و جان انسانها را در سراسر جهان تهدید میکند، در حالی که پنجره فرصت برای جلوگیری از آیندهای بالقوه فاجعهبار به سرعت در حال بسته شدن است.این گزارش یادآور میشود که یازده سال گذشته گرمترین سالهای ثبتشده بوده است و شمار مرگهای مرتبط با گرما در دهههای اخیر نزدیک به ۳۶ درصد افزایش یافته است.تنها در سال ۲۰۲۳، گرما با رقم بیسابقه ۷۱۰ هزار مورد مرگ در ارتباط بوده و بیش از ۷۰ درصد این مرگها به تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی نسبت داده میشود.تغییرات اقلیمی همچنین شرایط را برای انتقال بیماریهای منتقلشونده از طریق ناقلها، از جمله دنگی و زیکا، مساعدتر کرده است.شرایط حاد جوی و آتشسوزیهای گسترده جنگلی نیز هر چه بیشتر سلامت انسان را تهدید میکند، به ویژه در میان جمعیتهای آسیبپذیر و در مناطقی که توان محدودی برای واکنش به پیامدهای اقلیمی دارند.در چنین شرایطی، نویسندگان گزارش تاکید میکنند تغییر فوری رویکرد برای «تغییر مسیر و حفاظت از سلامت و بقای نسلهای کنونی و آینده» ضروری است.