برنده جایزه نوبل می گوید سرکوب جامعه ایران از زمان شروع جنگ افزایش یافته است، اما "موج مقاومت در میان مردم" در حال افزایش است.

برجسته‌ترین فعال حقوق بشر در ایران به آسوشیتدپرس گفت که ایرانی‌ها از این رنج می‌برند که فلاکت اقتصادی و سرکوب داخلی پس از ۱ سال و نیم جنگ «هیچ جایی برای مردم برای نفس کشیدن» باقی نمی‌گذارد.

نرگس محمدی 54 ساله که در سال 2023 برنده جایزه صلح نوبل شد، اوایل سال جاری پس از بیهوش شدن و انتقال به بیمارستان به دلایل پزشکی از زندان موقتا آزاد شد.

خاطرات او - با عنوان "زنی هرگز از مبارزه نمی ایستد" - پشت میله های زندان نوشته شده بود و بخش هایی از آن توسط هم زندانیان قاچاق شده بود. نسخه هایی به زبان های فرانسوی، آلمانی و نه زبان دیگر در این ماه منتشر می شود. نسخه انگلیسی و فارسی سال آینده منتشر می شود.

محمدی در مصاحبه‌ای که روز جمعه توسط آسوشیتدپرس از خارج از ایران انجام شد، گفت که ایرانیان با بحران‌های متعدد ناشی از جنگ جاری و تشدید فشار اقتصادی و سرکوب وحشیانه اعتراض‌ها دست و پنجه نرم می‌کنند.

وی گفت: متأسفم که می گویم، اما از زمان شروع جنگ در ماه های گذشته و یک سال و نیم گذشته شاهد بودیم که سرکوب در جامعه به شدت افزایش یافته است و اکنون با این فشارهای اقتصادی و با سرکوبی که واقعا مجالی برای نفس کشیدن مردم باقی نگذاشته است، این مردم هستند که هزینه بسیار سنگینی را می پردازند.

اما او گفت که بسیاری از ایرانیان به مقاومت خود ادامه می دهند، تغییری که او به اعتراضات سال 2022 به مرگ مهسا امینی، زن 22 ساله ای که پس از بازداشت به دلیل نقض قوانین پوشش اسلامی سختگیرانه مقامات در بیمارستان درگذشت، برمی گردد.

نمایندگان وی گفتند که انتشار کتاب محمدی در این ماه مصادف با درگذشت امینی است تا یاد و خاطره وی گرامی داشته شود. نسخه انگلیسی و فارسی به همین دلیل در سپتامبر 2027 منتشر خواهد شد.

محمدی گفت: «اگر به خیابان بروید، موجی از مقاومت را در میان مردم، موجی از آگاهی و عزم آنها برای دفاع از حقوق خود می بینید. او گفت که سرکوب حکومت تشدید شده است، اما بسیاری از نسل جوان جدید "حقوق خود را می دانند" و محکم ایستاده اند. او گفت: «و این به ما دلیلی برای امیدواری می دهد.

آسوشیتدپرس موافقت کرد که از محمدی سؤالات خاصی در مورد وضعیت سیاسی و رهبری در ایران نپرسد، به دلیل نگرانی در مورد امنیت او، اگرچه او به طور کلی در مورد هزینه جنگ اظهار نظر کرد.

محمدی می‌گوید بازداشت وی "خطرناک" است

محمدی در مصاحبه خود با آسوشیتدپرس - که چندین دهه به دلیل حمایت از حقوق بشر به طور مکرر زندانی شده و هنگام دریافت جایزه نوبل پشت میله های زندان بود - آخرین دستگیری، بازداشت و سلامت خود را توصیف کرد.

او گفت که هنگام بازداشت در ماه دسامبر در شمال شرق مشهد توسط نیروهای امنیتی مورد ضرب و شتم شدید قرار گرفت. او و گروهی از فعالان در مراسم یادبود خسرو علیکردی، وکیل حقوق بشر که جسد وی در دفتر کارش پیدا شد، شرکت کرده بودند.

او در حین سخنرانی عمومی دستگیر شد. او به دلیل شرکت در آن تجمع به ۱۶ سال زندان و بیش از ۱۰۰ ضربه شلاق محکوم شد. او شلاق نخورده است، اما مدت طولانی را در سلول انفرادی گذرانده است.

او گفت: «بازداشت من واقعا تهدید کننده زندگی بود. سرم به شدت آسیب دیده بود، زیرا بیشتر ضربه ها به سرم وارد شده بود و با وجود این که در چنین شرایطی بودم، مرا دو ماه در سلول انفرادی نگه داشتند که در این مدت وضعیتم واقعا نگران کننده بود.

او در اول اردیبهشت از هوش رفت و تقریبا 10 روز بعد با قید وثیقه آزاد شد و به بیمارستانی در تهران منتقل شد و دو هفته دیگر در آنجا ماند.

او قطعاتی از خاطرات خود را که در سال 2019 و در دوره قبلی در زندان بدنام اوین ایران در تهران، جایی که بسیاری از زندانیان سیاسی در آن نگهداری می‌شوند، شروع به نوشتن کرده بود، قاچاق کرد. یادداشت های دست نوشته خود را در آن سال گم کرده بود که آنها او را به سایت دیگری منتقل کردند.

او گفت: این بار، "با کمک هم زندانیان، ما چند صفحه و چند صفحه در یک زمان منتشر کردیم." "اگر آنها نبودند، نمی توانستم این کار را انجام دهم."

محمدی در مورد سلامتی وی گفت: «در حال بهبودی هستم.

محمدی می‌گوید زنان دیگر از او الهام گرفتند

محمدی می‌گوید که از داستان‌های زنان دیگر در دوران رشد الهام گرفت و از مادر خودش شروع شد.

او گفت: "من سعی کردم برای هر یک از اینها تصویری ارائه کنم - اینکه چگونه این زنان واقعا توانستند دنیای خود را، جامعه خود، خودشان، نسل بعدی را تغییر دهند - آنها را آگاه کنم، آنها را وادار به مقاومت کنم."

او همچنین "خاطرات وحشتناک" را از دوران کودکی خود در طول جنگ دهه 1980 ایران و عراق و اینکه چگونه "نفرت از جنگ" در او ایجاد شد را به یاد آورد.

او می‌گوید: «زمانی که جنگ ایران و عراق اتفاق افتاد، من کودکی بیشتر نداشتم، اما سرکوب‌ها، سرکوب‌های بسیاری از جریان‌ها و نیروهای سیاسی، اعدام‌های بسیاری که در سکوت و تاریکی اوین و زندان‌های سراسر کشور اتفاق افتاد را به یاد دارم.

او در خطر بازگشت به زندان است

او زمانی که متوجه شد زندان اوین در جریان جنگ 12 روزه اسرائیل و ایران در سال 2025 بمباران شده است، نگرانی خود را یادآور شد، دوره ای که او از زندان بیرون بود.

او گفت: «در آن لحظه، من احساس کردم که در این کشور، ما در تقاطع بی‌عدالتی، تبعیض، جنگ، اقتدارگرایی قرار داریم. همه اینها حقوق بشر مردم ما را زیر پا می گذارند.»

محمدی مجموعا به ۴۴ سال حبس محکوم شده است. او تاکنون 10 سال را در زندان گذرانده است که 161 روز آن را در سلول انفرادی سپری کرده است. او از سال 2009 از سفر به خارج از کشور منع شده است و نمی تواند به همسر و دو فرزندش که در تبعید در فرانسه زندگی می کنند بپیوندد.

محمدی بعدا در پیامکی که توسط تیمش به اشتراک گذاشته شد، گفت: «حکم من در حال حاضر تعلیق است و هر زمان که قوه قضاییه دستور داد باید برگردم».

این داستان در ابتدا در سایت Fortune.com منتشر شد