برگزاری هفتمین سمپوزیوم بین‌المللی زبان‌ها و ادبیات شرقی در استانبول؛ تمرکز ویژه بر ادبیات کودک و نوجوان ایران
هفتمین سمپوزیوم بین‌المللی زبان‌ها و ادبیات شرقی با هدف بررسی ادبیات کودک و نوجوان ایران، از لالایی‌های محلی و روایت‌های صمد بهرنگی تا آثار نویسندگان معاصر و متون کلاسیک فارسی در دانشگاه استانبول برگزار شد.
هفتمین سمپوزیوم بین‌المللی زبان‌ها و ادبیات شرقی با حضور 42 پژوهشگر از 10 کشور، از جمله ایران، در دانشگاه استانبول برگزار شد. در این رویداد دو روزه، آثار کلاسیک و معاصر ادبیات کودک و نوجوان ایران از منظرهای ادبی، اجتماعی و روان‌شناختی مورد بررسی قرار گرفت.
این سمپوزیوم روزهای دوم و سوم نوامبر به میزبانی دانشکده ادبیات دانشگاه استانبول با هدف بررسی جایگاه ادبیات کودک و نوجوان در فرهنگ‌ها و زبان‌های شرقی، تبادل یافته‌های پژوهشی و گسترش همکاری‌های علمی و ادبی میان کشورهای مختلف برگزار شد.
در نشست‌های تخصصی این رویداد، اساتید دانشگاهی، پژوهشگران و نویسندگانی از کشورهای مختلف درباره موضوعاتی همچون بازنمایی کودک در ادبیات، نقش آثار ادبی در انتقال ارزش‌های فرهنگی و اخلاقی، بازخوانی متون کلاسیک برای نسل جدید و تأثیر تحولات اجتماعی بر ادبیات کودک و نوجوان سخن گفتند.
بخش قابل توجهی از برنامه‌های سمپوزیوم به بررسی ادبیات کودک و نوجوان ایران اختصاص یافت. پژوهشگران ایرانی و ترک در ارائه‌های خود، آثار نویسندگان ایرانی را از جنبه‌های مختلف ادبی، اجتماعی و روان‌شناختی تحلیل کردند.
دکتر حسین قاسم‌پور مقدم در مقاله‌ای با عنوان «نسیم شمال و ادبیات کودک و نوجوان در ایران»، به جایگاه این نشریه در ادبیات فارسی و ارتباط آثار او با ادبیات کودک و نوجوان پرداخت و وی را از پیشگامان این حوزه در ایران معرفی کرد.
دکتر الناز ملکی، عضو هیئت علمی دانشگاه وان یوزونجوییل، نیز در پژوهشی با عنوان «تحلیل جامعه‌شناختی سکوت در ادبیات معاصر کودک و نوجوان ایران»، آثار فرهاد حسن‌زاده و هوشنگ مرادی کرمانی را با رویکردی تطبیقی بررسی کرد.
این پژوهش به مفهوم سکوت، بازتاب مسائل اجتماعی و چگونگی بازنمایی تجربه‌های کودکان و نوجوانان در آثار این دو نویسنده معاصر می‌پردازد. بررسی بازتاب ارزش‌های جهان‌شمول در آثار فریدون عموزاده خلیلی و تحلیل جایگاه کودک به‌عنوان سوژه‌ای مستقل در داستان‌های صمد بهرنگی نیز از دیگر موضوعات مرتبط با ادبیات ایران در این سمپوزیوم بود. پژوهشگران ترک نیز در این بخش به بررسی ابعاد روان‌شناختی و اجتماعی آثار نویسندگان ایرانی پرداختند.
اسین ارن سویسال، دانشیار دانشگاه کارامان‌اوغلو محمت‌بی، در مقاله‌ای با عنوان «عقده حقارت و تلاش برای برتری در داستان عیدی هوشنگ مرادی کرمانی؛ تحلیلی از منظر آدلر»، شخصیت‌های این داستان را بر اساس نظریه روان‌شناختی آلفرد آدلر تحلیل کرد.
دکتر یشیم آماچ عضو هیئت علمی دانشگاه استانبول نیز با بررسی رمان «گنجشک کتاب‌فروش» اثر حسام حیدری، به بازنمایی نمادین فقدان پدر و سوگواری در این اثر پرداخت. همچنین دکتر نسیم یوسفی در ارائه‌ای درباره داستان «اولدوز و کلاغ‌ها» اثر صمد بهرنگی، جایگاه کودک در ساختار و روایت داستان را مورد توجه قرار داد.
پژوهشگر شیرین ناصری نیز با تمرکز بر لالایی‌های ایرانی، به‌ویژه لالایی‌های استان مازندران، نقش این گونه ادبی در بازتاب فرهنگ و زندگی خانوادگی را بررسی کرد. وی در این پژوهش گفت لالایی‌های مازندران علاوه بر انعکاس سبک زندگی خانواده‌ها، آرزوها و امیدهای مادران برای آینده فرزندانشان را نیز بازتاب می‌دهند.
بخش دیگری از ارائه‌های هفتمین سمپوزیوم بین‌المللی زبان‌ها و ادبیات شرقی به ظرفیت متون کلاسیک فارسی برای مخاطبان کودک و نوجوان اختصاص داشت.
امینه زیتونلو، پژوهشگر دانشگاهی، در مقاله‌ای به بررسی قابلیت‌های متون کلاسیک فارسی برای آموزش ارزش‌های اخلاقی و تربیتی به نسل جدید پرداخت.
دکتر پونه کریمی از دانشگاه ارزروم ترکیه نیز در سخنرانی خود با عنوان «کارکرد نمادهای عرفانی در ارتباط فرهنگی میان نسل‌ها؛ نمونه اقتباس مثنوی برای ادبیات کودک»، نقش مفاهیم و نمادهای عرفانی را در انتقال میراث ادبی و فرهنگی به کودکان بررسی کرد.
همچنین در یکی دیگر از نشست‌ها، موضوع بازآفرینی و ارائه شاهنامه برای مخاطبان کودک و نوجوان و نقش آن در انتقال میراث فرهنگی ایران به نسل جدید مورد بحث قرار گرفت.
ادبیات کودک در کشورهای آسیایی در کنار موضوعات مرتبط با ایران، پژوهشگرانی از چین، کره جنوبی، اندونزی، پاکستان، بنگلادش و دیگر کشورهای آسیایی نیز یافته‌های خود را درباره ادبیات کودک و نوجوان در جوامعشان ارائه کردند.
نقش افسانه‌ها و داستان‌های عامیانه در آموزش ارزش‌های اخلاقی، بازنمایی مسائل اجتماعی در ادبیات کودک، تأثیر مهاجرت بر ادبیات نوجوان، جایگاه زنان نویسنده و پیامدهای فناوری‌های دیجیتال بر شیوه‌های داستان‌گویی از جمله موضوعات مطرح‌شده در این نشست‌ها بود.
ترجمه آثار ادبی کودک و نوجوان و نقش آن در آشنایی نسل‌های جدید با فرهنگ و ادبیات ملت‌های دیگر نیز از دیگر محورهای مورد توجه شرکت‌کنندگان بود.
هفتمین سمپوزیوم بین‌المللی زبان‌ها و ادبیات شرقی در روزهای2 و 3 نوامبر در دانشکده ادبیات دانشگاه استانبول برگزار شد و علاوه بر نشست‌های حضوری، میزبان ارائه‌های برخط پژوهشگران بین‌المللی نیز بود.