بهترین مقصد بازنشستگی دیگر در اروپا نیست اما شش کشور از ده کشور برتر اروپایی‌اند
مقاصد اروپایی در رتبه‌بندی جدید جهانی بازنشستگی امتیاز بالایی گرفتند؛ شش کشور در میان ده گزینه برتر قرار دارند و متقاضیان بازنشستگی در خارج، مالیات‌های بیشتر را در برابر کیفیت زندگی می‌سنجند.
اروگوئه در تازه‌ترین رده‌بندی جهانی مقصدهای بازنشستگی به صدر جدول رسیده و جای رهبر سال گذشته، پرتغال، را گرفته است. با این حال اروپا همچنان نماینده‌ترین منطقه است و شش کشور آن در جمع ده مقصد برتر قرار دارند. قاره‌های آمریکا سه جایگاه را در اختیار دارند و موریس در رتبه دوم ایستاده است.شاخص بازنشستگی ۲۰۲۶ مؤسسه Global Citizen Solutions ۴۶ برنامه اقامت از طریق بازنشستگی و درآمد غیرفعال را با هم مقایسه می‌کند و کیفیت زندگی، آزادی سفر و مسیرهای دستیابی به شهروندی، نظام مالیاتی، روند درخواست و هزینه‌ها را می‌سنجد.نقاط قوت اروپا در استانداردهای بالای زندگی، گذرنامه‌های قدرتمند و مسیرهای روشن برای کسب شهروندی است؛ هرچند مالیات‌های بالاتر تا حدی امتیاز این منطقه را پایین می‌آورد. اسپانیا، پرتغال، لتونی، آندورا، ایتالیا و یونان همگی در میان ده مقصد برتر قرار دارند و پرتغال امسال به رتبه پنجم لغزیده است.اروگوئه نه به دلیل کسب مقام اول در یکی از شاخص‌ها، بلکه به خاطر عملکرد متوازن و قوی در هر پنج دسته، صدرنشین شده است. موریس در جایگاه بعدی قرار دارد و ترکیبی از نظام مالیاتی مطلوب و نتایج خوب در سایر حوزه‌ها را ارائه می‌کند.گزارش تاکید می‌کند که انتخاب مقصد مناسب به اولویت‌های هر بازنشسته بستگی دارد. فاصله امتیازی میان رتبه‌های اول تا دهم کمتر از چهار واحد است و همین موضوع رقابت در میان صدرنشین‌ها را بسیار نزدیک کرده است.اولویت‌های اصلی بازنشستگان در خارج چیست؟در این شاخص، کیفیت زندگی بیشترین وزن را دارد و پس از آن تحرک و شهروندی، سپس مالیات، روند درخواست و هزینه‌ها قرار می‌گیرند. این وزن‌دهی به‌گفته گزارش، بازتاب‌دهنده اولویت‌های یک فرد معمولی است که برای بازنشستگی به خارج از کشور مهاجرت می‌کند.اروپا در شاخص‌های کیفیت زندگی و تحرک عملکرد قدرتمندی دارد، اما از نظر مالیات امتیازهای پایین‌تری می‌گیرد و تفاوت میان برنامه‌های مختلف آن چشمگیر است. قاره‌های آمریکا از نظر مقرون‌به‌صرفه بودن و نظام مالیاتی مطلوب متمایز هستند و موریس پیشتاز عملکرد آفریقاست. در خاورمیانه، مالیات پایین و روند رسیدگی سریع به درخواست‌ها مهم‌ترین جذابیت‌هاست. امارات متحده عربی که در رتبه نوزدهم کلی قرار دارد، از نظر رژیم‌های ترجیحی مالیاتی در جایگاه نخست قرار گرفته است. اسپانیا که در مجموع سوم شده، در حوزه تحرک و امکان همراهی اعضای خانواده نیز امتیاز بالایی کسب می‌کند.گذرنامه‌های قدرتمند و مسیرهای روشن برای کسب شهروندی کمک کرده‌اند برنامه‌های اروپایی و بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین امتیازهای بالایی به دست آورند. در مقابل، مقاصد حوزه خلیج فارس با وجود نظام مالیاتی مطلوب و روند رسیدگی سریع، در چارچوب برنامه‌های بازنشستگی مسیری استاندارد برای شهروندی ارائه نمی‌کنند.برترین برنامه‌های اروپایی در شاخص ۲۰۲۶ده برنامه بین‌المللی بازنشستگی با بالاترین رتبه در اروپا در اسپانیا، پرتغال، لتونی، آندورا، ایتالیا، یونان، اتریش، آلبانی، قبرس و مالت ارائه می‌شوند. هر ده برنامه در نیمه بالایی جدول شاخص قرار دارند.برنامه‌های اروپایی به‌ویژه در شاخص‌های کیفیت زندگی و تحرک عملکرد خوبی دارند، اما بهای این وضعیت، سطح بالای مالیات‌هاست. اسپانیا که بهترین کشور اروپا برای زندگی دوران بازنشستگی در خارج از وطن است، از نظر کیفیت زندگی در جهان در رتبه پنجم قرار دارد و روند درخواست آن حداکثر هشت ماه طول می‌کشد. با این حال این کشور از نظر مالیات در میان ۴۶ برنامه بررسی‌شده در قعر جدول قرار دارد و نظام مالیات بر کل درآمد جهانی، مالیات منطقه‌ای بر ثروت و نبود رژیم ویژه برای دارندگان ویزا را اعمال می‌کند.پرتغال دومین مقصد برتر اروپاست. این کشور که در فهرست جهانی سال ۲۰۲۵ در صدر قرار داشت، امسال به رتبه پنجم سقوط کرده است؛ تغییری که پس از افزایش مدت لازم برای کسب شهروندی رخ داد. از ماه مه، شرط دریافت پاسپورت برای اغلب متقاضیان غیراروپایی از پنج سال به ده سال افزایش یافته است.با این حال پرتغال همچنان جایگاهی بسیار بالا در رده‌بندی جهانی دارد؛ چرا که یکی از مقرون‌به‌صرفه‌ترین مسیرهای اصلی اروپاست و حداقل درآمد ماهانه مورد نیاز در آن ۹۲۰ یورو تعیین شده است. این کشور در شاخص تحرک نیز امتیاز بالایی کسب می‌کند، اما بررسی پرونده‌ها ممکن است تا دو سال طول بکشد و رتبه چهل‌ویکم آن در حوزه مالیات می‌تواند برای بازنشستگانی که اولویتشان مالیات کمتر است، نقطه منفی باشد.برنامه‌هایی که از نظر مالیات عملکرد خوبی دارند، از جمله مالت، آندورا و قبرس، معمولا شروط دشوار دیگری نیز دارند؛ از جمله حداقل‌های بالای درآمد، الزام به سرمایه‌گذاری‌های سنگین یا روند رسیدگی کند. در چند کشور نیز رژیم‌های اختیاری اعمال می‌شود؛ مانند مالیات ثابت ۷ درصدی بر مستمری‌های خارجی در یونان و جنوب ایتالیا.زمان و هزینه بررسی درخواست‌ها تفاوت زیادی دارد: لتونی، سومین مقصد برتر اروپا، پرونده‌ها را طی دو تا چهار ماه رسیدگی می‌کند و یکی از کم‌هزینه‌ترین برنامه‌ها را ارائه می‌دهد. در مقابل، روند در قبرس ممکن است بیش از دو سال طول بکشد، اما این کشور در صورت برآورده شدن شروط خاص، نرخ مالیات ۵ درصدی پیشنهاد می‌کند.ایرلند در شاخص کیفیت زندگی رتبه نخست را دارد. این کشور محیط انگلیسی‌زبان را با یکی از بالاترین امتیازها در زمینه امنیت و وضعیت محیط‌زیست ترکیب می‌کند.آندورا بهترین امتیازهای شاخص را در حوزه ایمنی و محیط‌زیست کسب کرده است؛ این کشور در کیفیت زندگی در جایگاه سوم جهان قرار دارد و مالیات پایینی دارد؛ سقف مالیات بر درآمد در آن ۱۰ درصد است و مالیات بر ثروت و ارث در آن دریافت نمی‌شود. در عین حال، آندورا گران‌ترین برنامه کل شاخص را دارد و علاوه بر نیاز به درآمد قابل‌توجه، به سرمایه‌گذاری یک میلیون یورویی در داخل کشور نیاز دارد.ایتالیا و یونان به‌ترتیب در زمینه تحرک و شهروندی، رتبه‌های اول و دوم جهان را در اختیار دارند و پنجمین و ششمین مقصد برتر بازنشستگی در اروپا هستند. هر دو امکان بهره‌مندی از رژیم‌های مالیاتی سبک‌تر را فراهم می‌کنند، اما شرط درآمد ماهانه ۳۵۰۰ یورویی در یونان از بالاترین سقف‌ها در این فهرست است.حداقل درآمد ماهانه لازم برای واجد شرایط شدن چقدر است؟حداقل‌های درآمد ماهانه برای واجد شرایط شدن تفاوت چشمگیری دارند؛ از کمتر از ۶۰۰ یورو در نیکاراگوئه تا بیش از ۹ هزار یورو در بحرین. در اروپا، درآمد ماهانه کمتر از ۸۰۰ یورو در صورت برآورده شدن سایر شروط می‌تواند برای قبرس کافی باشد، در حالی که در آندورا میزان درآمد باید بیش از ۴۵۰۰ یورو باشد. برای مقایسه، مبالغ نمایش داده‌شده در نمودار به یورو تبدیل شده‌اند و در نتیجه ممکن است با نوسان نرخ ارز تغییر کنند.منابع درآمدی قابل‌قبول نیز اهمیت دارند. در برخی موارد، متقاضیان باید درآمد غیرفعال یا مستمری با منشأ خارجی را اثبات کنند؛ در برخی دیگر پس‌انداز یا سود سهام نیز پذیرفته می‌شود. علاوه بر این، هرچند سقف درآمد ممکن است نسبتا پایین باشد، چند مسیر نیازمند سپرده‌ها، سرمایه‌گذاری‌ها یا سایر پرداخت‌های اولیه قابل‌توجه هستند.کیپ ورد، نامیبیا، شیلی، زامبیا و مراکش در نمودار گنجانده نشده‌اند، زیرا گزارش مشخص نکرده که آیا شروط درآمدی آنها ماهانه است یا نه. السالوادور نیز کنار گذاشته شده، چون برای مستمری‌بگیران و افرادی که از درآمد غیرفعال زندگی می‌کنند، سقف‌های جداگانه‌ای تعیین می‌کند. الزامات درآمدی در این کشورها بین ۸۲۵ تا ۱۸۰۰ دلار متغیر است.چقدر طول می‌کشد تا بتوانید پاسپورت بگیرید؟دستیابی به شهروندی از طریق این برنامه‌ها امری رایج است، اما تضمین‌شده نیست. به‌نوشته گزارش، ۲۴ برنامه امکان تابعیت ظرف پنج سال را فراهم می‌کنند و ۱۷ برنامه دیگر این مسیر را طی شش تا ده سال می‌گشایند. در آندورا این روند ۲۰ سال طول می‌کشد. چهار کشور مالت، امارات متحده عربی، ایرلند و بحرین از طریق ویزاهای بازنشستگی یا درآمد غیرفعال هیچ مسیر استانداردی برای شهروندی ارائه نمی‌کنند.کوتاه‌ترین زمان‌های لازم در آمریکای جنوبی دیده می‌شود؛ حدود دو سال در آرژانتین و نزدیک به سه سال در اروگوئه، پاراگوئه و برخی دیگر از کشورها.با این حال ۱۱ کشور از جمله اتریش، آندورا، امارات متحده عربی و مالزی به‌گفته این گزارش تابعیت دوگانه را نمی‌پذیرند. بنابراین متقاضیان ممکن است ناچار شوند از شهروندی فعلی خود صرف‌نظر کنند و برای کسانی که مایل به این کار نیستند، اقامت دائم حداکثر گزینه ممکن خواهد بود.مزیت‌های مناطق دیگر چیست؟قاره‌های آمریکا از نظر مقرون‌به‌صرفه بودن و نظام مالیاتی مطلوب برجسته هستند. برزیل، آرژانتین و شیلی همچنین گذرنامه‌های قدرتمند و مسیرهای نسبتا کوتاه برای کسب شهروندی ارائه می‌کنند که به جذابیت این منطقه می‌افزاید.موریس بهترین عملکرد را در میان کشورهای آفریقایی دارد. در خاورمیانه، مهم‌ترین جذابیت‌ها سطح پایین مالیات و رسیدگی سریع به درخواست‌هاست؛ هرچند که برنامه‌های بازنشستگی در این منطقه مسیر استانداردی برای شهروندی فراهم نمی‌کنند.