بیل گیتس هوش مصنوعی را به بیگانگان فضایی تشبیه کرد

بیل گیتس می‌گوید دولت‌ها از پیامدهای هوش مصنوعی عقب مانده‌اند و مردم باید برای شوک‌های شغلی و اجتماعی آماده شوند.

بیل گیتس ، بنیان‌گذار مایکروسافت، در تازه‌ترین اظهارنظر خود درباره‌ی هوش مصنوعی، از چیزی فراتر از هیجان بازار و رقابت شرکت‌ها حرف زد. او می‌گوید دولت‌های جهان برای موجی که AI می‌تواند بر بازار کار، ساختار اجتماعی و سیاست‌گذاری عمومی وارد کند، آماده نیستند.

گیتس در گفت‌وگو با رویترز هشدار داد که دولت‌ها «به‌طور قابل‌توجهی عقب مانده‌اند» و به‌گفته‌ی او هیچ دولتی هنوز به عمق تهدیدها و فرصت‌های هوش مصنوعی نرسیده است. او در همان گفت‌وگو از مدیران و رهبران جهان خواست که درباره‌ی پیامدهای این فناوری برای نیروی کار و جامعه، از حالا برنامه‌ریزی کنند.

گیتس برای توضیح نگاه خود به سراغ یک تشبیه سینمایی رفت. او گفت در فیلم‌ها گاهی موجودات فضایی ظاهر می‌شوند و «به‌طور معجزه‌آسا» آمریکا، چین و دیگر کشورها برای حل بحران کنار هم قرار می‌گیرند. از نگاه او، AI به همین «هوش بیگانه» شبیه شده؛ فناوری‌ای که دیگر در آینده‌ی دور نیست و باید با آن همان‌طور روبه‌رو شد که در آن روایت‌های سینمایی با تهدیدی ناشناخته برخورد می‌شود.

گیتس مدعی شده که درباره‌ی نگرانی‌هایش با رهبران جهان هم گفت‌وگو کرده است. او گفته با دونالد ترامپ ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره‌ی این موضوع صحبت کرده و تلاش می‌کند با شی جین‌پینگ ، رئیس‌جمهور چین هم دیدار کند. پیام اصلی او روشن بود؛ مسئله فقط پیشرفت فناوری نیست، بلکه زمانِ واکنش سیاست‌گذاران هم از دست می‌رود.

نگرانی گیتس فقط به سناریوهای بزرگ و آخرالزمانی محدود نمی‌شود. بخش مهمی از هشدار او به آثار ملموس‌تر AI بر بازار کار مربوط است. او معتقد است اگر شرکت‌ها به‌جای استخدام نیروی انسانی، بیشتر به ابزارهای هوش مصنوعی تکیه کنند، فشار بر مشاغل اداری به‌سرعت بالا می‌گیرد. در همین فضا، مدیرعامل تیم هوش مصنوعی مایکروسافت پیش‌بینی کرده که AI می‌تواند ظرف ۱۸ ماه هر شغل اداری را جایگزین کند. گیتس در واکنش به چنین روندی گفته دولت‌ها باید برای زمانی که این جابه‌جایی آغاز می‌شود، از پیش طرح داشته باشند و حتی برخی مشاغل را «مختص انسان» تعریف کنند.

هنوز دقیقا روشن نیست گیتس چه نسخه‌ای برای دولت‌ها می‌پیچد، اما بحث‌های سیاسی پیرامون AI در آمریکا و اروپا از قبل شروع شده است. برنی سندرز ، سناتور آمریکایی، پیش‌تر پیشنهاد ایجاد یک صندوق ثروت ملی هوش مصنوعی را مطرح کرده بود تا دولت در شرکت‌های آمریکایی فعال در حوزه‌ی AI سهم مالکیتی مستقیم داشته باشد.

او همچنین لایحه‌ی ممنوعیت ابرهوشِ مصنوعی را معرفی کرده؛ طرحی که مجازات توسعه‌ی ابزارهای بسیار قدرتمند هوش مصنوعی را هم‌‌سطح ساخت سلاح‌های هسته‌ای سرکش در نظر می‌گیرد. در سوی دیگر، دولت فعلی آمریکا بسیاری از این نگرانی‌ها را کم‌اهمیت جلوه داده و ترامپ آن‌ها را «حقه» توصیف کرده است.

با وجود این هشدارها، گیتس هنوز AI را یک نیروی بالقوه برای منفعت عمومی می‌داند. بنیاد گیتس برنامه دارد طی دو سال آینده دست‌کم یک میلیارد دلار خرج کند تا دسترسی افراد بیشتری به هوش مصنوعی فراهم شود. به‌گفته‌ی او، اگر این فناوری درست مدیریت شود و دسترسی به آن عادلانه بماند، می‌تواند به فقیرترین مردم جهان کمک کند.

بخش عمده‌ی این سرمایه‌گذاری قرار است به آموزش، بهداشت و کشاورزی برسد. همچنین بخشی از منابع برای گسترش مدل‌های زبانی بزرگ در نظر گرفته شده تا آن‌ها بتوانند در زبان‌های بیشتری در سراسر جهان کار کنند. در نتیجه، موضع گیتس دو لبه دارد؛ از یک‌سو هشدار درباره‌ی آمادگی‌نداشتن دولت‌ها و از سوی دیگر تأکید بر این‌که AI اگر درست هدایت شود، می‌تواند ابزار توسعه باشد، نه فقط تهدید.

شما درباره‌ی آمادگی دولت‌ها برای AI چه فکر می‌کنید؟