ترامپ از شرکت‌ها می‌خواهد به جوامع محلی «سود» بدهند تا مراکز داده محبوب شوند

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، پیشنهاد کرده است شرکت‌هایی که مراکز داده احداث می‌کنند برای جوامعی که میزبان این مراکز هستند نوعی «سود» پرداخت کنند تا این پروژه‌ها برای ساکنان محلی جذاب‌تر شوند.با شتاب گرفتن رقابت شرکت‌ها در سراسر جهان برای استقرار زیرساخت‌ هوش مصنوعی، موج گسترده‌ای از مخالفت با طرح‌های جدید شکل گرفته است؛ مخالفتی که به نیاز چشمگیر این مراکز به آب و انرژی و تاثیر آنها بر محیط‌زیست محلی، قیمت انرژی و کمبود آب گره خورده است.رئیس‌جمهوری آمریکا گفت که مدتی است مراکز داده را «با دقت زیر نظر دارد» و به «جمع‌بندی بسیار قاطعی» رسیده است؛ به باور او، طرح‌های بسیار نامحبوب مراکز داده وقتی توافق مالی برای پاسخ دادن به نگرانی‌های ساکنان محلی امضا می‌شود، «به‌طرز چشمگیری محبوب» می‌شوند.ترامپ درباره انرژی اعلام کرد که شخصا دستور داده است مراکز داده برق مورد نیاز خود را تولید کنند و مازاد آن را به جامعه محلی یا شبکه برق بدهند یا بفروشند تا افزایش قیمت انرژی را جبران کنند؛ او معتقد است اگر این کار انجام شود، «ممکن است کاهش قابل توجهی» در قیمت‌ها رخ دهد.به‌گفته پایگاه مالی Investing Live، تنها در سال 2026 دست‌کم 47 پروژه بزرگ‌مقیاس به تعویق افتاده و بیش از 1000 جامعه محلی در سراسر آمریکا رسما پیشنهاد یا پیگیر تعلیق، محدودیت‌های کاربری زمین یا مقررات سختگیرانه زیست‌محیطی برای زیرساخت‌ هوش مصنوعی جدید بوده‌اند.با این حال هیچ نشانه‌ای از کند شدن روند توسعه دیده نمی‌شود. تحلیلگران Investing Live می‌گویند هزینه‌کرد آمریکا برای زیرساخت‌ هوش مصنوعی در دوره 2025 تا 2032 از 10 تریلیون دلار (8.9 تریلیون یورو) فراتر خواهد رفت؛ رقمی معادل حدود 3.6 درصد تولید ناخالص داخلی این کشور در هر سال.در مواردی، برخی پروژه‌های مراکز داده پس از آنکه توافق‌هایی با مقامات محلی ـ که اکنون «توافق‌نامه منافع اجتماعی» یا CBA نامیده می‌شوند ـ امضا شده، پیش رفته‌اند؛ اما این روند لزوما به تغییر دیدگاه افکار عمومی منجر نشده است.اوایل تابستان امسال، شرکت متا با گرگ ابوت، فرماندار تگزاس، به توافق رسید (منبع به زبان انگلیسی) بر سر یک پروژه بحث‌برانگیز مرکز داده در ال پاسو، تگزاس که سرمایه آن را غول سرمایه‌گذاری بلک‌راک تامین می‌کند.این طرح که در ابتدا در سال 2023 به‌عنوان سرمایه‌گذاری 1.5 میلیارد دلاری (1.3 میلیارد یورویی) آغاز شد، به پروژه‌ای عظیم به ارزش 14 میلیارد دلار (12.5 میلیارد یورو) برای احداث یک پردیس بزرگ تبدیل شد؛ تحولی که موجی از واکنش منفی عمومی به‌دنبال داشت و مقام‌ها را به فکر کنار گذاشتن پروژه انداخت. در ماه ژوئن، شورای محلی با رای 5 به 3 علیه لغو این توافق، عملا ادامه آن را تایید کرد.فرماندار سپس به توافقی دست یافت که مجموعه‌ای از ضوابط برای حفاظت از جامعه محلی تعیین می‌کند؛ از جمله این که متا هزینه زیرساخت برق خود را بپردازد، آب مصرفی را دوباره استفاده کند و متعهد شود «وابستگی به مشوق‌های قدیمی مبتنی بر پول مالیات‌دهندگان» را از میان ببرد.شرکت متا پس از آن در باره این توافق اظهار نظر کرد، اما به جزئیات مدنظر فرماندار نپرداخت. منتقدان، از جمله جینا هینوخوسا نامزد دموکرات فرمانداری تگزاس، می‌گویند این توافق هیچ شرط الزام‌آوری برای این شرکت فناوری تعیین نمی‌کند. متا انتظار دارد ساخت‌وساز ظرف دو سال به پایان برسد.در ماه سپتامبر، نخستین CBA کاملا اجرایی برای یک پروژه مرکز داده در آمریکا توسط شورای شهر لنکستر در ایالت پنسیلوانیا امضا شد؛ برای احداث مجتمع رایانش ابری و هوش مصنوعی به ارزش 6 تا 10 میلیارد دلار (5.3 تا 8.9 میلیارد یورو) با نام «Lancaster AI Hub.Emilia».این توافق شامل مجموعه‌ای از تدابیر در حمایت از جامعه محلی است؛ از جمله ایجاد صندوق توسعه اقتصادی 10 میلیون دلاری (8.9 میلیون یورویی)، صندوق 10 میلیون دلاری دیگر برای توسعه پایدار و انرژی پاک، صندوق برنامه‌ریزی 250 هزار دلاری (222,500 یورویی) و 10 میلیون دلار (8.9 میلیون یورو) اعتبار برای محافظت از شهر در صورت عمل نکردن پروژه به تعهدات زیست‌محیطی و مالی خود.در ماه اکتبر امسال نیز شرکت توسعه‌دهنده دیجیتال‌ریالتی با دور زدن مقررات محلی و پرداخت مستقیم پول به شهروندان، توانست موافقت اولیه عمومی را برای احداث پردیس جدید مراکز داده به وسعت 280 هکتار در شهر دسوتو، کانزاس به دست آورد.این شرکت به ساکنان محلی پیشنهاد کرده است به‌مدت 10 سال، اعتبار قبوض خدمات عمومی و مالیات بر دارایی به ارزش 1000 دلار (890 یورو) در اختیارشان قرار دهد؛ بخشی از یک بسته سرمایه‌گذاری 20 میلیون دلاری (17.8 میلیون یورویی) که به‌گفته مسئولان شرکت، درآمد مالیاتی پایدار ایجاد می‌کند، شغل می‌سازد و منافع اقتصادی دیگری برای ساکنان به همراه می‌آورد.در اروپا، رویکردهایی که به اصطلاح «پول برای جوامع» نامیده می‌شوند نیز رواج یافته‌اند.در ایرلند، جایی که یکی از بزرگ‌ترین خوشه‌های مراکز داده اروپا قرار دارد، شرکت اوپن‌ای‌آی در ماه اکتبر اعلام کرده است مراکز داده آینده این شرکت ممکن است همراه با پرداخت نقدی به جوامع محلی طراحی شوند تا نگرانی شهروندان در مورد تاثیر این مراکز برطرف شود.با این حال در این کشور از پیش مقررات سختگیرانه‌ای برای مراکز داده برقرار است؛ از جمله این الزام که آنها باید برق را وارد شبکه کنند.آلمان نیز الزامات متقابل سختگیرانه‌ای دارد، به‌ویژه در زمینه مصرف انرژی. در مراکز مهمی مانند دیتسنباخ، جایی که گوگل در حال ساخت پردیسی چند میلیارد یورویی است، توسعه‌دهندگان ابتدا باید توافق‌هایی در زمینه زیرساخت انرژی به دست آورند تا گرمای مازاد تولیدشده در مراکز داده را به شبکه بازگردانند و به این ترتیب قبوض خدمات عمومی ساکنان محلی را کاهش دهند.