ترامپ، انتخابات میان دوره ای آمریکا، تهران: 8 عامل کلیدی جنگ ایران

حزب جمهوری خواه آمریکا در حالی وارد انتخابات میان دوره ای می شود که دولت دونالد ترامپ ظاهرا قادر به پیروزی یا حل دیپلماتیک جنگ ایران نیست. اگر جمهوری خواهان کنترل کنگره آمریکا را از دست بدهند، دولت مجبور خواهد بود برای ادامه دور دوم ریاست جمهوری ترامپ، چشم انداز سیاسی کاملا متفاوتی را دنبال کند، اما روند جنگ فقط در واشنگتن - یا تهران تعیین نمی شود.

دویچه وله به دنبال شناسایی عوامل کلیدی که می‌توانند تعادل را به سمت جنگ یا صلح در ایران تغییر دهند، با سه تحلیلگر گفتگو کرد: امید معماریان از DAWN، یک اندیشکده مستقر در واشنگتن که بر اصلاح سیاست آمریکا در خاورمیانه متمرکز است. لیلا موررواتی، دانشمند علوم سیاسی اهل فنلاند؛ و بابک رضایی دریاکناری از دانشگاه لیدن هلند.

امید معماریان به دویچه وله گفت: پیروزی دموکرات ها ترامپ را به تمرکز بیشتر بر مسائل داخلی سوق می دهد و احتمالا هزینه های مالی جنگ را در کنگره آمریکا آشکار می کند. با این حال، ترامپ می تواند بدون اعلان رسمی جنگ به حملات محدود به ایران ادامه دهد.

معماریان پیش‌بینی می‌کند که ترامپ پس از انتخابات روز سه‌شنبه به دنبال راهی خواهد بود که «چهره را نجات دهد».

این تحلیلگر با اشاره به ترامپ می گوید که تهران درگیر یک «قمار بزرگ با کسی است که مانند یک سیاستمدار معمولی رفتار نمی کند». این خطر حملات مجدد را افزایش می دهد.

برای مشاهده این ویدیو لطفا جاوا اسکریپت را فعال کنید و به مرورگر وب که از ویدیوی HTML5 پشتیبانی می کند ارتقا دهید.

بابک رضایی دریاکناری نیز به نکته مشابهی اشاره می‌کند: «رئیس‌جمهور اختیارات و آزادی عمل گسترده‌ای دارد، به‌ویژه در سیاست خارجی و انجام عملیات‌های نظامی. شکست جمهوری‌خواهان، حتی با افزایش فشار کنگره، لزوما جلوی حملات جدید را نمی‌گیرد».

انتخابات 27 اکتبر اسرائیل در بن بست به پایان رسید. نه ائتلاف حول بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر کنونی، و نه اردوگاه حامی رئیس سابق ارتش اسرائیل، گادی آیزنکوت، نتوانستند اکثریت مطلق را به دست آورند.

معماریان هشدار می‌دهد که عدم قطعیت سیاسی می‌تواند نتانیاهو را در حالی که هنوز قدرت را در دست دارد، به تحرکات جدی سوق دهد و دوره انتقال را به «شکننده‌ترین و خطرناک‌ترین» برای تشدید مجدد تنش تبدیل کند.

معماریان می گوید که تغییر دولت در اسرائیل اساسا سیاست اسرائیل در قبال ایران را تغییر نمی دهد. رقیب اصلی نتانیاهو، گادی آیزنکوت، فرمانده سابق ارتش، "ممکن است نسبت به آمریکا احترام بیشتری داشته باشد" و بیشتر با واشنگتن هماهنگ شود. اما روابط با ترامپ شخصی است و آیزنکوت "مسلما مانند نتانیاهو نخواهد بود که می تواند هر طرح یا سناریویی را به ترامپ بفروشد."

رضایی دریاکناری تأکید می‌کند که نگرانی‌های امنیتی اسرائیل در مورد ایران «به شخص نتانیاهو محدود نمی‌شود». او گفت که یک دولت جدید می تواند زمان رویارویی و هماهنگی آن با واشنگتن را تغییر دهد، اما تشکیلات امنیتی و ائتلاف حاکم خطر حمله را نیز شکل خواهند داد.

برنامه هسته‌ای ایران همچنان بزرگ‌ترین مسئله باز بین واشنگتن و تهران است و ایالات متحده این روایت ایران را که این برنامه فقط برای استفاده غیرنظامی است رد می‌کند.

معماریان می‌گوید، اما دو طرف در مورد چگونگی تنظیم خود گفتگوها نیز اختلاف دارند.

او گفت: «آمریکا می‌خواهد مذاکرات نه تنها با تمرکز بر برنامه هسته‌ای ایران، بلکه با امتیازاتی در همان ابتدا آغاز شود».

در مقابل، ایران خواهان لغو تحریم ها و آزادسازی دارایی های مسدود شده قبل از آغاز مذاکرات هسته ای است. معماریان هشدار می‌دهد که اگر طرف‌ها به هم نزدیک‌تر نشوند، احتمال یک جنگ دوباره افزایش می‌یابد.

او می‌گوید تا زمانی که طرفین بر سر یک دستور کار به توافق نرسند، احتمالا به «بالا رفتن از نردبان تنش» ادامه خواهند داد.

لیلا مورواتی، یک تحلیلگر سیاسی مستقر در فنلاند، می گوید که برنامه هسته ای "مرکز" بن بست است. او استدلال می‌کند که تهران آن را به‌عنوان تضمینی برای بقا و چانه‌زنی می‌بیند. به نوبه خود، واشنگتن می ترسد که ایران هسته ای محاسبات امنیتی و استراتژی بلندمدت خود را برای خاورمیانه و فراتر از آن تغییر دهد، به همین دلیل است که اصرار دارد که این موضوع را ابتدا روی میز بگذارد.

قبل از آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه، حدود 20 درصد نفت جهان از تنگه هرمز عبور می کرد. ایران از آن زمان به شدت صادرات انرژی را از طریق نقطه توقف دریایی کاهش داده است و از آن به عنوان اهرم فشاری بر آمریکا و اسرائیل استفاده می کند.

اما معماریان استدلال می کند که محدودیت های ایران در این تنگه به ​​خودی خود باعث تشدید تنش نخواهد شد.

او می‌گوید اگر واشنگتن تصمیم بگیرد که برای تغییر محاسبات تهران به حمله گسترده‌تری نیاز است، هر حادثه‌ای می‌تواند بهانه‌ای باشد. اگر واشنگتن خطرات را خیلی زیاد بداند، ممکن است همزمان با حفظ مذاکرات روی میز، محاصره اقتصادی را انتخاب کند. به گفته این تحلیلگر آمریکایی، در این سناریو، "حتی تنش های گاه به گاه در تنگه هرمز، آمریکا را وارد جنگ نخواهد کرد."

شورشیان حوثی در یمن صادرات انرژی در دریای سرخ از جمله حملات به شهرها و زیرساخت های عربستان سعودی را نیز هدف قرار داده اند. اما معماریان خاطرنشان می کند که ریشه ها و مبارزات شورشیان یمن علیرغم نزدیکی ایدئولوژیک آنها به تهران "کاملا داخلی و ارگانیک" است.

معماریان می‌گوید حوثی‌ها «محاسبات عمل‌گرایانه» انجام می‌دهند و اقدامات آنها لزوما به تشدید تنش بین ایران و آمریکا تبدیل نمی‌شود.

با این حال، ایالات متحده می تواند از اقدام شورشیان به عنوان بهانه ای برای حمله مجدد به ایران استفاده کند.

رضایی دریاکناری ارزیابی کمی متفاوت ارائه می دهد. او می‌گوید حملات حوثی‌ها به کشتی‌ها و کشورهای منطقه «هم می‌تواند جنگ را گسترش دهد و هم ائتلاف‌سازی علیه جمهوری اسلامی را تسریع کند». کشورهایی که خواهان جنگ با تهران نیستند «ممکن است برای حفاظت از تجارت و امنیت خود به همکاری نظامی نزدیک‌تر روی بیاورند». او می افزاید که این لزوما به معنای ورود مستقیم به جنگ نیست، «اما می تواند فضای مانور جمهوری اسلامی را محدود کند».

با متوقف شدن مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا، جهان توجه خود را به قطر، عمان، پاکستان و عربستان سعودی معطوف کرد. در حالی که هر کشوری نقش متفاوتی در این بحران ایفا می کند، همه آنها سهم مستقیمی در پایان دادن به جنگ دارند.

معماریان می‌گوید: «آنها به آمریکا نزدیک هستند، اما می‌خواهند روابط خود را با ایران حفظ کنند و اتحادهای منطقه‌ای ایجاد کنند تا از درگیری‌های آینده جلوگیری کنند».

مرواتی می گوید که شکست واشنگتن در حمایت از متحدان عرب خود در طول جنگ می تواند در نهایت آنها را به بازنگری در سیاست های خود و روی آوردن به رقبای آمریکا وادار کند.

در طول مبارزات انتخاباتی، ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده گفت که انتظار دارد به زودی پس از رای گیری میان دوره ای با تهران به توافق برسد. در همین حال، خبرگزاری رویترز به نقل از سه مقام ارشد ایرانی و یک منبع دیگر نوشت که تهران عمدا مذاکرات را طولانی کرده است تا ترامپ را از نظر سیاسی تضعیف کند.

معماریان می گوید رهبران ایران معتقدند شکست جمهوری خواهان فشار بر ترامپ را برای پایان دادن به جنگ افزایش می دهد. اما ترامپ تصمیم گیرنده کلیدی سیاست خارجی باقی خواهد ماند و بعید است که فشار کنگره نقش تعیین کننده ای داشته باشد.

او می‌گوید لحظه کنونی «بهترین فرصت» را برای پایان دادن به بن‌بست قبل از خروج ترامپ از ریاست جمهوری در ژانویه 2029 ارائه می‌کند.

معماریان می‌گوید: «رهبران ایران باید در مورد پایان بازی خود فکر کنند» و هشدار داد که ترامپ می‌تواند حمله گسترده‌ای را آغاز کند، آسیب جدی وارد کند و سپس اعلام پیروزی کند.

دریاکناری می‌گوید «عوامل تشدیدکننده» در ماه‌های آینده دست بالا را خواهند داشت و احتمال تشدید تنش نظامی زیاد است.

تهران تنها با تغییر سیاست اساسی و امتیازاتی که رهبران ایران آن را نزدیک به تسلیم می دانند، می تواند از دور جدید جنگ جلوگیری کند. با این حال، او استدلال می کند که چنین عقب نشینی با تضعیف توجیه ایدئولوژیک و از بین بردن حمایت های رژیم، بقای رژیم را نیز تهدید می کند.

قیمت بالای نفت، خطرات کشتیرانی و فشارهای اقتصادی بر همه طرف‌ها فشار وارد می‌کند، زیرا جنگ وارد نهمین ماه خود می‌شود. آیا این می تواند تهران، واشنگتن و پایتخت های منطقه را به سمت سازش سوق دهد؟

لیلا مروتی می گوید: «اقتصاد پاشنه آشیل هر طرف در این جنگ است و این امر حتی برای کشورهای فراتر از منطقه نیز صادق است.

او اذعان می کند که قیمت انرژی به عنوان منبع فشار بر دولت ایالات متحده است.

او گفت: "ما دیدیم که تامین انرژی و انتظارات مردم آمریکا تاثیرگذار بوده است و این یکی از مشکلاتی است که دولت ترامپ با آن مواجه است."

او در عین حال هشدار می دهد که کشورهای عربی به عنوان یک بلوک متحد در قبال تهران عمل نمی کنند.

وی خاطرنشان کرد: اگر تحت فشار شدید امنیتی و اقتصادی قرار بگیرند، ممکن است اقدام مشترکی انجام دهند، اما تاکنون در عمل این اتفاق نیفتاده است.

معماریان هزینه های اقتصادی را نیز انگیزه ای برای معامله می داند. اما او همچنین مدعی است که هر یک از طرفین بر این باورند که تحمیل درد بیشتر به طرف مقابل، دست آن را در مذاکرات آینده تقویت خواهد کرد.

او می گوید: «این به راحتی می تواند این را به یک جنگ فرسایشی تبدیل کند، و در ماه های اخیر این رویکرد بوده است. هیچ یک از طرفین هنوز به نقطه ای نرسیده اند که سازش را اجتناب ناپذیر بدانند.