ترامپ باید تلاش کند تا میانجی گری تنش های ترکیه و اسرائیل در شاخ آفریقا باشد

جنگ عربستان سعودی با حوثی‌ها و همچنین درگیری مستمر آمریکا با ایران، با رقابت‌ها و درگیری‌های آشکار در شاخ آفریقا همپوشانی داشته و توجه فزاینده‌ای را به آن جلب کرده است. مورخ سایمون سبگ-مونتفیوره به درستی ادعا کرده است که «در این تقلا برای آفریقا، امپراتوری‌ها دیگر اروپایی نیستند، بلکه خاورمیانه و آفریقا هستند». در واقع، در دیگ که هورن است، هیچ بازیکنی کم نیست. آنها شامل سومالی و سومالی لند، اتیوپی و اریتره، اسرائیل و ترکیه و همچنین عربستان سعودی هستند. اما شاخ میزبان بازیگران فرامنطقه ای نیز هست.

جیبوتی که با اتیوپی، اریتره و سومالی هم مرز است و دارای خطوط ساحلی در امتداد دریای سرخ و خلیج عدن است، مملو از امکانات خارجی است. این کشور میزبان پنج ایالت فرامنطقه‌ای است - ایالات متحده، چین، فرانسه، ژاپن و ایتالیا - که همگی هزینه‌های هنگفتی برای استقرار نیروهای خود در آنجا می‌پردازند. کمپ لمونیر، پایگاه نظامی اصلی ایالات متحده در آفریقا، محل استقرار ستاد مشترک نیروی کار مشترک شاخ آفریقا، و همچنین منطقه نیروی دریایی اروپا، آفریقا، مرکز زیرساخت مرکزی است. چین در حال ارتقاء چیزی است که آن را پایگاه پشتیبانی ارتش آزادیبخش خلق می نامد.

فرانسه از زمان اعطای استقلال این کشور در سال 1971 تاکنون حدود 1500 سرباز در جیبوتی حضور داشته است. این بزرگترین پایگاه فرانسوی در آفریقا است. پایگاه ژاپن تنها تأسیسات این کشور در خارج از سرزمین اصلی ژاپن است. و ایتالیا یک پایگاه پشتیبانی نظامی در این کشور دارد. علاوه بر این، ترکیه بزرگترین پایگاه برون مرزی خود را در سومالی دارد که از سال 2011 با حمایت نظامی و اقتصادی ارائه کرده است.

اسرائیل، تنها کشوری که سومالیلند را به رسمیت شناخت، که در سال 1991 از سومالی جدا شد، رسما پایگاهی در آنجا ندارد، اما گزارش شده است که از خاک خود علیه شورشیان حوثی در یمن عملیات کرده است. به نوبه خود، دولت سومالی لند به دنبال سیستم های دفاع هوایی اسرائیل برای مقابله با آنچه که ادعا می کند ساخت پهپادها و هواپیماهای ترکیه در سومالی است، است. امارات متحده عربی به طور رسمی سومالیلند را به رسمیت نشناخته است. اما مانند اسرائیل که روابط نزدیکی با آن دارد، از آن حمایت نظامی و اقتصادی می کند و از اوایل دهه 1990 این کار را انجام داده است.

مهمتر از همه، دبی Ports World که متعلق به دولت دبی است، این بندر را در بربرا اداره می کند، زمانی که تا سال 1977، زمانی که سومالی اتحاد جماهیر شوروی را بیرون راند، یک پایگاه نیروی دریایی شوروی بود، و سپس یک پایگاه دریایی آمریکا از سال 1980 تا 1990. اماراتی ها در حال حاضر در حال گسترش حضور هوایی و دریایی خود در بربرا هستند. در حالی که جیبوتی ممکن است میزبان بیشترین تاسیسات خارجی در قلمرو نسبتا کوچک خود باشد، این سومالیلند است که در مرکز یکی از رقابت‌های اصلی هورن قرار دارد. رئیس جمهور ترکیه ماه گذشته ترکیه را به لابی گری برای عدم به رسمیت شناختن استقلال این کشور متهم کرد.

ترکیه یکی از حامیان دیرینه سومالی است. موگادیشو اسرائیل و تا حدی امارات متحده عربی را به ترویج استقلال سومالیلند متهم می کند. با اختلاف نظر اسرائیل و ترکیه، به ویژه در سوریه - جایی که هر دو کشور حضور نظامی دارند و اسرائیل به پایگاه هوایی سوریه حمله کرده و ترکیه را محکوم کرده است - چشم انداز درگیری بین دو ابرقدرت منطقه بسیار واقعی است. علاوه بر این، امارات متحده عربی آشکارا از اتیوپی در برابر شورشیان جبهه آزادیبخش خلق تیگری حمایت می کند.

همزمان آدیس آبابا اریتره همسایه خود را به حمایت از شورشیان متهم می کند. اریتره در سال 1993 از اتیوپی جدا شد و دو سال بعد با آن وارد جنگ شد. شاید تصادفی نباشد، با توجه به روابط دیرینه اماراتی ها با سومالی لند، و روابط نزدیک با اورشلیم اتیوپی و سومالیلند، اتیوپی محصور در خشکی تقریبا با سومالیلند برای دسترسی به دریای سرخ به توافق رسید. ترکیه این توافق را مسدود کرد. رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه آشکارا با به رسمیت شناختن سومالیلند توسط اسرائیل مخالفت کرده است.

اریتره اکنون می ترسد که اتیوپی، با توجه به روابط تجاری و نظامی خود با اسرائیل، و در تلاش برای دسترسی به دریا از طریق سومالی لند ناکام مانده است، ممکن است تلاش کند این کار را از طریق خاک خود انجام دهد. در میان بسیاری از تلاش‌های میانجی‌گری خود، دولت ترامپ تلاش کرده است، تا کنون موفق نشده است، مکانیزمی برای رفع منازعه میان اسرائیل، ترکیه و سوریه ایجاد کند.

با این حال، واشنگتن ممکن است تلاش‌های خود را برای کاهش تنش‌های طولانی‌مدت اسرائیل و ترکیه در شاخ آفریقا در نظر بگیرد، که هر لحظه ممکن است به جنگ جدیدی بین هر دو کشوری که در آنجا با هم اختلاف دارند منفجر شود و سپس هر دو کشور قدرتمند را به سمت خود بکشاند. اگر اسرائیل و ترکیه در شاخ با هم درگیر شوند، درگیری آنها می‌تواند به سوریه هم کشیده شود، این کشور را بی‌ثبات کند و فرصت‌های جدیدی برای مداخله بیشتر روسیه یا بازگشت نیروهای نیابتی ایران ایجاد کند. این قطعا به نفع آمریکا نخواهد بود. هم اسرائیل و هم ترکیه از متحدان نزدیک آمریکا هستند.

اسرائیل به طور رسمی یک متحد غیر ناتو است و ترکیه یکی از اعضای ناتو است. واشنگتن باید تمام تلاش خود را برای کاهش، اگر نگوییم آشتی دو رقیب در شاخ آفریقا مانند سوریه انجام دهد، قبل از اینکه جنگ لفظی کنونی بین آنها به خصومت های واقعی در هر دو یا هر دو منطقه منفجر شود. Dov S. Zakheim مشاور ارشد مرکز مطالعات استراتژیک و بین المللی و نایب رئیس هیئت مدیره موسسه تحقیقات سیاست خارجی است.

او از سال 2001 تا 2004 معاون وزیر دفاع (حسابرسی) و افسر ارشد مالی وزارت دفاع و از سال 1985 تا 1987 معاون وزیر دفاع بود.