تشدید بحران: چرا بخش صادرات بحرانی بنگلادش در حال دود شدن است

انفجار سیلندرهای گاز طبیعی فشرده (CNG) شامگاه یکشنبه در پارکینگ روباز کارخانه پرتی گروپ در آشولیا 9 کشته و بیش از 20 زخمی بر جای گذاشت. به کارگران داخل کارخانه آسیبی نرسید.

در حالی که پلیس آشولیه برای افرادی که مسئول نظارت بر کارخانه و استفاده ناایمن از مواد قابل اشتعال هستند پرونده تشکیل داده است، با ادامه تحقیقات، چهار واحد کارخانه در داخل مجتمع بسته هستند.

بحران گاز بنگلادش، Catch-22 کربن زدایی RMG را افشا می کند

BGMEA به دنبال سرمایه گذاری چینی برای افزایش رقابت پذیری صنعت پوشاک است

مقامات سازمان آتش نشانی گفتند که این کارخانه از سیلندرهای CNG مخصوص نصب شده در داخل وانت های سرپوشیده برای انتقال گاز قبل از انتقال گاز به محوطه کارخانه برای عملیات دیگ استفاده می کرد و "سیستم انتقال گاز کاملا غیرقانونی و ناایمن بود."

این تحقیقات همچنین سوالاتی را در مورد وضعیت تجهیزات مورد استفاده ایجاد کرده است. مقامات یک سیلندر سی.ان.جی منقضی شده را در میان سیلندرهایی که منفجر شده بودند پیدا کردند که روی آن دستورالعمل «از سال 2021 استفاده نکنید» حک شده بود.

این تراژدی توجه را به اقدامات ناامیدکننده فزاینده ای که کارخانه ها برای ادامه تولید انجام می دهند، متمرکز کرده است، زیرا بحران انرژی بنگلادش عمیق تر می شود. آشولیا یک منطقه صنعتی بزرگ در حومه داکا است که در آن صدها کارخانه در کمربند صنعتی ساوار گسترده تر واقع شده است.

یکی از تولیدکنندگانی که خواست نامش فاش نشود، به Sourcing Journal گفت: «تامین موقت سوخت سیار در حال حاضر برای بسیاری از ما یک واقعیت ناگوار است.

پس از انفجار سیلندر روز یکشنبه، مقامات انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان پوشاک بنگلادش (BGMEA) گفتند یک کمیته تحقیقاتی سطح بالا به این حادثه رسیدگی خواهد کرد، در حالی که این سازمان دستورالعمل های سخت گیرانه تری را در مورد پروتکل های ایمنی برای تخلیه، جابجایی و نگهداری مواد شیمیایی، سیلندرهای گاز و سایر مواد قابل اشتعال صادر کرد.

هفته گذشته، نظرسنجی انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان لباس بافتنی بنگلادش (BKMEA) یافته‌های نظرسنجی را منتشر کرد که نشان می‌دهد 55 درصد از کارخانه‌های لباس بافتنی با لغو یا کاهش سفارشات جهانی خود مواجه شده‌اند، زیرا فشار گاز ملی 78 درصد کمتر از حد نرمال در خوشه‌های صنعتی بزرگ از جمله نارایانگانج، گازی‌پور، و چاکاتتو بوده است.

این نظرسنجی که 134 کارخانه عضو فعال که 20 درصد از اعضای BKMEA را تشکیل می‌دهند، نشان داد که 87 درصد از صادرکنندگان ضرب‌الاجل حمل و نقل را از دست داده‌اند و مجبور به ارائه تخفیف به خریداران شده‌اند، در حالی که 92 درصد از کارخانه‌های مورد بررسی هزینه‌های بالایی را برای سوخت‌های جایگزین متحمل شده‌اند.

فضلی شمیم ​​احسان، رئیس اجرایی BKMEA، گفت: "تقریبا همه پاسخ دهندگان به دلیل کمبود گاز و تامین برق با بحران مواجه هستند. تولید یک سوم تا یک دوم کاهش یافته است."، افزود که 87 درصد از صادرکنندگان از زمان شروع بحران گاز در 20 ژوئیه و به دنبال آن بحران برق نتوانسته اند محموله های خود را به موقع انجام دهند.

وی گفت: نزدیک به 60 درصد به دلیل تاخیرهای ایجاد شده مجبور به ارائه تخفیف به خریداران خارجی شدند.

برای تولیدکنندگان، کمبودها و تلاش‌ها برای تامین سوخت‌های جایگزین هزینه زیادی را به همراه داشته است.

به گفته تحلیلگران صنعت، هزینه های انرژی در اکثر کارخانه ها تنها در دو تا سه ماه گذشته 30 تا 40 درصد افزایش یافته است، زیرا فشار گاز خط لوله به شدت کاهش یافته است. کارخانه ها مجبور شده اند گاز خطوط لوله را با سیلندرهای گران قیمت گازوئیل و CNG جایگزین کنند تا همچنان فعال باشند.

این اختلال زمانی رخ داده است که بنگلادش به طور فزاینده ای در معرض شوک های بازار بین المللی انرژی قرار گرفته است. قطر 95 درصد گاز طبیعی مایع (ال ان جی) وارداتی بنگلادش را تامین می کرد و اختلال در عرضه از خاورمیانه تاثیری فوری داشته است. بیش از 40 درصد برق کشور از LNG وارداتی تامین می شود.

درد به تجارت محدود نمی شود. خانوارها در سراسر کشور با قطع برق و افزایش قیمت نفت و برق این تاثیر را احساس می کنند.

روز دوشنبه، آنیندیا اسلام آمیت، وزیر دولتی نیرو، انرژی و منابع معدنی گفت که بنگلادش به دلیل افزایش شدید قیمت های جهانی گازوئیل، بنزین، اکتان و نفت سفید که هر کدام حدود 15 درصد افزایش یافت، "جایگزینی جز افزایش قیمت سوخت" ندارد.

انتظار می‌رود که قیمت‌های بالاتر سوخت به هزینه‌های حمل‌ونقل، غذا و سایر هزینه‌های روزمره منتهی شود، در حالی که مشاغل با بار اضافی کارکرد ژنراتورها و جابجایی کالاها مواجه هستند.

صنعت نیز به دنبال راه حل هایی بوده است.

هفته گذشته، سازمان‌های تجاری پیشرو در صنعت از جمله BGMEA، BKMEA و انجمن کارخانه‌های نساجی بنگلادش (BTMA) نامه بحران مشترکی را به شرکت انتقال گاز ارسال کردند و هشدار دادند که بیش از 90 درصد از پایگاه تولید نساجی و پوشاک کشور فلج شده است و در عین حال پیشنهادهایی برای کمک به صنعت ارسال کردند.

از جمله پیشنهادات آنها یک سیستم سهمیه بندی مبتنی بر منطقه بود که پنج روز متوالی گاز با فشار کامل و به دنبال آن دو روز خاموشی قابل پیش بینی را فراهم می کرد.

سازمان‌ها استدلال کردند که یک سیستم قابل پیش‌بینی به کارخانه‌ها اجازه می‌دهد تا در مهلت‌های صادراتی برنامه‌ریزی کنند و در عین حال از تجهیزات، به‌ویژه دیگ‌ها و سایر ماشین‌آلات وابسته به گرما، در برابر آسیب‌های ناشی از عرضه نامنظم گاز محافظت کنند.

مشکلات مربوط به تامین انرژی حتی قبل از روی کار آمدن دولت طارق رحمان، نخست وزیر، در فوریه 2026، تشدید شده بود، اما دولت جدید پس از اختلال در عرضه از خاورمیانه در ماه مارس و افزایش قیمت های بین المللی نفت و گاز، مجبور شد با وضعیت حادتری مواجه شود.

بنگلادش سال‌ها با کاهش تولید گاز داخلی، اتکای شدید به LNG وارداتی و سرمایه‌گذاری کم و مشکلات ساختاری مواجه بود. رحمان، نخست وزیر، این چالش ها را "ارثی" توصیف کرده است، در حالی که وعده اقدامات کوتاه مدت را می دهد و اذعان می کند که هیچ راه حلی فوری وجود ندارد.

حادثه در یکی از دو پایانه LNG شناور بنگلادش در ماه ژوئیه باعث کاهش بیشتر منابع شد. آتش‌سوزی در پایانه ال‌ان‌جی Excelerate Energy در ماهشخالی به سیستم‌های کنترل و دیگ بخار آسیب وارد کرد و تقریبا 17 درصد گاز ملی یا 450 میلیون فوت مکعب در روز را تحت تأثیر قرار داد.

از دست دادن عرضه ناشی از آن بود که برق و گازوئیل قبلا گران و کمبود داشتند. کاهش فشار گاز دیگ‌های بخار و تولید برق در کارخانه‌ها را مختل کرد و تولیدکنندگان را مجبور به یافتن منابع جایگزین انرژی یا کاهش تولید کرد.

شوکات عزیز راسل، رئیس BTMA گفت که 50 درصد از 1856 کارخانه عضو BTMA به شدت آسیب دیده اند و کارخانه ها مجبور به توقف کار یا کاهش قابل توجهی شده اند. او گفت که این اختلال همچنین منجر به افزایش واردات نخ برای کمک به تولید داخلی در تامین تقاضا شده است.

ویدیا امریت خان، معاون رئیس BGMEA، گفت: همه چیز وخیم است. اما او به یک تمایز مهم در صنعت اشاره کرد: بنگلادش به شدت در تولید پوشاک متمرکز است تا منسوجات، که در برابر وضعیت فعلی انرژی بسیار آسیب‌پذیرتر است.

او گفت: "برندهای ما نیز در تفاهم بسیار همکاری می کنند." و افزود که بیشتر کارخانه ها کار خود را رها نکرده اند. "ممکن است اختلالات موقتی وجود داشته باشد، نه درازمدت. تجار به دلیل کمبود تحت فشار هستند، اما کارخانه ها کار می کنند."

او در مورد کارخانه خود در چیتاگونگ گفت: "کارخانه من بیکار نمی نشیند. این اتفاق هنوز برای من نیفتاده است. ما به نوعی توانستیم زنده بمانیم و راهی پیدا کنیم." او بر تمرکز فزاینده بر انرژی های تجدیدپذیر تاکید کرد.

وی افزود: "دولت می داند که صنعت چقدر اهمیت دارد و در دو سال آینده همه چیز به طور قطع تغییر خواهد کرد. ما در مورد تغییرات بزرگ سیاستی صحبت می کنیم. کاهش مالیات اخیر بر واردات پنل های خورشیدی به عنوان مثال از 66 درصد به صفر درصد." ایده این است که به اهداف تجدیدپذیر برای سال 2030 برسیم.

با این حال، تغییر به سمت انرژی های تجدیدپذیر کند است.

مطالعه‌ای که مرکز گفتگوی سیاست‌گذاری (CPD) در ماه آگوست به آن اشاره کرد، نشان داد که تنها 31 درصد از کارخانه‌های پوشاک از فناوری‌های انرژی تجدیدپذیر، عمدتا خورشیدی روی پشت بام، استفاده کرده‌اند. این مطالعه همچنین نشان داد که تامین مالی، هزینه های اولیه، سرمایه در گردش محدود و موانع رویه ای از جمله موانع پذیرش گسترده تر هستند. بخش پوشاک و نساجی دارای پتانسیل تخمینی تا 2800 مگاوات بر ثانیه ظرفیت خورشیدی روی پشت بام است.

همانطور که دکتر خنداکر گلم معظم، مدیر تحقیقات CPD، گفت: "فشار زیادی از جانب مصرف کنندگان [و از] قطع برق وجود دارد؛ همه با راه حل های کوتاه مدت پرش کرده اند."

مرکز گفتگوی سیاست لیستی از توصیه ها را برای مبارزه با این وضعیت در ماه اوت ارائه کرد.

از جمله توصیه‌ها، تمرکز بر برق‌رسانی گسترده‌تر از منابع تجدیدپذیر، جایگزینی هدفمند ماشین‌آلات و تامین مالی ویژه برای کارخانه‌های کوچک‌تر بود، زیرا آنها با افزایش هزینه‌ها به دلیل محدودیت در دسترس بودن انرژی مواجه هستند. CPD همچنین نیاز به تسهیل امور مالی سبز، مالیات و مقررات حمایتی و هماهنگی بیشتر بین دولت، صنعت، موسسات مالی و برندهای جهانی را برجسته کرده است.

معظم تأکید کرد که بنگلادش باید به سمت یک سیستم انرژی متنوع تر حرکت کند و روند اجرای آن را آسان تر کند.

وی ضمن جمع بندی احساس ناامیدی و امیدواری که باعث ایجاد حس درماندگی در صنعت می شود، گفت: فشار هزینه یکی از عوامل است، اما بحث اجرا هم وجود دارد و اجرای خورشیدی به این راحتی نیست، فقط بحث تعرفه و تامین مالی نیست، صدور گواهینامه یک موضوع است، مجوز گرفتن از مسئولان که روند را کندتر می کند.

او گفت: «ما باید درازمدت فکر کنیم، اما در عین حال بنگلادش نمی تواند به سادگی منتظر کاهش بحران باشد.

هر آنچه که باید در مورد پاسپورت محصولات دیجیتال بدانید

توضیح دهنده DTC: هر آنچه که باید در مورد مستقیم به مصرف کننده بدانید