تغییر بازی مایکروسافت در زمین هوش مصنوعی، آیا ساتیا نادلا معجزه سال ۲۰۱۴ را تکرار می‌کند؟
مایکروسافت با وجود ارزش ۴ تریلیون دلاری، برای تبدیل‌شدن به یکی از رهبران هوش مصنوعی با چالش‌های جدی در پذیرش کوپایلت روبه‌رو است.
مایکروسافت با وجود ارزش ۴ تریلیون دلاری، برای تبدیل‌شدن به یکی از رهبران هوش مصنوعی با چالش‌های جدی در پذیرش کوپایلت روبه‌رو است.
در یکی از روزهای آفتابی اواخر سپتامبر در سیاتل، حدود ۵۰ مدیر از بزرگ‌ترین مشتریان سازمانی مایکروسافت فرصتی استثنایی به دست آوردند تا هر سؤالی که دارند از ساتیا نادلا، مدیرعامل این شرکت، بپرسند.
یکی از حاضران می‌خواست بداند مایکروسافت برای همگام‌شدن شرکت‌ها با عصر هوش مصنوعی چه کمکی می‌تواند بکند. نادلا در پاسخ بر اهمیت «گسترش درون‌سازمانی» تأکید کرد؛ به این معنی که ابزارهای هوش مصنوعی باید به طور گسترده در تمام بخش‌ها مستقر و به کار گرفته شوند.
به گزارش CNBC، نادلا درحالی‌که پلیور یقه‌گرد مشکی و شلوار خاکستری تیره‌ای به تن داشت و روی سنِ سالن پکار پاویون در مرکز شهر قدم می‌زد، گفت: «مثل همیشه، تغییر باید هم از پایین‌به‌بالا اتفاق بیفتد، هم از بالابه‌پایین و هم از میانه به بالا.»
برای نادلای ۵۹ساله که سال ۱۹۹۲ به مایکروسافت پیوست، این گردهمایی در لحظه‌ای حساس برگزار می‌شد؛ درست در زمانی که شرکت تلاش می‌کند نقش خود را در رونق و شکوفایی هوش مصنوعی پررنگ‌تر کند.
نادلا اخیراً بیشتر در بحث‌های حوزه‌ی هوش مصنوعی حاضر می‌شود. ماه گذشته در شبکه‌ی ایکس درباره‌ی نیاز به « تنظیم آگاهانه‌ی سرعت » توسعه‌ی مدل‌ها نوشت و چند روز بعد در نشست All-In در لس‌آنجلس درباره‌ی نگرانی‌های ایمنی هوش مصنوعی صحبت کرد.
مایکروسافت باوجود ارزش بازار تقریباً ۴ تریلیون دلاری‌اش، هنوز نقش رهبر بلامنازع هوش مصنوعی را ایفا نمی‌کند. انویدیا بازار تراشه‌های هوش مصنوعی را تا حد زیادی در دست دارد، آنتروپیک و OpenAI به پیشرفته‌ترین مدل‌های خود می‌بالند، متا به‌تازگی اولین دستیار شخصی هوش مصنوعی را برای بازار انبوه عرضه کرد و سرویس‌های مبتنی بر گوگل جمنای هم میان شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان محبوب شده‌اند.
مایکروسافت با سرمایه‌گذاری در OpenAI خیلی زود و تهاجمی وارد میدان هوش مصنوعی شد، اما بعداً این اتحاد کمی رنگ باخت. اگرچه این شرکت با اجاره‌دادن تراشه‌ها و زیرساخت‌ها به توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی از طریق فضای ابری آژور درآمد قابل‌توجهی به دست می‌آورد، فناوری کوپایلت در محیط‌های کاری فراگیر نشد و مدل‌های هوش مصنوعی اختصاصی‌اش نیز سهم محدودی از بازار دارند.
با وجود سرمایه‌گذاری زودهنگام روی OpenAI، مایکروسافت هنوز رهبر بلامنازع هوش مصنوعی نیست
مایکروسافت روز چهارشنبه هفتم اکتبر رویدادی در سان‌فرانسیسکو برای رونمایی سرفیس لپ‌تاپ اولترا برگزار کرد؛ رویدادی که در دعوت‌نامه‌اش چنین نوشته شده بود: «گفت‌وگویی درباره‌ی اینکه هوش مصنوعی محلی چگونه فصل بعدی کامپیوترهای شخصی را شکل خواهد داد».
وال‌استریت هنوز شیفته‌ی این داستان نیست. حتی با احتساب رشد چشمگیر سهام مایکروسافت در سه‌ماهه‌ی سوم، سهام این شرکت امسال از همتایان بزرگ خود و شاخص نزدک عقب مانده و تا پایان معاملات جمعه‌ی گذشته تنها ۷ درصد رشد داشته است. مایکروسافت از سال ۲۰۲۳ تاکنون نتوانسته در یک سال تقویمی عملکردی بهتر از شاخص S&P 500 ثبت کند.
تیفانی وید، یکی از مدیران سبد سرمایه‌گذاری در شرکت کلمبیا تردنیدل و از جمله سهام‌داران مایکروسافت می‌گوید هنوز سؤالات زیادی درباره‌ی کوپایلت وجود دارد؛ محصولی که محور اصلی استراتژی هوش مصنوعی نادلا محسوب می‌شود. وید در مصاحبه‌ای گفت: «فکر می‌کنم محصول باید کمی بالغ‌تر شود تا بتوانیم بفهمیم واقعاً بهترین راه‌حل چیست یا قیمت‌گذاری مناسب باید چگونه باشد.»
سرمایه‌گذاران قدیمی مایکروسافت، نادلا را با سابقه‌ی درخشانش در هدایت شرکت در میان تغییرات صنعت می‌شناسند. نادلا سال ۲۰۱۴ جانشین استیو بالمر شد. در طول ۱۴ سال مدیریت بالمر، قیمت سهام مایکروسافت در مجموع حدود ۳۳ درصد کاهش‌یافته بود و شرکت کم‌کم به جمع شرکت‌های نرم‌افزاری قدیمی و گرفتار مشکلات ساختاری رانده می‌شد.
نادلا مسیر شرکت را تغییر داد و مایکروسافت را به یکی از قدرت‌های اصلی رایانش ابری تبدیل کرد. او فروش لایسنس‌های دائمی آفیس را کنار گذاشت و مایکروسافت را به سمت نرم‌افزارهای اشتراکی و خدمات SaaS در کنار زیرساخت ابری آژور سوق داد.
نادلا با شیفت تاریخی به سمت رایانش ابری، ارزش سهام مایکروسافت را ۱۴ برابر کرد
مدیرعامل مایکروسافت برخلاف رویکرد قدیمی شرکت، به مشتریان اجازه داد محصولات رقبای سرسختی مثل اوراکل و سیلزفورس را هم در سرویس‌های خود ادغام کنند. از زمانی که نادلا سکان هدایت را به دست گرفت، ارزش سهام مایکروسافت تقریباً ۱۴ برابر شده است.
ساتیا نادلا که در رشته‌های مهندس برق و دانشمند علوم کامپیوتر درس خوانده بود، در مقام مدیرعامل به معامله‌گری ماهر هم تبدیل شد و مایکروسافت را از طریق خرید استودیوی Mojang سازنده بازی ماینکرفت، شبکه اجتماعی حرفه‌ای لینکدین و سرویس اشتراک‌گذاری کد گیت‌هاب گسترش داد.
چند ماه قبل، نادلا به سرمایه‌گذاران گفت که باید بار دیگر مدل کسب‌وکار شرکت را تغییر دهد؛ این بار برای سازگارشدن با اقتصادی که هوش مصنوعی آن را به سمت قیمت‌گذاری بر اساس میزان مصرف می‌برد. در چنین مدلی، مایکروسافت باید به فروشنده‌ی حجم عظیمی از توکن تبدیل شود؛ واحدی که میزان استفاده از توان محاسباتی را می‌سنجد و عملاً نقش پول رایج اقتصاد هوش مصنوعی را بازی می‌کنند.
مدل درآمدی هوش مصنوعی از حق‌اشتراک ماهانه به فروش توکن‌های پردازشی تغییر می‌کند
نادلا جلسه گزارش مالی ماه جولای گفت اگر مایکروسافت در این مسیر موفق شود، بازار بالقوه‌ی پیش رویش بزرگ‌تر خواهد شد؛ همان چیزی که در ادبیات کسب‌وکار با اصطلاح TAM، یا کل بازار قابل‌دسترسی ، شناخته می‌شود.
بخش عمده‌ای از داستانِ رشدی که نادلا نویدش را می‌دهد، به تولید نرم‌افزار برمی‌گردد. کد بیشتری تولید کنید، سریع‌تر تولید کنید و برای این کار از جدیدترین و قدرتمندترین ابزارهای هوش مصنوعی کمک بگیرید. او اواخر ماه در گردهمایی مشتریان گفت: «ما در عرض تنها یک سال، از دستیار کدنویسی به کدنویسیِ مبتنی بر عامل‌های هوشمند و در نهایت به کارخانه نرم‌افزار رسیدیم.»
حالا او می‌خواهد ببیند که مشتریان مایکروسافت کارخانه‌های نرم‌افزاری خود را راه می‌اندازند و در مسیر تولید کد بیشتر، هزینه بیشتری هم می‌پردازند. نادلا امیدوار است کارکنانی که تخصص فنی ندارند هم بتوانند بخش بیشتری از کارشان را به هوش مصنوعی بسپارند.
برخی از معاونان نادلا در این رویداد از سوپراپلیکیشن کوپایلت رونمایی کردند که می‌تواند وظایف به‌مراتب پیچیده‌تری را انجام دهد، اپلیکیشن‌های ساده بسازد و به‌عنوان یک هم‌تیمی مجازی عمل کند. البته نادلا خیلی زودتر از اغلب رقبا، پیش‌نمایشی از آنچه در راه بود را دیده بود.
مایکروسافت اولین‌بار در سال ۲۰۱۹ روی OpenAI سرمایه‌گذاری کرد؛ زمانی که این استارتاپ هنوز آزمایشگاهی کوچک و نوپا محسوب می‌شد. سال ۲۰۲۱ یعنی یک سال قبل از معرفی ChatGPT، مایکروسافت و OpenAI با همکاری هم گیت‌هاب کوپایلت را منتشر کردند؛ ابزاری که باتکیه‌بر حجم بزرگی از کدهای عمومی می‌توانست بخش‌هایی از برنامه‌ها و وب‌سایت‌ها را بنویسد.
آن‌ها خیلی زود توجه همه را جلب کردند، اما با اوج‌گرفتن بازار هوش مصنوعی مولد، توسعه‌دهندگان به سمت محصولات استارتاپ‌هایی رفتند که اصولاً با هوش مصنوعی متولد شده بودند؛ مثل کلادکد آنتروپیک و Cursor که حالا زیرمجموعه‌ی اسپیس‌ایکس محسوب می‌شود.